Flitsen - 21
D.J. Bolt
04-04-26
Verzoening zonder voldoening
ND, 30-03-26
Er woedde een korte discussie over de kern van Evangelie: dat Christus in zijn lijden en sterven onze zonden op zich nam en ons met God verzoend heeft. In de jaren zestig was in dit kader een beruchte naam dr. Herman Wiersinga, theoloog van de syn. gereformeerde kerken. Hij schreef o.a. het boek De verzoening in de theologische discussie (1971). Later bleek het roer helemaal om in Geloven bij daglicht (1992).
J. van den Berg, oud-directeur bestuurder van de Gereformeerde School voor voortgezet onderwijs Guido de Bres te Amersfoort en lid van de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) constateert dat het ook in zijn kerken 'al geruime tijd'
in preken en publicaties gaat om 'een afwijzen van de voldoening door verzoening'. Hij constateert dat
'deze trend hoe langer hoe meer leidt tot een slechts humanitair gericht evangelie – actie in Gods koninkrijk, al of niet in combinatie met de leer van de alverzoening en het terzijde schuiven van de hel. Er wordt nog wel over ‘verzoening’ geschreven en gepreekt, echter de ‘voldoening’ waarover onder andere de Heidelbergse Catechismus het heeft, wordt terzijde geschoven.'
Hoe kan het toch, is onze vraag, dat broeders en zusters hier kerkelijk mee kunnen leven? Hier staan toch de fundamentele zaken van eeuwig gewicht op het spel?
Nieuwe Geelkerken-en
ND 23-03-26
Aansluitend bij de vorige Flits, de theologen K. van Bekkum (NGK, Theologische Universiteit Utrecht) en G. van den Brink (VU) stellen de vraag: 'Moet je de Bijbel letterlijk of figuurlijk lezen?' En ja, de oude vraag 'heeft de slang werkelijk gesproken in het paradijs' (Gen.3) komt weer aan de orde. Dat deed dr. J.G. Geelkerken al in 1924. Nee hoor, zei toen die dominee.
De gereformeerde kerken veroordeelden zijn opvatting en zetten hem af. Hij ging samen met aanhangers verder als 'Gereformeerde Kerken in Hersteld Verband'. Maar deze kerken gingen in 1946 op in de Hervormde Kerk.
In 1967 herriepen de syn. gereformeerde kerk de besluiten van 1926: de slang sprak toch niet…
Je kunt hier de geschiedenis van de huidige NGK haast één op één op weerspiegeld zien. Laten we even luisteren naar de opvattingen van beide theologen.
Van Bekkum legt uit dat de taal van Genesis 1 tot 11 sterk symbolisch van aard is. ‘Het is geen haarscherpe foto van wat er is gebeurd, maar eerder een röntgenfoto van wat de tekst betekenis geeft.
In de tijd dat de Bijbel is geschreven, was de beeldtaal van de slang als symbool van verleiding en kwaad, direct herkenbaar voor de lezer. Als je dat weet, lees je de tekst anders.’ ‘Of de slang zintuiglijk sprak, is dus niet zo’n goede vraag om te stellen. De kern van de tekst is veel belangrijker'.
Van den Brink schreef eerder het boek En de aarde bracht voort waarin hij afscheid neemt van de historiciteit van Genesis 1 en 2. Hij vermoedt dat Adam en Eva 'twee mensen uit veel neolithische boeren van ruim 10.000 jaar geleden' waren. In zijn volgend boekje 'Zo lees je de bijbel als je de wetenschap serieus neemt', schrijft hij dat je de Bijbel vooral niet zo letterlijk mogelijk moet lezen, dus ook niet in een schepping in zes letterlijke dagen geloven. Het gaat slechts om de 'strekking' van de verhalen…
Ja maar, protesteren wij, als we de zondeval niet meer serieus hoeven te nemen, 'slechts symbolisch', wat dan met de opstanding van Jezus Christus die we deze week vieren…?! Och, daar heeft Van de Brink ook wel een antwoord op. Want het verhaal van de opstanding is 'een totaal andere genre'. (Tussen haakjes, laat hij dat maar eens proberen wijs te maken aan zijn vrijzinnige medekerkleden …)
De theoloog heeft nog wel een 'pastoraal' advies als lezers door zijn betoog 'onzeker' mochten worden:
‘Lees de Bijbel met de vraag wie God is, hoe Hij zich verhoudt tot mensen en de wereld, en hoe dat jouw leven raakt. Dan vallen allerlei vragen over interpretatie van afzonderlijke teksten wat meer op hun plek.’
Tja, maar de vraag 'hoe God zich verhoudt tot mensen en de wereld' heeft alles te maken met wat er in Genesis in relatie daarmee wat op Golgotha en de hof van Arimathea is gebeurd. Raakt, inderdaad, onlosmakelijk verzoening door voldoening!
Opnieuw: hoe kan het toch, dat broeders en zusters in de NGK hier kerkelijk mee kunnen leven?
Liefde voor de waarheid
Nader Bekeken, februari 2026, ds R. Pos
Uit het slot van zijn column Liefde voor de waarheid:
'…De Here Jezus noemt satan de 'vader van alle leugen.' De leugen (omkering van de waarheid) is satans specialiteit om zichzelf te kunnen blijven waarmaken als 'moordenaar vanaf het begin.' Zelfs bijbelse woorden kan hij gebruiken om mensen te vangen in zijn dodelijke fuik. Daar is maar één kruid tegen gewassen: liefde voor de waarheid. En om deze speciale liefde te verkrijgen is er gebed nodig. Gebed om de Geest van de waarheid. Gelukkig is de verhoring van deze bede ons gegarandeerd (Luc. 11:13).
Buitenaards leven, en dan?
ND 23-03-26
Voor de pastoor in Etten-Leur, J-J. van Peperstraten, is het heel spannend. Want Japanse wetenschappers hebben ruimtestof geanalyseerd, afkomstig van de meteoriet 16273 Ryugu en daarin alle vijf nucleobasen gevonden – bouwstenen van DNA en RNA, dus van het leven.
Om kort te gaan, de pastoor vermoedt dat het leven misschien wel veel minder zeldzaam is dan wij denken. 'Misschien is de gedachte dat wij als mensen eenzaam op onze unieke blauwe bal rond een ster uit de lagere middenklasse cirkelen wel onjuist. Waarom zou het universum níét bol staan van leven, als de bouwstenen ervan zélf in de verre ruimte te vinden zijn?' Misschien zijn wij wel 'één intelligente levensvorm onder velen, als deel van een universum'.
De roomse voorganger bleek dus nogal onzeker te zijn gemaakt. Want zo vraag hij zich bijvoorbeeld af 'Is God als het ware een knieperige Schepper die alles om de mens laat draaien, of is onze God een God van radicale overdaad, die geen genoeg kan krijgen van álles wat Hij gemaakt heeft: niet alleen op onze planeet, maar ver, ver daarbuiten?'
Want 'de gedachte dat wij de enigen zijn waar het in een verder leeg en doods universum om draait, is misschien helemaal niet goed voor ons.'
Dus: hard aan het werk om dat te gaan onderzoeken!
Maar zouden we niet de hoogste prioriteit moeten geven aan het oplossen van de groeiende dreigende problemen op onze, wat Van Peperstraten noemt, 'kleine blauwe bal' en ons inspannen om deze op te lossen? I.p.v. zoeken naar niet bestaand leven in het heelal buiten die bol?
Over Noorderlingen
De Banier, maart 2026
In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen vertelde Berend de Boer, lijsttrekker van de SGP in Smallingerland (Drachten e.o.), iets over zijn werk voor partij en politiek. Daarin gaf hij ook een karakteristiek van Friezen.
We kunnen dit beamen als inwoner van Friesland en zouden uit eigen ervaring er nog wel mooie eigenschappen aan toe kunnen voegen…
Ter aanvulling: de SGP haalde hier 1 zetel in de gemeenteraad!