Ethiek

In de pers

Signalen

 


SIGNALEN 12-11-16

RD 10/11/16
De voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (VGKN) tellen 2235 leden. Dat zijn er 458 minder dan vorig jaar. Deze daling kwam vooral doordat de gemeente in Garderen, met 382 leden, uit het kerkverband stapte. De VGKN ontstonden in mei 2004 uit een aantal gereformeerde kerken dat niet mee wilde in de Protestantse Kerk in Nederland.

Uit een interview met de vooraanstaande ds. W. Smouter (NGK).
„Het is duidelijk dat onze kerken [NGK en GKv] zich in elkaars richting bewegen. Toch lag de gedachte aan hereniging bij ons soms gevoelig." Over het conflict in de jaren '60: Die 'kende een jarenlange aanloop en concentreerde zich rond de vraag of de Vrijmaking van 1944, waaruit de GKV voortkwamen, een daad van God was. Na de Open Brief van 31 oktober 1966, die onder meer bedoeld was als steun in de rug voor een geschorste predikant, sloeg de vlam in de pan.'
Op de Landelijke Vergadering (NGK) dient een voorstel dat predikanten straks over en weer kunnen voorgaan in beide kerken. Er zijn nu nog 'rare belemmeringen in de NGK. Zo moet een GKV-predikant afstand doen van zijn ambt voor hij een beroep kan aannemen naar een NGK-gemeente.() Het tegenover elkaar pal staan voor de waarheid zijn we kwijt. () De secularisatie dringt de kerk binnen en stelt ons heel andere vragen dan waarover het in het verleden ging.' ()
In de jaren zestig werden er in de GKv predikanten geschorst bij een centraal geleide ruzie. Dat komt nu niet meer voor. Maar ik zie dat in ons kleine kerkverband, met 30.000 leden en 90 predikanten, in de afgelopen jaren meer dan 10 procent van de predikanten is losgemaakt of om gewichtige redenen is ontslagen'.
Over homo en ambt: Er is geen breed draagvlak voor samenlevende homo-ambtsdragers. 'Maar het zit me dwars dat homoparen niet overal aan het avondmaal mogen. We zijn allemaal kinderen van God de Vader.' Het hart van de kerk ligt rond doop en avondmaal. Toegang tot de sacramenten is een verantwoordelijkheid van de plaatselijke gemeente.

ND 10/11/16
John Bolt, hoogleraar theologie aan Calvin Theological Seminary Grand Rapids over de verkiezing van Trump tot president USA.
Hij is niet enthousiast over Trump gezien zijn karaktergebreken, 'maar zijn verkiezing is niet het einde van de wereld.' Tegelijk is hij erg blij met de devote christen Mike Pence als vicepresident. 'Als calvinist neem ik mijn burgerplicht serieus, maar ik snap dat het dit keer niet mogelijk was om op een van beide kandidaten een positieve stem uit te brengen. Positief van Trump is: hij zal een conservatieve rechter benoemen in het Hooggerechtshof; zijn relatie met Israël niet vijandig als die van Obama die een deal sloot met Iran; meer banen creëren; hij wil een veilige grens met Mexico; en de huizenhoge verzekeringspremies door Obamacare terugdraaien.’

ND 09/11/16
Hoogleraar G.H. van Kooten (NT, Vroeg christendom, RU Groningen) trekt zich terug uit de raad van advies van Theologia Reformata, het wetenschappelijke tijdschrift van PKN/Gereformeerde Bond. De reden is dat ‘De GB de GTU mogelijk heeft gemaakt en dat is concurrentie voor de Protestantse Theologische Universiteit (PthU). 'De PKN is een brede volkskerk, die in relatie staat tot de cultuur. Dan is het logisch dat je studeert aan een openbare faculteit en de predikantsopleiding aan de PthU volgt.'
Oud-secretaris van PKN/GB J. van der Graaf is het hier niet mee eens en concludeert: 'Ik begrijp Van Kooten wel. Hij voelt zijn eigen positie in Groningen bedreigd worden.’

ND 08/11/16
De regiegroep GTU in zijn eindrapport: De theologische universiteiten in Apeldoorn en Kampen moeten daadwerkelijk en volledig samengaan in een nieuwe Gereformeerde Theologische Universiteit (GTU), die zich vestigt ‘aan de rand of in het buitengebied van Utrecht’. GTU wordt eigendom van een vereniging met 10 GKv leden, 10 CGK leden, NGK en PKN/GB elk 5 leden. Die benoemen samen een raad van toezicht van 5 leden die op hun beurt een tweehoofdig bestuur kiezen.
De landelijke kerkelijke vergaderingen van de GKv, CGK en de NGK moeten hier voor 1 april 2017 akkoord mee gaan. Begroting ongeveer 6 miljoen euro, 26 wetenschappelijke fte en 14 fte ondersteuning.

ND 07/11/16
Op de derde Nationale Synode in Dordrecht sprak o.a. ds. W. van ’t Spijker (CGK) over Johannes 17. Hij ziet drie verbonden: een verbond tussen Jezus en de Vader (met de Geest), tussen Jezus en de leerlingen, tussen christenen onderling. Zijn boodschap: De wereld kan alleen tot het inzicht komen dat God de wereld liefheeft als wij elkaar liefhebben.
De deelnemers zijn 'heel aardig voor elkaar' maar toch komt er één inhoudelijk punt wel twee keer bovendrijven. ‘Je bent één keer gedoopt. Dat is echt en dat blijft staan’, zegt een GKv-er. Maar 'de sfeer is ontspannen, liefdevol en saamhorig'.
'Het is tijd voor vervolgstappen'. In 2018 of 2019 wil de organisatie een verbond van kerken sluiten. Volgens GKv professor B. Kamphuis zijn ‘we’ definitief de vrijblijvendheid voorbij. ‘Drie keer is scheepsrecht. Nu we elkaar weer ontmoeten, willen we elkaar echt niet meer loslaten.’ 'Samen in de naam van Jezus, constateert ook Els van Dijk, directeur van de Evangelische Hogeschool in haar slotwoord'.

ND 06/11/16
In Visie, EO-blad bepleitte een orthodox-joodse rabbijn uit Jeruzalem, Chaim Eisen samenwerking tussen joden en christenen. Maar hij ziet Jezus wel op één lijn staan met andere grote rabbijnen. En iedere 'christen die hoopt een jood ervan te overtuigen dat Jezus de Messias is, ‘is iemand zonder respect’. Er moet rekening gehouden worden met misdaden die tegen Joden zijn gepleegd in WW2.
Maar ds. A. Verbree (GKv) benadrukt dat christenen zich tegenover joden niet schamen moeten voor het evangelie. En hij 'voelt er ook niets voor om, geboren in 1961, hoe dan ook zich schuldig te voelen vanwege de Godgeklaagde gruwelijkheden die de Joden in de Tweede Wereldoorlog zijn aangedaan en daarom tegenover Joden kunstmatig bescheiden te zijn.'

ND 05/11/16
Prof. G. Harinck, hoogleraar aan de TUK en VU in zijn column: Officiële publieke bijeenkomsten aan VU worden geopend met ‘Onze hulp is in naam des Heeren die hemel en aarde gemaakt heeft’, en besloten met ‘de naam des Heeren zij geprezen van nu aan tot in eeuwigheid’. Maar het probleem is dat zijn collega-hoogleraar aan de VU, Jacintha Ellers atheïst is en dit niet wil uitspreken. Ze stelt daarom voor zoiets als over 'een betere wereld en over verantwoordelijkheid' uit te spreken.
Harinck: 'Atheisten zijn zeldzaam en we moeten dus zuinig zijn op Jacintha.' En die christelijk formule uitspreken is een 'oefening' in diversiteit. Die is nodig om te leren aanvaarden 'want diversiteit is moeilijk en schuurt, doet pijn, ditmaal bij Jacintha'.
Oplossing is niet: 'de VU is eigenlijk geen plek voor atheïsten'. Bovendien 'die formules van de VU, ze zijn zo kwaad nog niet'. Denk net als 'Paulus op de Areopagus die aan filosofen uitlegt dat de belijdenis van God als schepper wil zeggen dat Hij het leven geeft aan alle mensen en dat Hij dichtbij is. Het is een inclusieve belijdenis: iedereen doet ertoe en Hij bekommert zich om iedereen.'
En zo dacht Harinck elke keer toen de formules klonken: 'Jacintha hoort er ook bij. Hij bekommert zich om andersdenkende collegae.'

Advertentie: 'Om jong talent een kans te bieden zich te ontplooien, en om onze nieuwsredactie vitaal en lerend te houden, zoekt het ND weer een journalistiek trainee (v/m), redactie buitenland'. Wat voor persoon?: 'Jij wilt het vak leren; je bent nieuwsgierig, onbevooroordeeld, intelligent, gretig, zorgvuldig en taalvaardig, een scherpzinnige waarnemer, een heldere denker, een boeiende verteller, een lenig sparrende team speler, een professionele kritiekgever, kunt incasseren'. Dat alles in christelijke geloofsverbondenheid.
En het ND is: 'Een schaamteloos christelijke krant die geen blad voor de mond neemt,  zuinig op lange traditie van degelijke, betrouwbare kwaliteitsjournalistiek, open, onbevangen, innovatief.'

ND 03/11/16
De Eerste Kamer wil dat het kabinet eenverdieners niet langer onevenredig zwaar belast. De motie van SGP met die strekking kreeg de steun van bijna de gehele oppositie.

De 'Nationale Synode' is een beweging die de dialoog tussen verschillende kerken wil bevorderen. In de stuurgroep zitten o.a. de PKN, de Remonstrantse Broederschap, de GKv, de CGK. Een verbond van deelnemende kerken (in 2018/19) zou moeten leiden tot uitwisseling van predikanten en deelname aan elkaars avondmaalsvieringen. Materiaal is beschikbaar om gemeenteleden uit verschillende kerken met elkaar te laten praten zodat ze vervolgens hun kerkenraad gaan vragen ook mee te doen met het verbond. Volgens De Fijter (PKN/GB) is ‘overal duidelijk geworden dat christenen samen moeten optrekken'. Er moet 'tastbare eenheid' komen. Wel zijn er nog wat probleempjes, bijvoorbeeld de vrijzinnigheid van het remonstrantse kerkgenootschap en is het credo van de NS 'te bleek'. Andries Knevel wil graag ook de RK hierbij, maar dat vindt zelfs De Fijter te vroeg. Hij wil een 'Protestants Katholieke Kerk in Nederland, naast de Rooms-Katholieke Kerk.’

ND 01/11/16
Met een gezamenlijke dans laten de leerlingen van christelijke basisschool De Rank en openbare basisschool De Pols in het Friese Tijnje zien dat ze in 2018 één fusieschool willen gaan vormen.

ND 29/10/16
De Nederlands Gereformeerde Kerken krijgen waarschijnlijk een permanente synode. Op de LV deze maand ligt dat voorstel op tafel.

ND 26/10/16
Domina Margriet Gosker is projectleider van de komende Reformatieherdenking. In de Reformatie gaat het om: 'Jouw eigen geloof doet ertoe, want God heeft jou lief.’ Ze heeft de Vrijmaking meegemaakt. Maar 'dat mensen met hetzelfde geloof niet meer met elkaar praten, klopt niet met het evangelie. Elkaar de maat nemen, elkaar beoordelen en veroordelen, dat wil ik niet.' De grote ontdekking tijdens de Reformatie was dat je genade krijgt van God.' Ze het meest uit naar de activiteit 'vrouwen in het protestantisme. () Zij heeft de kans gekregen om haar roeping te volgen, mede dankzij de Reformatie. De RK is nog lang zo ver niet. Dat komt om wat Luther schreef in Over de vrijheid van een Christenmens: je draagt zelf verantwoordelijkheid tegenover God, dus anderen kunnen niet voor jou bepalen wat je moet doen.' Dat vrouwen nu wel domina kunnen worden heeft 'ook te maken met een andere omgang met bepaalde Bijbelteksten, zoals die teksten waarin staat dat vrouwen moeten zwijgen in de samenkomst.'

ND 22/10/16
Uit een dubbelinterview over genezing met prof. dr. Stefan Paas (TUK/VU) en Evangelisch Werkverband-directeur Hans Maat.
Maat: ‘Ik hou me eenvoudig aan het gebod van Jezus om de zieken te genezen en mensen te bevrijden van demonen’. Paas: ‘Als de arts uitbehandeld is, is de Heilige Geest misschien ook wel uitbehandeld’. Maar hij wil 'met nadruk geen ‘streeptheoloog’ zijn, alsof de bijzondere Geestesgaven als genezing en profetie hooguit voorkwamen als ‘startmotor’ van de vroege kerk.'
Maat doet 'gewoon Jezus na' en legt mensen de handen op en ziet ze genezen: psychosomatische kwalen, ook tumoren. Paas vindt spreekt pas van bovennatuurlijk als hij (naar de roomse Lash) 'een konijn viool ziet spelen'. Wonderen kun je misschien in de toekomst gewoon verklaren.
Hoe moet je omgaan met mensen die niet genezen, ondanks gebeden? Maat: ‘Dat vind ik zelf ook ingewikkeld. In mijn naïviteit denk ik nu nog dat er maar weinigen zijn die krachtig en vol bewogenheid bidden voor zieken. Daar hangt het wel vanaf. Als meer mensen zich die gebedspraktijk toe-eigenen, gebeuren er meer wonderen. Dat is een wetmatigheid.’ Maar Paas: ‘Ik denk het niet. In Brazilië en Afrika wordt ontzettend veel gebeden, maar de mensen gaan gewoon dood.’

ND 20/10/16
Elke NGK dominee mag preken in een GKv kerk, als de vrijgemaakte kerk hem daartoe uitnodigt. Of dat ook voor vrouwelijke dominees geldt, hangt af van het besluit dat de GKv nemen over dat onderwerp, zo luidt een voorstel van de landelijke commissie Deputaten Kerkelijke Eenheid van de vrijgemaakte kerken. De commissie concludeert ook dat ‘in de praktijk van de NGK de binding aan de belijdenis steeds meer eenzelfde plek heeft gekregen als in de GKv’. De deputaten willen ervoor waken dat het gevoel bij de NGK ontstaat dat de GKv 'de macht overneemt’.

ND 18/10/16
In een jongerendienst GKv Hardenberg Baalderveld-Zuid (ds. A. Feijen) kon men via de smartphone reageren op stellingen, die vervolgens met een beamer op een scherm in de kerk werden geprojecteerd. De dominee reageerde daar dan op. Enthousiasme…!

Zeven kerken in Enschede schoven bij elkaar aan aan het Avondmaal: GKv, CGK en NGK.

ND 15/10/16
De CGK (73.000 leden) zijn met elkaar in relatietherapie geweest, volgens hun deputaten Eenheid Gereformeerde Belijders. De toenadering tot andere kerken zat in een ‘impasse’  doordat de CGK met elkaar als egeltjes samenleven. De 185 plaatselijke kerken vertrouwen elkaar slechts selectief. Niet elke dominee mag of wil preken in elke kerk. En daarom is er nu aandacht voor binnenkerkelijke eenheid. Want het gaat maar moeizaam met de CGK, zie de vorming van de GTU waarvoor CGK proberen te balanceren met de PKN/Bonders.
Een dierbare maat van CGK is ‘geestelijke herkenning’. Maar volgens ND-hoofdredacteuur Kuiper moeten CGK dominees die deze maat hooghouden eens met hun catechisanten praten en met onkerkelijke of moslimburen. 'En probeer het hén dan maar eens uit te leggen, met de Bijbel in de hand en in Jezus’ Naam.'

ND 13/10/16          
De Theologische Universiteit in Apeldoorn krijgt twee nieuwe hoogleraren: Arnold Huijgen en Maarten Kater, op resp. de vakgebieden systematische en praktische theologie.

De ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie) maken een wet die stervenshulp biedt aan 'ouderen die vinden dat ze ‘klaar’ zijn met leven'. Het kabinet schuift het grondige advies van de commissie-Schnabel daarmee terzijde. Het kabinet 'ziet echter een groeiende groep mensen die meer regie over het eigen levenseinde wil door bijvoorbeeld verlies van onafhankelijkheid, eenzaamheid door onder meer het verlies van dierbaren, aftakeling en verlies van waardigheid.

Het nieuwe VVD-verkiezingsprogramma stelt dat ‘Iedereen de mogelijkheid moet hebben om zelf te kiezen voor een waardig levenseinde.’ D66 wilde dat altijd al vurig: 'Elke oudere moet de vrijheid hebben om zelf te bepalen hoe en wanneer hij of zij wil sterven.'

ND 12/10/16
De PKN wil bij de afsluitende oecumenische viering van het Reformatiejubileum op 31 oktober volgend jaar samenwerken met zo veel mogelijk verschillende kerken, inclusief  RK en de kleine gereformeerde kerken. Dat moet volgens PKN-synodevoorzitter Karin van den Broeke wel onder de ‘ambtelijke verantwoordelijkheid’ van de PKN.
De Hersteld Hervormde Kerk en de Gereformeerde Gemeenten zullen eigen herdenkingen organiseren.

Ds. W. van der Schee (GKv) is overgestapt naar de PKN. Hij heeft als docent kerkrecht gewerkt aan de TUK en was in 2014 afgevaardigde op de GS van de GKv. Hij kreeg na zijn losmaking geen beroep meer. Van der Schee is de derde vrijgemaakte predikant in korte tijd die naar de PKN gaat.

ND 07/10/16
Er zou een nieuwe, ‘voluit gereformeerde’ partij naast de SGP moeten komen, schrijft In het Spoor – het blad van zeer conservatieve staatkundig-gereformeerden. Reden: de SGP geeft teveel ruimte aan niet-gereformeerde godsdiensten. Eerder aanvaardde het SGP-bestuur dat óók als Nederland weer een christelijke natie wordt, andersgelovigen een gebouw mogen hebben om bijeen te komen. Wel mag de ‘dominantie’ van andere religies aan banden worden gelegd.  Megamoskeeën en gebedsoproepen blijft de SGP afwijzen.

Martijn Horsman (39) vertrekt per 1 januari 2017 als voorganger van Stroom (130 leden) Amsterdam, de inmiddels zelfstandige gemeente en niet (meer) gebonden aan de GKv. Ook het Kleiklooster in de Bijlmer en de PopUpKerk in Amsterdam-West gaan vanaf januari 2017 zelfstandig verder.

ND 04/10/16
Op een bijzondere manier werd Mathijs van Dijk in een dienst van GKv Zwolle-West gedoopt: ondergedompeld in de stadsgracht tegenover het kerkgebouw. Voorganger Jos Douma. In de dienst werden ook vier baby’s gedoopt – niet in de gracht.

ND 03/10/16
Godsdienstsocioloog Chris Janse wijst in De Saambinder, het blad van de Gereformeerde Gemeenten af dat lokale kerkenraden dominees uit andere kerkverbanden uitnodigen. Kerken daarin de vrije hand te geven ‘is volstrekt in strijd met het gereformeerd kerkrecht, een dergelijke praktijk leidt gemakkelijk tot een desintegratie van het kerkverband'. Hij noemt CGK en NGK waarin de verschillen alsmaar groter worden. ’Een kerk is geen uitzendbureau van predikanten, die op aanvraag ingezet kunnen worden’.

ND 01/10/16
Uit interview van Rien van den Berg met Willem Smouter NGK, voorzitter Ledenraad en voorzitter Raad van Toezicht EO.
De EO wil samen met andere christenen 'het verhaal van Jezus' vertellen. Smouter: ‘Dat is ook zo!’ Maar de net aangetreden nieuwe programmamaker, Tom Mikkers, zegt: 'de Bijbel is een mensenboek', en 'het zenboeddhisme is ook erg fijn', en 'het christendom is bepaald niet de enige waarheid'. De vraag is dan: 'Met wie vertel je welk verhaal dan nog?' Smouter: 'Er zijn delen van de kerk waar soms die woorden gekozen worden. Dat staat haaks op de EO missie. Als in een uitzending die toon klinkt, zijn we dus niet bezig met onze missie, maar met onze taak om de kerken te representeren.’ Echter interviewer: 'Maar er staat: met deze mensen gaan we onze missie vervullen.'

Column G. Harinck, hoogleraar aan de VU en de TUK.
Het is al lang geleden dat Harinck in zijn GKv de Tien Geboden heeft horen voorlezen. Wel allerlei alternatieven want 'geboden bekken niet lekker in een tijd waarin het accent in het christelijk geloof ligt op liefde en inclusiviteit'. Harinck is er niet gelukkig mee. Want 'het christendom is in forse mate een godsdienst van herdenken. () Het christelijk geloof is ingebed in de geschiedenis, maar al de vernieuwingspogingen rondom de Tien Geboden gaan daaraan voorbij.' Bij hem zitten de Tien Geboden nog wel in het hoofd, maar bij een jongere generatie niet. De verwijzing naar de band met die tekst wordt rap betekenisloos.'
Net als de discussie over de Nederlandse identiteit zoekt men 'met uitzondering van Kees van der Staaij de identiteit van de kerk in het heden, in homorechten, gelijkheid van man en vrouw, etcetera. Maar los van de geschiedenis – 1581, 1848 of 1917 – wordt zo’n ijkpunt betekenisloos. () Zou de kerk die niet put uit het heden, maar uit een boek dat 2000 jaar en ouder is, niet beter moeten weten?'

ND 30/09/16
Janneke de Leede is psycholoog, coach en trainer. In een gastcolumn zegt ze:
Bij haar thuis staat een devote Maria in de vensterbank. Ze zoekt al jaren in elke RK naar beelden van Maria. Want deze fascinerende vrouw intrigeert haar. Maar in de protestantse traditie is Maria vaak weggemoffeld en naar de achtergrond geschoven, vindt ze. Maria is toch 'de meest gezegende van alle vrouwen, vol van genade'? Dus: 'Ave Maria. Wees gegroet, Maria, vol van genade'. Maria moet dus een prominentere plaats in het protestantse (kerk)leven krijgen. 'Want Maria doet ertoe, als moeder van Jezus. () Zij gaf Hem het leven. () En zij geeft Hem aan ons door. Zij geeft haar Kind, haar Heer, aan mij.'
Als Maria weer haar plek krijgt 'is dat ook een belangrijke stap in de oecumene. Laten we beginnen met het invoeren van een speciale Mariazondag'.

ND 29/09/16
Conclusies uit een het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Afbrokkeling van de grote kerken heeft ‘het toneel vrij gemaakt voor atheïsten en agnosten en een brede baaierd aan spirituele stromingen’. De secularisatie werkt door. 11% zegt het toe te juichen als de kerken verdwijnen.
33% vindt dat de overheid moet zorgen dat in elke plaats ten minste één kerkgebouw openblijft.
40% vindt dat zonder steun van kerken zwakke groepen in de samenleving aan hun lot worden overgelaten.
35% verricht vrijwilligerswerk (Kerkgangers 55 procent).
67% vindt dat religie zich moet beperken tot het privéleven.
75% vindt dat ‘politiek en godsdienst los van elkaar moeten staan’.
Velen zijn bezorgd over de ‘islamisering van Nederland’.

ND 28/09/16
‘Elke abortus is er één te veel’, volgens Ton Coenen nu, directeur van Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit, voorhoede van de beweging vóór legalisatie van abortus. ’Natuurlijk willen ze bij Rutgers de Wet Afbreking Zwangerschap (1984) niet terugdraaien. En het feit dat de opvatting ‘abortus is moord’ nog springlevend is onder tieners (óók onder de niet-religieuzen, bleek uit hun eigen onderzoek), beschouwt het kenniscentrum als een ‘schrijnende situatie’.
Jaarlijks worden in Nederland ruim 30.000 kinderen geaborteerd. Maar hoofdredacteur Sjirk Kuijper vindt dat 'het niets en niemand helpt als mensen zich op de rechterstoel van de Allerhoogste plaatsen, en met juridische vonnisretoriek (‘Moord!’) de eigen rechtzinnigheid uitkramen.' Als ook voorstanders erkennen dat iedere abortus in feite een verlies is 'opent dat perspectieven', denkt hij. Oplossing is: 'zorg, liefde, complete voorlichting en goede hulpverlening'.

ND 26/09/16
Met de verkoop van het ’t Gbouw in Zwolle 'kussen de GKv twintig jaar recente geschiedenis vaarwel'. Het markeert ongeveer 'de overgang van een gesloten ‘ware’ kerk naar een opener gemeenschap: hé Nederlands-gereformeerden, hallo Protestantse Kerk in Nederland', volgens journalist Gerard ter Horst.
Van de organisaties in het Gbouw zijn er van de elf nog zes over. Die verhuizen naar een nieuw en anoniem pand aan de rand van van Zwolle-Oost. Een vingerwijzing?, vraagt hij zich af.

ND 23/09/16
De stichting Geloofsgesprekken wil christenen uit verschillende kerken met elkaar in gesprek brengen over het geloof, zodat ze elkaar herkennen en erkennen als één in Christus. Ze zoeken mensen die in de eigen woonplaats geloofsgesprekken willen leiden. Het gaat niet om theologische discussies maar uitwisseling van wat in je hart en je leven speelt. Ontdekken: 'die ander zoekt dezelfde dingen als ik.’ Dus niet over verschillen tussen christenen en kerken pratn. En omdat het niet gaat om je eigen gemeente alleen zit er 'een extra verrassingselement' in.

SIGNALEN 29-10-16

Kerkbode Noorden25/06/16
Ds. K. Batteau schrijft over de binding in de GKv aan de 3 FvE. Hij zegt daarin o.m.: … "we leven nu in een tijdperk waarin we een terugkeer zien van de vrije, 'niet-dogmatische' persoon in Nederland. Iedereen kiest zijn of haar eigen weg. 'Ik wil zelf kiezen wat ik wil geloven.'"
Batteau merkt ook een reactie op het verleden van de GKv. Symbool voor dat verleden is prof. J. Kamphuis (1921-2011). "Hij speelde een grote rol als een van de leiders van de 'binnenverbanders,' die opkwamen voor het gezag van de belijdenisgeschriften, tegenover de 'buitenverbanders' (de huidige NGK), die los­ser omgingen met deze belijdenisgeschriften. Op dit ogenblik zien we een sterke reactie onder de oudere maar ook de jongere genera­tie in de GKv tegen de manier waarop Kamp­huis theologie beoefende en leiding gaf in de kerken. () Het idee is: de GKv werden te veel een 'dogmatisch' bolwerk, in plaats van een liefde­volle gemeenschap waar Gods genade in Jezus werd gepreekt".
Daarvan getuigt het nieuwe bindingsformulier: "dat heeft niet al­leen een mildere toonzetting, maar de manier waarop de binding van ambtsdragers met de belijdenissen wordt gepresenteerd is ook min­der streng, minder massief en onverbiddelijk van karakter." Ds. Batteau vraagt zich af: "Krijgt de ambtsdrager hier te veel ruimte om afte wijken van wat de belijdenis­sen werkelijk zeggen?".
Batteau wil herontdekking en waardering van het werk van wijlen Kamphuis want hij was "treffend in zijn kritiek en sterk in zijn waardering van de leer van de Schrift. () Wat we op dit ogenblik nodig hebben is niet minder, maar meer dogmatiek in de kerken."

Kees Heek (57) is de nieu­we directeur/bestuurder van de Gereformeerde Scholen Groep (GSG) bestaande uit alle 9 vestigingen in de drie Noordelijke provincies. Heek over de gereformeerde identiteit:
"Leerkrachten moeten het christen­zijn uitstralen, dat moet eraf spatten. De teams moeten veel aandacht voor de leerlingen heb­ben en onze scholen moeten kwaliteit leveren. Daarnaast moeten we inspelen op de verande­ringen in de maatschappij om ons heen. Om dat te bereiken werken bij de GSG overtuigde en betrokken gelovigen die zelf drager zijn van de identiteit, deze belichamen en uitdragen. De leerkrachten stemmen in met onze iden­titeit, leren jongeren hoe ze op grond van de Bijbel kunnen denken en handelen in verschil­lende gebieden van het leven en tonen passie om zelf ook bij te dragen aan de verdere vor­ming van de identiteit van de scholen."
Maar kunnen baptistische docenten hierbij worden betrokken? Heek: "Iedereen die onze grondslag van harte onderschrijft en wil uitdragen is welkom. We zoeken bezielde professionals".

GKv Kerkbode Midden 27/05/16
Ds. H.J. Visser pleit voor een eerder toelaten van kinderen tot het Avondmaal. De dominee kijkt met enige jaloersheid naar de praktijk in roomse kerk waar al op jonge leef­tijd kinderen (7, 8 jaar) hun eerste communie doen.
Jongere kinderen kunnen al wel begrijpen waar het om gaat. "Als ze een periode van onderwijs heb­ben gehad en weten waar het over gaat? Laat ze dan tegen de pubertijd zelf kiezen of ze deel willen nemen of niet. Het kan een belangrijke steun in de rug zijn om ook in de roerige jaren te mogen weten, dat je door het ge­loof deel hebt aan Jezus Christus." Zo krijgen jongeren "het gevoel niet langer als tweede­rangs te worden beschouwd".
GKv Kerkbode Noorden 11/06/16
Classis Stadskanaal 12 mei: De kerk van Winschoten heeft het komend jaar 15 gezamenlijke erediensten met de CGK. Beide kerkenraden hebben uitgesproken verder te willen met het onderlinge contact. In Stadskanaal zullen vanaf deze zomer de middagdiensten altijd gezamenlijke diensten zijn van GKv en CGK. Maar de Oosterkadekerk (CGK) doet daar voorlopig nog niet aan mee.

Ds. C.C. den Hertog (CGK) vertrekt van Surhuisterveen naar GKv/CGK Nijmegen. Wat zijn de voordelen van zo'n combi-kerk?':
"Samenwerking is voor mij veel meer een opdracht, omdat het niet zo zijn mag, dat het lichaam van Christus gescheiden is. Ons land kent een geschiede­nis van vele, vele kerkscheuringen. Sommige nodig, andere iets minder nodig. Voor mij is het de vraag of we ons bestaansrecht tegenover elkaar kunnen blijven ontlenen aan een ge­schiedenis, waarvan we vandaag ook wel zien dat daar veel menselijk en onheilig vuur bij is geweest."
"Het getuigenis tot de wereld om ons heen wordt grondig gehinderd door onze gelijkheb­berigheid. Niet ieder verschil van inzicht is ook direct kerk-scheidend. Sterker zelfs: slechts heel weinig verschillen zouden dat mogen zijn. () Kerkscheidend kun­nen volgens mij slechts die zaken zijn die het hart van het Evangelie raken: de leer van de Drie-eenheid, de leer aangaande Christus en daaruit voortkomend: de rechtvaardiging uit het geloof alleen en het besef dat wij als men­sen radicaal en totaal op Gods ontferming zijn aangewezen. () Hangt er een waas van vermoeidheid over de kerken omdat we het onvoldoende aandurven om te luisteren en te zoeken naar andere kerken?"

GKv Kerkbode Midden 13/05/16
Mr. E. Bos beschouwt de vraag of in de GKv vrouwen nu al tot diaken kunnen worden verkozen. Zijn conclusie: "Het benoemen van zusters tot diaken is thans mogelijk, ook al is dit niet ex­pliciet door de laatste synode uitge­sproken. Er ligt, kerkrechtelijk gezien, dus geen belemmering. () Voor benoeming in de ambten van ouderling of predikant ligt het moeilijker vanwege het door de synode genoemde verschil in verantwoordelijkheden tussen man­nen en vrouwen en de daarmee sa­menhangende onduidelijkheid."
Classis Noord-­Brabant/Limburg 03/03/16 
In Brunssum-Treebeek zijn veel interkerkelijke diaconale projecten, o.a. met asielzoe­kers. "Op deze manier wordt het kerk­zijn in Brunssum gezamenlijk vormge­ven. In samenwerking met de Baptistengemeente en het Le­ger des Hells, de Alphacursus gestart. Hiervoor hebben zich 17 kandidaten aangemeld."
In Maastricht denken GKv en NGK na hoe tot één gemeente samengevoegd te kun­nen worden.
In ja­nuari 2016 is in Eindhoven gezamenlijk Avondmaal gevierd met CGK en NGK.
In 's Hertogen­bosch hebben gemeenteleden bezwaar aangetekend tegen het proces van sa­mensprekingen met de NGK en een bijeenkomst belegd.

GKv Kerkbode 10/06/16
Drie kerken in Dronten, NGK, CGK en GKv Dronten-Zuid gaan intensiever samenwerken. Ds. R. van den Berg (GKv): "Jezus roept ons op om de eenheid te zoeken. Naar zijn stem hebben we geluisterd, en in zijn lief­de hebben we elkaar gevonden."

GKv HAARLEM
Fonteinkerk
zondag 12 juni 2016
09:30 u.: dienst
zondag 19 juni 2016.
09:30 u.: dienst

CGKv IJMUIDEN
Petrakerk
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: drs A. Knevel
17:00 u.: ds G.W: Kroeze

GKv AMSTELVEEN
zondag 12 juni 2016
10:30 u.: dienst
zondag 19 juni2016
10:30 u.: dienst

AMSTERDAM-CENTRUM
zondag 12juni 2016
10:00 u.: dienst
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: dienst

Classis Alkmaar-Haarlem 16 maart 2016: O.a.: "Er is bezwaar tegen het be­sluit van Haarlem om geen middag­diensten meer te houden. Dat be­zwaar zal worden beoordeeld door de deskundigen die de classis heeft aangewezen."

Classis Utrecht 3 maart 2016: GKv Nieuwe­gein wil verder met CGK/­NGK Nieuwegein als kerk van Christus. Deputaten Kerkelijke Eenheid en de classis zijn akkoord. 
Kerk­grenzen tussen de kerken van Utrecht (C, Utrecht-N/W, Utrecht-LR) worden nog gehandhaafd, maar een kerkenraad kan hier­van afwijken indien nodig.

Onderweg 28/05/16
Homoseksualiteit is een centraal thema is op de CRC-synode in Noord-Amerika, die op 8 juni begon. Er zijn veel bezwaren tegen een com­missierapport over de kerkelijke omgang met het homo'huwelijk'. Zestien clas­ses vinden de conclusies van het rapport te genuanceerd en sommige willen de definitie van het huwelijk in de KO aanscherpen. De classis Arizona vraagt 'seksu­eel verkeer alleen binnen het huwelijk van man en vrouw' als confessioneel te erkennen.

Wordt Vervolgd nr 6 juni 2016
In de Disney-film Frozen (2013) trouwde de hoofdrolspeelster, prinses Elsa niet gewoon met een prins. De boodschap van de film luidde dat je jezelf moet accepteren zoals je bent. Disney werkt nu aan een vervolg. Homorechtenorganisaties roepen de film­producent op om Elsa daadwerkelijk uit de kast te laten komen. 'Een kinderfilm met een personage dat zich voelt aangetrokken tot iemand van hetzelfde geslacht, zal je kinderen niet in homo's veran­deren maar hun leren dat liefde talloze gedaantes aanneemt', denk men.

GKv Kerkbode 30/04/16
Ds. J. Kuiper: "Veel plaatselijke kerken hebben tegen­woordig hun eigen belijdenis. Die heet een visiedocument en geeft weer waar de plaatselijke kerk voor staat. Vaak gaat zo'n visie over de omgang met mensen. "Wat moet je ermee als je in je visie zegt dat betrokkenheid op elkaar heel belangrijk is, maar er in de praktijk van het drukke leven van 2016 bijna niets van terechtkomt? Of dat het pastoraat aan de gemeente teruggegeven is, maar de gemeente komt in meerderheid daarvoor niet in beweging? Dan gaan die grote woor­den tegen je werken."
Mensen die hier op 'afknappen' wijst Kuiper op wat volgens hem de kern van kerkzijn is: "de viering van de gemeen­schap met Christus in het avondmaal. Een belijdenis op zich: je voegen in die grote schare van mensen die etend en drinkend uiting geven aan hun ver­trouwen op de Heer van de kerk. Dat bewaart voor cynisme en geeft hoop."

HHK Kerkblad 17/03/16
Dr. P. de Vries recenseert de dissertatie van dr. A. van Langeveld over prof. C. Veenhof: 'In het klimaat van het absolute'. "Naarmate het absolute in de Gereformeerde Kerken Vrij­gemaakt steeds zwaarder werd aangezet, kreeg Veenhof steeds meer bezwaren. () Kritiek op de belij­denis was voor hem geoorloofd, als men maar aan de kern ervan vasthield. Veenhof is uitgegroeid tot de geestelijke vader van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. () Van Langevelds "waardering voor de latere Veenhof is overduidelijk". Volgens De Vries ademt de sfeer in de NGK "nog altijd de geest van Veenhof: trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis met veel ruimte voor verschil in opvatting.
De Vries heeft zijn vragen. Weliswaar heeft de kerkvisie die de vroegere GKv hem "nooit en in geen enkel opzicht kunnen bekoren. () Het exclusivisme dat eruit spreekt, kan ik niet verenigen met de belijdenis dat Christus wereldwijd in eenheid van het ware geloof Zijn kerk vergadert. Kerkelijk exclusivisme verdraagt zich niet met een godsvrucht die niet alleen de kenmerken van de ware kerk (en die openbaren zich in Gods vrijmacht waar Hij dat wil) maar ook van de ware christen benadrukt. Dat Veenhof daar­mee vastliep en dat men inmiddels in de Gereformeerde Ker­ken Vrijgemaakt daarop terugkomt, acht ik winst." Maar, "als buitenstaander [van de NGK] vallen zij bij mij niet op door hun trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis. Dat moet ik in toenemende mate ook van de GKv zeggen." Hij denkt aan: "… de erkenning van het volstrekte gezag van de Schrift in historisch en ook leerstellig en ethisch opzicht, aan de ernst van de eeuwigheid, aan het centraal stellen van wet en Evangelie, zonde en genade in de prediking en aan het feit dat een christen allereerst een pelgrim is op aarde. Een mens die zich alleen rechtvaardig voor God weet op grond van de hem in Christus geschonken en door de Heilige Geest verzegelde vrijspraak in Christus." Bevinding als in het klimaat van de Nadere Reformatie ziet De Vries "maar weinig en in de kerken waarvan hij [Veenhof] de geestelijke vader werd zo goed als in het geheel niet."

Mens en Samenleving: Communicatie 02/06/16
Tijdens de inhuldiging van Koning Willem-Alexander op 30 april 2013, legde Lutz Jacobi in het Fries (de tweede landstaal) de belofte af. De meeste parlementariërs zeiden: "Zo waarlijk helpe mij God almachtig," of "Dat beloof ik." Maar de Friezin zei "Dat ûnthjit ik". Velen dachten dat Jacobi zei: "Dat vertik ik," maar ze zei juist dat ze het beloofde.

Bewaar het Pand 24/03/16
Ds. P. Roos neemt waar dat velen het een belangrijk punt vinden dat waarnemers uit de GKV op de meerdere kerkelijke vergaderingen van de CGK stemrecht krijgen. Het argument: omgekeerd hebben leden van de CGK ook stemrecht op de vergaderingen van de GKV.
Maar de predikant ziet in de GKV allerlei signalen van verwijdering van de Schrift. Hij denkt aan vrouwen op de kansels; de samensmelting met de NGK; het voornemen dat buitenlandse kerken hebben om te breken met de GKv door hun toenemende vrijzinnigheid. Volgens ds. Roos voelen "velen onder ons zich in het nauw gedre­ven door dit punt [stemrecht] op de agenda van classes en Synode. () En eigenlijk weten we het allemaal wel. We zijn zelf verdeeld. Horen we echt bij elkaar? Wat bindt ons aan elkaar? Maar er zijn toch onderlinge afspraken en be­loften? Zijn we met elkaar eerlijk en gaan we eerlijk met elkaar om? Hier kan alleen Gods Geest uitkomst bieden. Eerlijkheid kan zijn dat we allen in de schuld komen voor de Heere. Het kan ook zijn dat we een werkelijke keus doen. Welke kant willen we op? "Linksom ofrechtsom? () Onder ons worden openlijk geen bepaal­de signalen waargenomen om te breken met de leer der Reformatie. () Onderhuids zijn die tekenen er wel, over de hele breedte van onze kerken." En de GKv?: "Deze kerken, tot voor kort wel zuiver Gereformeerd, staan op de tweesprong. Hun lot heeft sowieso te maken met het onze. () We hebben elkaar niets te verwijten. Voor beide geldt: Keert weder, gij afkerige kinderen en Ik zal uw afkeringen genezen (Jer.3).
 


SIGNALEN 15-10-16

De Wekker 30/09/16
Over de CGK gemeente in Emmeloord, de hoofdstad van de Noordoostpolder: Voor hun kerkgebouw werd de eerste steen gelegd door ds. G. Visser op 14 juni 1952. Vanaf deze tijd is er sprake van contacten tussen de GKv en de CGK. Tussen 1963 en 1969 werden de contacten moeilijker. Vanaf 1970 werden de contacten voortgezet met de NGK. In 1972 ondertekenden beide gemeenten de verklaring van eenparig gevoelen. Maar tot volledige eenheid is het niet gekomen.

GKv Kerkbode Noorden 1/10/16
Ds. J. Kuiper heeft gevoelens van onbehagen als het gaat om MV in de kerk. Hij herinnert aan het synodebesluit van Ede dat sprak van verschillende verant­woordelijkheden voor mannen en vrouwen. Maar 'wie die weg opgaat, komt op een pad vol voetangels en klemmen: gaat je ingebakken mannelijk superioriteitsgevoel je parten spelen?' De predikant ontwaart ook 'een bovenschriftuurlijke binding' als een kerkenraad het niet goed vindt dat een predikant zijn standpunt vóór de vrouw in het ambt niet mag ventileren.

Ds. A.H. Driest evalueert het huisbezoek. Hij herinnert aan een uitspraak van prof. E.A. de Boer dat 'onderling pastoraat niet bestaat'. Pastoraat hoort bij de ouderling: 'Toch is dit laatste een gedachte die vandaag niet sterk leeft. Geen wonder dat daarmee de ouderling die regelmatig de wijk ingaat op z'n retour is. Tot schade van de kerk. Het individuele pastoraat van de ouderling laat zich niet vervangen door het opzetten van een kring van gemeenteleden die die zorg overnemen. Dit pastoraat vraagt nu juist om die individuele herderlijke zorg van de ouderling.'

In de kerk van Haren kost het steeds meer moeite om de vacatures voor het ambt vervuld te krijgen, m.n. door de werkdruk van mannen: in veel gezinnen werken beide partners; men­sen willen zich niet voor vier jaar binden; de eisen van de gemeente zijn toegenomen. Daarom heeft men nu pastorale werkers in de gemeente naast ouderlingen en diakenen (MV) die een stuk werk en verantwoording van de ouderling overnemen. Het gaat om zorg en aandacht voor en gebed met en troosten van kerkleden. De ouder­ling houdt contact met de pastorale werkers en gaat, waar nodig, zelf een bezoek afleggen. Conclusie van een ouderling daar: 'De wereld om ons heen verandert, ook in de kerk kan men niet meer de oude vormen van vroeger handhaven.'

OnderWeg 01/10/16
Het blad constateert: De nieuwe kerkorde van de GKv spreekt er niet expliciet over hoe het jaarlijkse huis­bezoek moet worden ingericht. In de praktijk zijn er daarom steeds minder jaar­lijkse huisbezoeken.

Op 31 oktober is het 50 jaar geleden dat de Open Brief aan de Tehuisgemeente verscheen en aanleiding werd tot het ontstaan van de NGK. Maar die breuk is in vergaande mate geheeld en dat wordt op zondag 30 oktober op diverse plaatsen gevierd door gezamenlijke kerkdienst (soms) met Avondmaal vieren: in En­schede, IJsselmuiden, in Haarlem/Heemstede.

NGK Groningen (Tehuis-gemeente) en NGK Utrecht hebben besloten dat homoseksuele gemeenteleden met een relatie 'in liefde en trouw' ambtsdrager kunnen worden.

Peter Wieringa (vroeger GKv, nu landelijk adviseur missionair werk in de NGK) bedenkt een 'praktijkvoorbeeld van kerkverlating'. 'Machteld had een veeleisende moeder. Als ze als kind de tafel had gedekt, legde moeder nog even alle bestek goed recht. Als ze een 7,7 kreeg voor een toets, was de reactie: 'Heb je misschien niet genoeg geleerd?' Volgens Wieringa: 'In de kerk werd dit nog versterkt door het benadrukken dat we 'in zonde ontvangen en geboren zijn en geneigd tot alle kwaad'. We doen nooit iets helemaal goed. Altijd die zonde ..'. Zijn oplossing: begrip voelen en tonen voor Machteld. En: de echte God vindt Machteld geweldig!

GKv kerkbode Midden 30/09/16
Classis Hardenberg 2 juni 2016: …Heemse overweegt haar predikanten bij de avondmaalsdiensten in Clara Feyoena Heem in te zetten die eerder door de PKN werden belegd. In verschillende classis­gemeentes bestaat de mogelijkheid voor gasten van buiten de GKv, om het avondmaal mee te vieren. De classis heeft geen bezwaren tegen het bedienen van het sacrament in dergelijke zorginstellin­gen.

Onderweg 17/09/16
GKv Utrecht-Noord/West (Opstandingskerk) bevestigt als eerste GKv-gemeente enkele vrouwelijke gemeenteleden als ambtsdrager.

GKv Kerkbode Midden 16/09/16
Heerco Walinga probeert de specifieke identiteit van de GKv te achterhalen. Standpunten m.b.t. liturgische vormgeving, evolutie, homoseksualiteit, M/V in de kerk, gasten aan het avondmaal, het bepaalt allemaal niet de identiteit van deze kerk. Wat onderscheidt dan wel? Volgens Walinga: 'Dat we die vraagstukken niet uit de weg gaan () en in de tijd die er is tot de Jongste Dag, na willen denken over die lastige vragen.' Willen leren, dat is het! 'Vraagstukken? Problemen? Ethische kwesties? GKv-ers slaan dan de Bijbel open en stropen de mouwen op.'

Classis Amersfoort 2 juni 2016: … De vergadering stemt van harte in met de toelating van br K. van Bekkum tot predikant. Van Bek­kum ondertekent het bindingsfor­mulier voor predikanten binnen de classis Amersfoort, en is daarmee predikant van Amersfoort-West geworden.

Op voorstel van de kerk van Leusden gaat de classis bezig met een pio­nier voor het werk onder 18- tot 30-jarigen aanstellen.

Classis Amsterdam 2 juni 2016: … De 'mogelijk­heden van verbinding' (ambtelijk en sacramenteel) van GKv met Po­pUpKerk en Kleiklooster worden besproken. Deputaten Gemeentestichtingsprojecten mel­den dat de begeleiding moederkerk A'-dam-C zwaar belast. De fi­nanciering vanuit de kerken is in een afronden­de fase. De projecten hebben wel christelijke presentie opgeleverd in de Bijlmer, in een wijk in Amstelveen en onder kunstenaars, maar geen nieuwe kerken. 'Het feit dat jarenlan­ge financiële ondersteuning uit de GKv niet geleid heeft tot nieuwe christelijke gemeenten die verlangen naar aansluiting bij de GKv zal als een pijnlijke constatering verdragen moe­ten worden'. [zie voor opvattingen die in m.n. de 'PopUpKerk' leven: Veranderd geloof, rubriek Rond de Schrift].

Classis Noord­Brabant/Limburg 12 mei 2016: … Na de zomer zullen GKv en NGK in Maastricht nog wel twee zelfstandige kerken zijn, maar er worden samen pastorale kringen gevormd en de erediensten worden gezamenlijk gehouden.
Iedere zon­dag bezoekt een aantal mensen uit het Midden-Oosten de gemeente. Samen wordt gezocht naar een vorm om gemeente te zijn. In het jeugdwerk wordt meer en meer samengewerkt met de Bap­tistengemeente.

GKv Dronten-Zuid heeft Gerry Bos-Kaptein aange­steld als pastoraal werker. Zij studeert theologie aan de TUK.

OnderWeg 3/09/16
Stroom Amsterdam, vroeger dochterkerk van Ooster­parkkerk (GKv), is een zelfstandige gemeente geworden. In 2012 stuitte verzelf­standiging binnen het GKv-kerkverband op een protest van 43 GKv-predikanten omdat vrouwen leidinggevende posities vervullen bij Stroom en er afstand genomen wordt van de belij­denisgeschriften, onder meer op het punt van de doop. Maar sinds 1 januari jl. is Stroom formeel een zelfstandige gemeente buiten de GKv en op 10 juli is het leiderschapsteam van Stroom door de kerkenraad van GKv Oosterparkkerk ingezegend. Voorganger Martijn Horsman. De mogelijke relatie met de GKv wordt onderzocht.
Er wordt ook gewerkt aan verzelfstandiging van Kleiklooster en Popupkerk per eind 2016.

De GKv synode Meppel krijgt te maken met een bezwaarschrift tegen het oordeel van PS Zuid-Holland uit 2015, dat 'er ruimte is voor de vraag of de Bijbel iets zegt over homoseksuele relaties van liefde en trouw' en dat er reden is om 'terughoudend te zijn in tuchtmaatregelen wanneer over het antwoord op deze vraag (nog) geen duidelijkheid bestaat'. In een beleidsnotitie van KR GKv Rotterdam-Oost wordt erkend dat de Bijbel negatief spreekt over homoseksuele handelingen, maar ook gesignaleerd dat toegewijde kerkleden met een ho­moseksuele relatie zich vaak niet herkennen in de in de Bijbel beschreven praktijk en er in de GKv verdeeld­heid over homoseksualiteit is. Daarom wil men samenlevende homo's als lid aanvaarden en met hen het avondmaal vieren.

OnderWeg 11/06/16
Ds. Evert Jan Hempenius (55) gaat over naar de PKN. Zijn losmaking van Barneveld (2012) leidde niet tot een verbintenis met een nieuwe gemeente. De predikant motiveert zijn stap met: 'In de GKv is onvoldoende draagvlak' voor zijn prediking te ervaren. Hij signaleert dat in zijn contacten met diverse gemeenten het persoonlijke geloof, de invulling van de prediking en de catechese nauwelijks meer ter sprake kwamen. Hij ziet dat als tekenen dat de GKv in een 'diepe geestelijke crisis' verkeren.'

Emeritus hoogleraar dr. B. Kamphuis (TUK): We moeten stoppen met het zingen van ons volkslied in/na kerkdiensten. Dat past niet bij 'de katholiciteit van de kerk'. Zijn voornaamste argument: we zitten met al die vluchtelingen en asylzoekers niet meer samen als Nederlanders in de kerk.  

GKv Kerkbode Noorden 3/9/16
GKv Oosterkerk in Groningen heeft in een drietal jeugddiensten het thema Verbondenheid aan de orde gesteld. In de laatste dienst vroegen jongeren aan gemeenteleden waar zij zich in de kerk aan ergeren. De vorm 'leenden' ze van een populair TV praatprogramma: De Wereld Draait Doorrrrrrrrrrrr. En 'omdat alle standpunten en ergernissen zo allemaal met een knipoog op tafel kwamen, werd iedereen impliciet uitgenodigd zichzelf te relativeren.'

GKv Kerkbode Midden 15/7/16
Drs. P. Houtman maakt een momentopname van het debat Schepping en Evolutie in De Nieuwe Koers. Hij schrijft o.m.: 'DNA-onderzoek wijst uit dat het le­ven geleidelijk is ontstaan en dat alle levensvormen door afstamming aan elkaar verwant zijn, terwijl Genesis 1 spreekt van aparte scheppingsdaden van God, in het bijzonder als het om de mens gaat.' En 'prak­tisch eenstemmig is de mening dat de evolutietheorie als geheel zo solide is dat ze geaccepteerd moet worden. Het creationisme is een natuurweten­schappelijke theorie en volgt als zodanig niet zonder meer uit de Bijbel. Christenwetenschappers verklaren in koor dat evolutie niet in strijd is met het (hun) geloof in God.'

Robert Plomp (PKN/GB) doet in zijn boek Nederlander met de Nederlanders een oproep om geen aanstoot te geven aan de mensen met ideeën die achterhaald zijn op het gebied van homo­seksualiteit, wetenschap en vrouwelijke leiders in de kerk. Vanuit zijn missionaire verlangen wil deze gereformeerde bonder aansluiten bij de cultuur.

GKv Kerkbode Noorden 2/4/16
Ds. A. van der Sloot beschouwt 'kerkelijke verandering in historisch perspectief'. Hij roert o.m. de verhouding tussen FRCA (Australië) en GKv aan en vraagt zich af of Rom. 14 over de zwakken en sterken, wel voldoende in rekening is gebracht. Conclusie: 'Daar zijn we niet sterk in geweest!' Is er wel waardering geweest voor meningen die de jouwe niet zijn? Was het niet meer: 'elkaar weerleggen of bestrijden en elkaar wat in een hoekje zetten dan wel elkaar negeren? Haakte mee als gevolg daarvan zelfs prof. dr. J. Douma niet af?'
De predikant wil dat de GKv meer luistert naar het buitenland en ook naar PKN/GB die zorgen uit over de GKv.

Er is een symposium geweest over 'krimpende kerken' (Praktijkcentrum GKv). Wat krenten uit de pap.
Er moeten geloofsgesprekken worden gevoerd tussen jong en oud. Herbronnen is daarbij heel belangrijk, volgens emeritus hoogleraar dr. M. te Velde: het Woord steeds opnieuw doordenken. En niet bang zijn voor experimenten zoals we dat vroeger waren. En als het niet is geslaagd, is dat dan erg?
Zo experimenteert GKv Enschede-Zuid met twee morgendiensten om de diversiteit binnen de gemeente te behagen.
En je moet 'uit je comfortzone komen' (Praktijkcentrum).
Te Velde wees er verder op dat 'de nadruk op de zelfstandigheid van de plaatselijke kerk een valkuil kan zijn. Is het niet beter naar presbyteriaans kerkmodel het accent op de regio met zijn preekplekken te leggen?
De Roest drong aan niet te snel kleine gemeenten op te heffen. In het NT telden deze ook hooguit 40 leden.

GKv Kerkbode Midden 26/8/16
Classis Harderwijk 12 mei 2016: Ds H. Hoksbergen van Putten is ziek; beterschap is niet op korte termijn te verwachten. Ds. E.J. Hempenius kon­digt aan per 1 juli de GKv te gaan verlaten.

Classis Utrecht 19 mei en 7 juni 2016: … Ds G. Roorda van Zeist-De Bilt stopt met zijn werk als predikant. De classis geeft hem op zijn verzoek preekbevoegdheid, zodat het preekrooster van de kerk van Zeist-De Bilt de komende tijd intact kan blijven.

Over een con­creet voorstel van ds Kruiger en ds Bouma rondom lekenpreken wordt nog geen besluit genomen. Een extra classisvergadering wordt gehouden over de om­gang met elkaars meningen en standpunten.

Onderweg 23/1/16
De vraag van NGK Utrecht is welke wijn er voor het Avondmaal moet worden gebruikt, gezien het feit dat er ook kinderen aangaan. Oplossing: wijn zonder alcohol.

Van 17 tot en met 24 januari 2016 is de Landelijke Week van Gebed gehouden (Raad van Kerken in Nederland). Er wordt steeds vaker samengewerkt wordt met andere kerken. De CGK en de NGK in Eind­hoven bv organiseerden samen­komsten 'met katholieke, protestantse, gereformeerde en evangelische chris­tenen'. Echter NGK Doorn maakte een voorbehoud. Want insteek om samen de Vader, de Zoon en de heilige Geest te eren, 'is binnen de Raad van Kerken niet altijd bespreekbaar'. Maar ook dat werd opgelost: eerst naar eigen NGK dienst en daarna opgeroepen naar de oecumenische dienst te gaan.

Onderweg 9/7/16
De Ankergemeente (CGK/NGK) en de GKv in Nieuwegein hielden in de zomermaanden voor het eerst gezamenlijke kerkdiensten. Op 17 juli vierde men samen het avondmaal. Dat gebeurde op 26 juni ook door de GKv en NGK in Eindhoven.

Ds. E.C. Luth is met toestemming van de classis Groningen door de kerkenraad van de GKv Groningen-Noord-West afge­zet als predikant.

Onderweg 31/10/15
'Als je in Afrika opgroeit, leer je vanzelf om op God te ver­trouwen', zegt Ibrahim Abarshi, senior pastor van de Redee­med Christian Church of God (RCCG) in Amsterdam. God zei 15 jaar geleden tegen hem: "Ga naar Amsterdam." Hij ging, en God zei opnieuw: "Kom hier wonen en plant een kerk." Behalve zijn eigen gemeente begeleidt hij nu acht nieuwe kerk­plantingen. RCCG (30 gemeenten) is één van de snelst groeiende kerken in Nederland. De predikant: 'We zijn dankbaar voor de zendelingen die honderd jaar ge­leden het evangelie naar Afrika brachten, maar we zien dat het evangelie nu nagenoeg verdwenen is in Europa, daarom zenden wij nu kerkplanters vanuit Nigeria naar Europa, om het evangelie terug te brengen en Gods ko­ninkrijk te verkondigen.()
Nederlandse christenen zijn geseculari­seerd in hun denken en daarom krachteloos. Jullie kerkdien­sten zijn monotoon en slaapverwekkend - de gemeenteleden zijn toeschouwers in plaats van actief betrokken aanbidders. Het zijn formele bijeenkomsten waar over God gepraat wordt alsof Hij er niet zelf bij is, of niet in staat om iets te doen. Het zijn geen levensveranderende gemeenschappen.'

Onderweg 19/3/16
GKv Ommen-West introduceert ambtsdrager in opleiding, aio, een soort stagiair.
De in de jaren zestig in Enschede uitgesproken schorsing en afzetting van acht ambtsdragers, waaronder de predikan­ten C. Bakker en O. Mooiweer, zijn opgeheven, meldt GKv Enschede-Noord mede namens de GKv Enschede-­Oost.

Ds. J. Plantinga (69) heeft zich onttrokken aan de NGK uit verontrusting over diverse ontwikkelingen in deze kerk zoals de vrouw in het ambt en de omgang met homoseksualiteit. Zijn bezwaren spitsen zich toe op de pre­diking, waarin zijns inziens Gods oordeel niet of nauwelijks ter sprake komt. Ook wordt de alverzoening getolereerd.

GKv Kerkbode 30/7/16
Het College van Bestuur van de TU Kampen heeft dr. Leon van den Broeke(1966) benoemd tot universitair docent Kerkrecht. Van den Broeke (PKN) doceerde vanaf 2007 Kerkrecht, sinds 2013 Religie, Recht en Samenleving/Kerkrecht aan de Faculteit Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Am­sterdam. Daarnaast is hij sinds 2011 gastdocent aan de Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht, Katholieke Universiteit Leuven, België.

GKv Kerkbode Midden 5/8/16
De classis Hattem (12/5/6) stemt niet in met de broeders die bezwa­ar maakten tegen gezamenlijke middagkerkdiensten met de NGK.

De classis keurt verdere samenwerking tussen de CGK, GKv, NGK in Dronten goed. De verwachting is dat ook GKv Dronten-noord zich op af­zienbare termijn bij het proces zal aansluiten.

Onderweg 6/8/16
Artikel B36.1 KO GKv geeft aan dat de kerken­raad 'als regel' de gemeente twee keer per zondag bijeenroept Kunnen leden die één keer komen ambtsdrager worden?
GKv Zuidlaren besloot: 'Bij de talstelling van ambtsdragers zul­len de criteria die in de Bijbel voorko­men in 1 Timoteüs 3 en Titus 1, gebruikt worden. Iemand die de gewoonte heeft om op zondag eenmaal naar de kerk gegaan, kan op tal worden gezet. Tenzij die eenmalige kerkgang een uiting is van een gebrek aan toewijding en trouw. Het gebrek aan toewijding en trouw is in dat geval zichtbaar in zijn hele functioneren in de gemeente.'

De ledenvergadering van het Steunpunt Kerkenwerk (SKW) van de GKv heeft de statuten ge­wijzigd: CGK en de NGK kunnen zich op voet van gelijkwaardigheid met de GKv bij het Steunpunt aan te sluiten. (SKW adviseert en ondersteunt kerken bij personeelsbeleid, materiële en financiële zaken, ANBI en kerkelijk bestuur.)

De synode van de Reformed Church in the United States (RCUS, 4.000 leden, 50 gemeenten) zal de ban­den met de GKv verbreken, tenzij de GKv-synode volgend jaar bekering laat zien van de huidige koers van 'deforma­tie'. Bezwaren: vrouw in het ambt, homosek­sualiteit, hermeneutische opvattingen aan de TUK, verwerping schepping in 6x24 uur.

GKv Kerkbode 1/4/16
Classis Harderwijk 11 februari 2016: De algemene tendens t.a.v. het toelaten van gasten aan het avondmaal is dat de verantwoorde­lijkheid bij de gasten gelegd wordt. Indien mo­gelijk heeft een kerkenraadslid een persoonlijk gesprek, waarna besloten wordt over toelating. Als een gast in eigen kerk gerechtigd is aan te gaan en instemt met de apostolische geloofsbelijdenis, wordt hij over het algemeen toegelaten tot het avondmaal.

Nader Bekeken 6/6/16
Hoe wil dr. A.J. Plaisier, voormalig scriba PKN de protestantse verdeeldheid aanpakken? Hij taxeert die anders dan de breuk tussen Rome en de Reformatie. Dat is 'de grote breuk. De versplintering daarna slaat werkelijk nergens op. Die is een grof schandaal.' Dus een worden, maar niet zoals in het langdurige Samen-op-Weg. 'We moeten nu andere modellen ge­bruiken. Een koepel van kerken is snel haalbaar. Zo word je bekender met elkaar, kun je naar elkaar toegroeien en presentie vormgeven - van onderaf. Uit zo'n federatie kan voortvloeien dat je op een gegeven moment zegt: "Nu even doorpakken, dan zijn we over vijf jaar institutioneel een".

Onderweg 25/6/16
Hoofdredacteur A.P. de Boer heeft ook zijn gedachten over fusies van de protestanten. Sinds zijn EO-jaren en New Wine conferenties heeft hij open ogen voor hervormde en gereformeerde broeders elders.
'Toch knarst het bij mij als ik NGK'ers en GKv'ers onbekommerd hoor roepen dat we 'natuurlijk' over een paar jaar met zijn allen in de PKN zitten.' Predikantenruil, prima. Maar het probleem is wel de vrijzinnigheid in de PKN.  'Verontruste predikanten die daarheen verkassen, daar snap ik dus echt niks van'.

GKv Kerkbode Midden 24/6/16
Classis Ommen 21 apri/2016: … De classis heeft in overleg met de classis Har­denberg besloten te stoppen met het laten bezorgen van vijf exemplaren van het Nederlands Dagblad in het Röpke Zweersziekenhuis te Harden­berg. Er zijn ook digitale moge­lijkheden van nieuwsvoorziening beschikbaar zijn. En het wordt ook geen taak van de classis geacht...
 


SIGNALEN 01-10-16

ND 18/06/16

De kleine gereformeerde basisschool in Houten was met negentig leerlingen een van de honderd veelal christelijke scholen die op termijn hadden moeten sluiten, als staatssecretaris Sander Dekker zijn in januari gepresenteerde plannen had doorgezet. Maar Dekker heeft zijn plannen gewijzigd. En nu mag deze (te) kleine school blijven bestaan evenals de helft van de 25 gereformeerde basisscholen in West-Nederland die te weinig leerlingen hebben.
Een moeder ziet voor haar kinderen vooral voordelen van kleine scholen: ‘De leerkrachten kennen alle kinderen van de school, de kinderen worden



Aanmelden GRATIS nieuwsbrief

Naam:
E-mail:



printen

mailen

Vrouwen op vrijgemaakte kansels 6

D.J. Bolt
16-11-13

 

We vervolgen deze serie met informatie n.a.v. het deputatenrapport Mannen en vrouwen in dienst van het evangelie.

 


GKv Zeist-De Bilt

 

De Nederlands Gereformeerde dominee Judith Cooiman-Bouma geeft catechisatie aan de jeugd van de vrijgemaakt-gereformeerde kerk te Zeist-De Bilt.
 


De Arendshorst, Assen

In het gereformeerd vrijgemaakte zorgcentrum De Arendshorst in Assen, onderdeel van de gereformeerde stichting Accolade voor wonen, welzijn en zorg, worden 's zondags ook kerkdiensten voor de bewoners. Sinds enige tijd gaan  daar niet alleen meer predikanten van vrijgemaakte huize voor maar worden daarvoor alle predikanten van Assen uitgenodigd.
Afgelopen zondag ging tot ontsteltenis van bewoners de eerste vrouwelijke dominee A. van Harten-Tip van de voortgezette Gereformeerde Kerk (de vroegere syn. gereformeerde kerk) voor.
 


 

Nader Bekeken november 2013

 

Het blad publiceerde een drietal artikelen over vrouwen in het ambt. We laten hieronder samenvattingen ervan volgen.

 

Mannen en vrouwen in dienst van het evangelie

 

Het eerste artikel is van ds J.J. Schreuder met daarin een bespreking van het rapport van deputaten M/V voor de komende Generale Synode Ede 2014. Deputaat Mr. Dick Slump heeft zich in een verantwoording gedistantieerd van het standpunt van de meerderheid. Bij hem sluit ds. Schreuder zich blijkens zijn publicatie van harte aan.

In zijn bespreking geeft ds. Schreuder aan moeite te hebben met conceptbesluit 2 in het meerderheidsrapport (verder 'rapport' genoemd). In dit besluit komt de strekking van het rapport duidelijk naar voren.

Hoe luidt dit conceptbesluit?

  1. de visie dat naast mannen ook vrouwen in de kerkelijke ambten mogen dienen, zoals deze in dit rapport verwoord is, past binnen de bandbreedte van wat als schriftuurlijk en gereformeerd kan worden bestempeld; 
  2. het al dan niet functioneren van vrouwen als ambtsdragers mag voor de GKv geen belemmering vormen in de kerkelijke contacten met de CGK en NGK en evenmin bij gemeentestichtingsprojecten. 

Hoe ziet ds. Schreuder deze uitspraken? Kan hij zich hier nog enigszins in vinden? Of neemt hij volledig afstand van dit conceptbesluit?

Naar zijn mening gaat het rapport weliswaar over de dienst van mannen en vrouwen in de kerk, maar geeft het daarbij een  achterliggende (veranderde) visie op het gezag van de Bijbel en hoe dat gezag functioneert binnen onze context vandaag. Deze visie kan verregaande gevolgen hebben.

Om zijn zorgen helder in beeld te krijgen vraagt de predikant onze aandacht voor drie zaken:

  1. de hermeneutische visie van de deputaten (meerderheid);
  2. de vragen met betrekking tot de dienst van mannen en vrouwen in de kerk en
  3. de conceptbesluiten 2a en 2b. 

1.      De hermeneutische visie van de deputaten (meerderheid)

 

Ds Schreuder wijst erop dat de hermeneutische visie binnen het rapport onze aandacht vraagt voor de verschillen die er zijn tussen de context waarin de bijbel ontstond en onze tijd. Wij zullen moeten switchen tussen toen en nu om goed te begrijpen wat destijds met de tekst werd bedoeld en wat er nu mee wordt bedoeld. Hoe kunnen we in veranderde omstandigheden toch recht doen aan de bedoeling van de tekst? Met name gaat het hier om de ambten van diaken, ouderling en predikant: mogen die vandaag wél door vrouwen worden vervuld?

 

In het rapport wordt voor wat de context betreft uitgegaan van de tijd van Paulus, dus de eerste eeuw. Maar dat is toch een versmalling?  Paulus was doorkneed in de Schriften en beroept zich dan ook regelmatig op het Oude Testament. Ds. Schreuder wijst erop dat door maar een paar teksten uit de brieven van Paulus over man/vrouw in het rapport te betrekken hier het beeld scheef wordt getrokken. Man/vrouw onderwerpen komen door de hele Bijbel vanaf Genesis naar voren, met daarbij duidelijk de 'dubbele lijn' van 'gelijkwaardigheid én verschil in positie'.
Hetzelfde gebeurt met het beroep van deputaten op de zgn. mediterrane cultuur. Ook hier ziet ds. Schreuder een versmalling optreden. Er waren toch grote plaatselijke en regionale verschillen? Niet alleen cultureel, maar ook tussen Joodse en niet-Joodse christenen! Hoe kun je die allemaal uitvlakken en op één lijn stellen?

 

Wat was toen de bedoeling?
Ds. Schreuder geeft commentaar op de motivering van Paulus, zoals die (ook weer versmald) door deputaten in hun visie naar voren wordt gebracht. Zij hanteren het argument van Paulus dat de voortgang van het evangelie niet gehinderd mag worden (wat dus een doel is – zie het nog volgende artikel van de hand van ds J. de Wolf, 'opdat' en niet 'omdat'), als motief om m/v vragen van onze tijd van tegengestelde antwoorden te voorzien. Hij beoordeelt dit als aanvechtbaar: hier wordt nl. één enkele motivering naar voren gehaald en van onevenredig gewicht verklaard. Vanwege dit doel, de voortgang van het evangelie, moeten wij vandaag onnodige hindernissen wegnemen en andere standpunten innemen. Waarom kan deze redenering van deputaten door ons niet worden overgenomen volgens ds Schreuder? Hij geeft hier deze redenen voor: 

  1. Dat Paulus aansloot bij de cultuur van toen is dubieus. Dubieus, juist omdat hij zo uitvoerig hierover schrijft.
  2. Onnodig de voortgang van het evangelie hinderen? Paulus wil juist een 'voorbeeldig leven' van de gelovigen en géén aanpassing.
  3. Paulus beroept zich op héél de Schrift en speciaal hoe God in het begin aan de man-vrouwrelatie vorm gaf.
  4. Paulus beroept zich op de relatie God-Christus en Christus-kerk, zoals dit ook weerspiegeld  behoort te worden in de relatie man-vrouw. Dit gaat volgens ds Schreuder dan ook ver uit boven hoe 'men' de relatie man-vrouw in die tijd zag.
  5. Door alle motiveringen heen loopt de lijn gelijkwaardig én verschillend (in positie)       Onderling dienstbaar, maar wel elk op eigen plaats.
  6. f. Het doorgaande spreken van de Schrift over de relatie m/v in het huwelijk en in de kerk kan niet worden getypeerd als een onnodige hindernis voor het evangelie. Het is kostbaar onderwijs van de hele Schrift, dat we niet mogen opgeven.

Wat ds Schreuder zich afvraagt is waarom we niet mogen zeggen dat Paulus benadrukt hoe zijn onderwijs aansluit bij wat heel de Schrift zegt over hoe de Here ons de weg wijst binnen kerk en huwelijk.
Het ene argument van Paulus dat we het evangelie niet in de weg mogen staan, wordt door deputaten verheven tot het 'doorgaande argument' om met aangepaste en tegengestelde uitkomsten voor onze tijd te komen en dan op die manier het evangelie niet te verhinderen.

 

Wat is nu de bedoeling?

Volgens ds. Schreuder vinden deputaten zélf dat de voorschriften van Paulus de verkondiging in onze maatschappij in de weg staat. Zij vinden dat doordat gelijkheid nu vooropstaat een navolgen van Paulus een blokkade opwerpt voor het evangelie. De predikant benadrukt dat dit een waardeoordeel van deputaten is en dáárom gevaarlijk! Hij maakt dit met een voorbeeld duidelijk: wanneer in onze maatschappij het gezag onder druk staat door gelijkheidsdenken en individualisme, dan kun je ook stellen dat dit juist dringend correctie nodig heeft door bijbels onderwijs.

Dit eerste punt over de achterliggende hermeneutische visie wordt dan door ds Schreuder afgerond met een ernstige oproep om niet over te gaan tot inhoudelijke aanpassing, maar om ons ervoor te blijven inzetten om uitleg te geven aan het 'mooie, doorlopende onderwijs van de hele Schrift, in taal die vandaag begrepen wordt, zonder op inhoud te gaan schuiven'.

 

2.      Toespitsing op de vragen over man/vrouw in de kerk


Waarom, zo vraagt ds. Schreuder zich af, confronteren deputaten zich niet met belangrijke argumenten die al vaak naar voren zijn gebracht door voorstanders van het 'traditionele' standpunt? Hij noemt een aantal argumenten:

  1. Onze Heiland wijst naar het begin terug bij vragen over echtscheiding. Hier gaat het rapport niet op in. Ook niet op het feit dat de man door de Here als eerstverantwoordelijke/hoofd is aangesteld en dat daarom juist hij ter verantwoording wordt geroepen en niet de vrouw (die toch als eerste zondigde) en hoe door zijn zonde de dood in de wereld is gekomen (vgl. Rom. 5).
    De Here Jezus wijst terug naar het fundament, hoe God het huwelijk vanaf het begin heeft bedoeld. Het rapport verwaarloost deze blijvende betekenis voor wat betreft de man/vrouw-verhouding.
  2. Door mannen, priesters, werd het gezaghebbend onderwijs in Gods Woord in het oude Testament gebracht. Dit komt in het rapport niet naar voren. 
  3. Debora wordt genoemd in het rapport, maar haar werd wél de rechtspraak toevertrouwd, maar niet het gezaghebbend onderwijs. Barak, de man, wordt in gebreke gesteld: hij geeft niet de leiding die van hém wel werd gevraagd.
  4. Het rapport noemt niet het onderscheid tussen de volstrekte gelijkwaardigheid én het verschil in positie tussen God de Vader en God de Zoon. Dat hiermee een vergelijkbaar onderscheid tussen man en vrouw zou kunnen bestaan blijft buiten beeld. Het wordt 'zelfs genegeerd' waar het rapport spreekt over 'een gelijkwaardig functioneren, terwijl het kennelijk gaat over een gelijke positie (p.23)'.
  5. God wordt in 1 Korintiërs 11:3 het hoofd van Christus genoemd. Het rapport gaat voorbij aan de betekenis daarvan voor het geheel van dat vers. Het rapport stelt dat Paulus gezagsrelaties in zijn tijd weerspiegelt, maar juist het noemen van Christus in de reeks God-Christus man-vrouw blijft in het rapport buiten beeld.
  6. Waar ds. Schreuder tenslotte op wijst is dat ook door deputaten onbesproken blijft het argument dat de relatie van gelijkwaardigheid en verschil in positie geworteld is in God zelf (relatie Vader-Zoon) en in zijn scheppingsinstelling en in de leer van onze verlossing (de zonde kwam in de wereld door één man, Adam, en door Één man, Christus, is er genade en eeuwig leven gekomen.

Een belemmering?

Ds. Schreuder ziet een onjuiste suggestie in dit rapport dat de voortgang van het koninkrijk zou worden belemmerd door wat God bij de schepping heeft ingesteld. Hij bekritiseert dit: het zet de eenheid van het werk van Vader, Zoon en Geest onder spanning. De verwijzing naar Galaten 3:28 past hier niet. Allen één in Christus, maar we blijven toch man en vrouw?

Het werk van de Here Jezus betekent geen breuk met het Oude Testament, maar is de vervulling ervan.  De plannen van de Vader worden door Hem niet omgebogen, maar tot werkelijkheid gemaakt. Hier sluit het werk van de Geest bij aan, Hij sluit aan bij wat de Zoon ons heeft geleerd vanuit Gods scheppingsinstelling (Mat.19). Hier bestaat geen spanning of tegenstelling.

 

Breed spoor

Ds. Schreuder is kritisch op de bewering van deputaten dat twee dingen belangrijk zijn voor ambtsdragers, nl. roeping en representatie. Hiermee komen we volgens hem niet verder. Hij vergelijkt dit met ouders: de moeder representeert naar het kind Christus op de plaats waar zij daartoe door God is geroepen. Zoals ze dat ook in andere relaties kan doen. Maar het 'spoor wordt te breed'  als hier aanwijzingen in worden gezien voor bijv. het ambt van ouderling. Voor dat ambt vinden we in de brieven van Paulus concrete aanwijzingen.

 

3.      De conceptbesluiten in het deputatenrapport


Ds. Schreuder bespreekt tenslotte de conceptbesluiten 2a en 2b.

 

Conceptbesluit 2a

Scherp verzet hij zich tegen de stellingname in dit besluit. Wanneer we het evangelie tot een 'kernevangelie' versmallen en menen dat we daardoor onszelf een grotere vrijheid kunnen veroorloven, dan hebben we gecapituleerd voor de opvattingen in de samenleving. Deze visie van deputaten biedt geen principiële weerstand tegen bijv. het homohuwelijk of tegen euthanasie, tegen onschriftuurlijke (doperse) opvattingen over de doop en de uitverkiezing. In plaats van te wijken voor 'trends' zullen we moeten (s)preken over het als man en vrouw verbonden zijn op de wijze waarop Christus zich aan zijn kerk heeft willen verbinden. De hechte band benadrukken, waarin de man naar voorbeeld van Christus zijn verantwoordelijkheid als hoofd neemt en daarom dienstbaar wil zijn aan het welzijn van zijn vrouw. En hoe de man in dat geestelijk leiding geven ook door zijn vrouw kan worden gestimuleerd en hoe zij die leiding dan ook wil accepteren.

Het weglopen voor verantwoordelijkheid kan niet verhuld worden door te beweren dat soms (helaas) misbruik van macht wordt gemaakt. Misbruik heft een juist gebruik van deze verantwoordelijkheid niet op. Dan konden we wel ophouden met het in standhouden van allerlei gezagsposities: ouder-kind, leraar-leerling, overheid-onderdaan, werkgever-werknemer, ouderling-gemeentelid enz. enz.

 

Conceptbesluit 2b

Ook hier bemerken we bij ds. Schreuder een krachtig verzet tegen het gedane advies, nl. een bepleiten van een concentratie op de kern van ons geloof. Hierdoor kan volgens hem de hele raad Gods van onze verlossing op losse schroeven komen te staan.

 

Ds. Schreuder roept ons op om niet te capituleren voor onbegrip, maar om ons juist in te spannen om de rijkdom van Gods onderwijs uit te dragen. Hij wijst op Gods verkiezing, waar in onze maatschappij mensen gelijke kansen moeten krijgen. En op onze overtuiging dat kinderen van gelovige ouders gedoopt behoren te worden, waar onze maatschappij ervoor kiest om dat maar aan de wil van het kind over te laten als het zover is. Hij wijst erop dat Gods genade ons vóór is, zoals blijkt in de doop van kinderen van gelovigen.

 

De predikant bindt ons op het hart om dát dan ook uit te leggen. Laten we, zegt hij, dan ook uitleggen dat we geen probleem hebben met vrouwen die leiding geven in het maatschappelijke leven. Daar heeft de Here ons 'geen expliciete voorschriften voor gegeven'. Maar laten we dan wél de relaties in huwelijk en kerk onder het gezag van de Schrift stellen. Gods Woord zegt duidelijk dat daar zijn voorschriften behoren te worden nageleefd. Dat is volgens ds. Schreuder niet ongeloofwaardig, maar juist prima te verdedigen.

 

Hierop laat ds. Schreuder nog een noot n.a.v. 1 Kor.14:34 volgen. Hier zou volgens het rapport niet duidelijk zijn waar de apostel naar verwijst. Drie hoofdstukken eerder heeft Paulus dat al expliciet gedaan, nl. naar Genesis 1 en 2. De suggestie als zou Paulus hier een mondelinge interpretatie van de Thora bedoelen, wordt door de predikant afgewezen met de vraag: waar gebruikt Paulus het woord 'wet' ooit in die zin.

 

Samenvatting: R. Sollie-Sleijster

 

Een nieuwe manier van bijbellezen.

 

Ds. P. Boonstra bespreekt de nieuwe manier van bijbellezen.

De predikant constateert in het advies van de meerderheid van deputaten aan de Generale Synode een 'forse ommezwaai'. Waar steeds door onze kerken werd geleerd dat vrouwen in de kerk geen ambt mogen bekleden, komt dit rapport tot een tegengestelde conclusie. De predikant vraagt zich af hoe dit komt: welke redenering ligt er achter en kan dit advies nog voluit 'schriftuurlijk en gereformeerd' genoemd worden?

 

Manier van bijbellezen

Deputaten stellen dat 1Timoteüs 2:11-14, waar staat dat 'vrouwen in de samenkomst van de gemeente geen onderricht mogen geven', voor ons niet meer letterlijk geldt. De wijze waarop de bijbel wordt gelezen is volgens hen voor te stellen als een driehoek. De hoeken zijn dan de tekst, de lezer en de context. De tekst blijft hetzelfde, maar de context is anders.

In de tijd van Paulus zou de verspreiding van het evangelie worden belemmerd door vrouwen in het ambt, maar in onze tijd zou die verspreiding juist worden belemmerd als we géén vrouwen in het ambt toestaan. De verspreiding van het evangelie is de overeenkomst. Die overeenkomst komt centraal te staan en nu wordt de vraag: wat verhindert deze verspreiding? Het verschil in context leidt deputaten zo tot een aan de tekst tegengesteld antwoord.

 

Horizonversmelting

Waar komt deze theorie vandaan?

Ds. Boonstra maakt ons attent op de Duitse filosoof Gadamer (1900-2002) die de context van de tekst en die van de lezer zag versmelten tot een soort 'horizon'. Het begrijpen en toepassen van een tekst wordt zo voor iedere tijd weer anders, elke tijd heeft zijn eigen blikrichting. Het kan leiden tot beter begrip van de oorspronkelijke tekst, maar ook tot een wijze van uitleg die met de concrete tekst in tegenspraak is. Volgens Gadamer is dat de enig goede manier om tot een juiste lezing én toepassing van de tekst te komen. De predikant stelt de vraag of we zó de bijbel mogen lezen.

 

Carte Blanche

Ds Boonstra geeft aan dat de objectiviteit van de tekst op deze manier verdwijnt. De versmelting van de beide horizonnen geeft een nieuw tekstbegrip. Niet wat er staat, maar wat na versmelting met onze inbreng er van overblijft. Hier geeft de tekst zelf niet meer de doorslag, maar onze interpretatie. We krijgen 'carte blanche' voor willekeurig welke interpretatie van de tekst dan ook. We houden geen verweer meer over tegen onjuiste exegese, want we kunnen de tekst álles laten zeggen wat we willen!

 

Toepassing op het rapport

De predikant heeft in het voorgaande gewezen op het belang dat deputaten hechten aan de context. Hoe kijkt hij tegen de door hen geschetste invulling daarvan aan? Kan hij zich daarin vinden of is hij kritisch hierover?

Ds. Boonstra vindt zowel de gegeven schets van de Grieks-Romeinse context als die van de huidige tijd aanvechtbaar.  Hij wijst op de grote onderlinge verschillen die vroeger bestonden, maar ook op de aanname dat Paulus zich aansloot bij die cultuur. Dit laatste kan juist betwijfeld worden doordat Paulus zo uitvoerig aanwijzingen geeft (1Kor.11 en Ef.5).

Ook de reconstructie van de huidige tijd is discutabel volgens de predikant. Met evenveel recht kan het tegenovergestelde worden beweerd, nl. dat 'gewillig luisteren naar de voorschriften van Paulus juist de voortgang van het koninkrijk van God bevordert'. Kern is dan de 'gehoorzaamheid aan God, ook al strijdt dat met je verstand en je gevoel'.

Deputaten geven volgens ds. Boonstra geen basis aan om hun interpretaties te onderbouwen.

 

Geen vast punt meer

Uit bovenstaande blijkt volgens de predikant dat de consequenties enorm zijn. Het versmelten van de contexten van vroeger en nu lijken een beroep op de bijbeltekst buiten spel te zetten. Hij denkt aan zaken als ongehuwd samenwonen, homohuwelijk, zelfgekozen levensbeëindiging, scheiden en hertrouwen. Het vaste punt van wat de Bijbel zegt is niet meer doorslaggevend. Waar ligt dan het vaste punt? We vinden het niet meer, het is weggevallen!

 

De 'oude' manier van bijbellezen

Het 'sola Scriptura' zoals we dat belijden in art. 5 van de NGB, waarbij de tekst van wat er daadwerkelijk geschreven staat de doorslag geeft en waarbij we Schrift met Schrift vergelijken, houdt zeker ook rekening met de context, maar deze heeft een ondergeschikte ('dienende') rol. Ds Boonstra benadrukt dat het vaste punt in onze belijdenis is dat de tekst zélf uitsluitsel geeft. Dit vaste punt 'behoedt ons voor eigenmachtige uitleg en willekeur'.

 

Oud en nieuw: dubbele criteria

Opmerkelijk is wat de predikant naar voren brengt over de door deputaten toegepaste hermeneutische visies. Hij wijst erop dat hier inconsequent wordt geredeneerd. Voor de man/vrouw discussie wordt gebruik gemaakt van de 'nieuwe' visie, maar voor de ambtsopvatting blijkt de 'oude' visie beter van pas te komen. Op deze manier worden dubbele criteria aangelegd. De ambten zijn een goddelijke en geen menselijke instelling (p.25). Maar met de nieuwe visie zouden we kunnen zeggen: hoezo? Leiders moeten er zijn, dat is de overeenkomst, maar de context van vandaag vraagt naar 'competentie en charisma' en 'leiders zullen wel vanzelf boven komen drijven'. Daar hebben we geen ambt voor nodig.

Ds. Boonstra denkt nog even door en vraagt dan: 'Hoe kunnen vrouwen toegelaten worden tot de ambten, wanneer volgens de nieuwe manier van bijbellezen voor die ambten zélf géén concrete voorschriften meer hoeven te bestaan?' En hij concludeert dat niet alleen bij de reconstructie van de contexten willekeur is gebruikt, maar hier eveneens.

 

Standpunt innemen

De vraag blijft staan: Mogen we als kerken de Bijbel op deze 'nieuwe' manier lezen?

Hier geeft ds. Boonstra een ernstige waarschuwing: het dreigt ons op gespannen voet te brengen met het belijden in artikel 7 NGB en met het woord van 2 Petrus 1:20. Waarop hij laat volgen: 'Als kerken wordt ons dan de mogelijkheid ontnomen om elkaar te binden aan het Woord van God, zoals dat geschreven staat'.

Als naschrift voegt ds. Boonstra een voorbeeld toe over het trouwen met een ongelovige. Op de nieuwe manier uitgelegd zou Paulus dan niet zeggen dat de Here dat niet wil, maar dat het in onze context een uitdaging kan zijn om de voortgang van het evangelie te bevorderen.

 

Samenvatting: R. Sollie-Sleijster

 

Christelijk of burgerlijk, waar gaat Paulus voor?

 

Ook ds. Joh. De Wolf schreef een kritisch artikel in hetzelfde nummer van Nader Bekeken. Omdat zowel het proefschrift Herderlijke regel of inburgeringscursus? als het boek Als vrouwen het Woord doen van Myriam Klinker-De Klerck af en toe instemmend wordt aangehaald in het rapport van de meerderheid deputaten M/V vraagt ds. De Wolf zich af of zij ook een voorstander is van de visie van deputaten die ruimte zien voor de vrouw in het ambt.

 

Pastorale brieven

Ds. De Wolf vertelt dat Klinker in haar dissertatie zoekt naar verweer tegen de opvatting dat de pastorale brieven van Paulus, 1Timotheüs en Titus, van een latere schrijver zouden zijn. Zij doet dit door de ethische richtlijnen die Paulus in deze brieven geeft te vergelijken met de richtlijnen die Paulus in zijn voorafgaande brieven had gegeven.

Waarop stoelt de genoemde opvatting? Door de nieuw-testamentische wetenschap wordt gesteld dat bijvoorbeeld de eerste brief aan Korinte wijst op een sterke verwachting van een spoedige wederkeer van Christus. Toen dat niet gebeurde en men inzag dat het nog wel een poos kon duren, ging de kerk zich meer aanpassen in haar ethiek om zodoende een plekje in de wereld te krijgen. Dat leidde volgens veel theologen tot een aanpassing aan de burgerlijke moraal. De pastorale brieven van Paulus zouden daarom een latere ontwikkeling in de kerk weerspiegelen en konden dus niet van Paulus zelf zijn.

 

Test

Maar Klinker vond dit verhaal niet overtuigend. Haar proefschrift onderzoekt de motieven voor de ethische richtlijnen van Paulus. Zoekt Paulus in zijn instructies aan Timotheüs en Titus naar aansluiting bij het burgerfatsoen van die tijd of laat hij zijn eigen overtuiging horen?

Met name kijkt zij naar de intermenselijke (gezags-)verhoudingen, zowel tussen man en vrouw binnen de kerk als daarbuiten, op het werk en tussen heer en slaaf. Zij focust op de motieven voor de instructies. Waren die erop gericht om geheel anders te zijn of juist niet? Met nauwkeurige exegese probeert zij hier grip op te krijgen. Vijf vragen stelt ze bij elke pericoop: a. voor wie is de instructie bestemd, b. om welk gedrag gaat het, c. hoe wordt dat gedrag gewaardeerd, d. hoe wordt de instructie gemotiveerd en e. hoe is de verhouding tot de sociale conventies.

 

Resultaat

Ds. De Wolf geeft aan dat deze vragen 'een veelheid aan beweegredenen' opleveren, waardoor het resultaat, zoals door Klinker wordt vastgesteld, een gemengd en gevarieerd beeld oplevert. Het blijkt dat Paulus de ene keer denkt aan de groei en bloei van de gemeente, of aan de voortgang van het evangelie, een andere keer aan de manier waarop het christenleven overkomt in het omringende heidendom. Aanpassing blijkt niet een soort hoofdmotief te zijn in de conclusies. Integendeel Paulus gaat zijn eigen weg, waarbij hij wel oog heeft voor hoe de levensstijl overkomt op de heidenen, want onnodige aanstoot moet worden vermeden.

 

Tweede route

De vraag die Klinker zich nu stelt is of de eerste brief aan Korinte echt andere instructies en motieven geeft. Die brief zou zéker van Paulus zijn. Maar hier vindt zij geen essentiële verschillen. Zij ziet juist 'aanzienlijke parallellen'. Uiteraard zijn er wel verschillen tussen brieven aan medewerkers en gemeentecorrespondentie, maar Klinker concludeert dat de Pastorale Brieven helemaal in het verlengde liggen van de eerste brief aan Korinte. Het zijn dus echt brieven van Paulus.

 

Algemene taxatie

De predikant prijst Klinker om haar grondige exegetische studie. Het resultaat is dat de theorie van de verburgerlijking verder afkalft. Het gaat Paulus niet om een gezapig leventje (stil en gerust), maar om een gemeente die zich tegenover de overheden rustig en gezagsgetrouw gedraagt. Geen oproer. Paulus wil strijdvaardige gemeenteleden, maar niet met het zwaard, maar met het Woord (het zwaard van het evangelie).

 

Motieven zijn geen doelen

Ds. De Wolf wijst op het onderscheid tussen 'opdat' en 'omdat' dat bij Klinker ondersneeuwt.  Hij vindt het merkwaardig dat wat zij 'motieven' noemt, meestal meer doelstellingen zijn. 'Opdat' geeft een doel aan en 'omdat' een beweegreden (dus motief). De eigenlijke grond komt niet ter sprake. Die gronden zijn voor Paulus vaak zo vanzelfsprekend dat hij ze niet eens noemt. Soms zie je de reden wel, zoals bijv. in 1 Tim. 2:13, waar Paulus zegt: “Want Adam werd als eerste geschapen, pas daarna Eva.” Dat is de reden dat de vrouw geen gezag over mannen mag hebben. Hier is echt sprake van een motief. Idem, in 1 Korinte 11:8 en 9, zinnen die beginnen met 'want' en 'immers' en waar eveneens op de schepping wordt teruggegrepen.

 

Hoe beoordeelt de predikant nu zelf het terugverwijzen naar Genesis? Vindt hij dit ook secundair?

Hij vindt het jammer dat Klinker die verwijzing relativeert als één van de vele motieven (p.156). Zelf beoordeelt hij de verwijzingen naar het begin van Genesis als fundamenteel voor de gegeven richtlijnen.

In haar proefschrift leest hij ook dat ze niet goed weet wat ze aan moet met de uitdrukking 'zoals ook in de wet staat' (1 Kor.14 – zie ook noot bij artikel van ds. J.J.Schreuder) met als resultaat dat die reden bij haar 'eigenlijk afvalt en niet meer meedoet'.

 

Dissertatie en deputaten

Samenvattend komt ds. De Wolf tot het oordeel dat hoewel Klinker nog geen definitief standpunt t.a.v. de vrouw in het ambt wil innemen, zij toch de 'deur op een kier' zet en daardoor deputaten grond geeft om op haar dissertatie terug te vallen.

'Het moeilijkst te verteren' vindt hij 'dat de scheppingsorde (inclusief de zondeval) in haar proefschrift een tweederangs argument lijkt te worden'. Daar sluiten deputaten bij aan met hun opmerking dat die (rang)orde destijds goed paste, maar dat dat vandaag enkel bevreemding wekt. Wat ds. De Wolf brengt tot de uitspraak: 'Mogen we nog een beetje vreemd overkomen?' En: 'Bewegen we ons niet in de richting van Gods koninkrijk als we teruggaan naar de normen van het paradijs?'

 

Steentje

Tenslotte concludeert de predikant dat de studie van Klinker zeker heeft bijgedragen tot een erkenning van Paulus als auteur van de Pastorale Brieven en van de inhoudelijke eenheid van alle brieven van Paulus. Ook het antwoord op de boven zijn artikel gestelde vraag is duidelijk geworden: Paulus ging niet voor de verburgerlijking van de kerk, maar wilde een gemeente die in leer en leven helemaal van en voor Christus wilde zijn.

 

Samenvatting: R. Sollie-Sleijster

 


 

De vrouw in het ambt blijft verdeeldheid veroorzaken binnen de CRC

 

Ds. Clayton Spronk
8 november 2013

 

De Synode 2013 van de CRC heeft een voorstel van twee gemeenten ontvangen, waarin deze toestemming vragen om een nieuwe classis te vormen. Deze gemeenten gaven hun verlangen te kennen om een classis te vormen met gemeenten die de overtuiging delen dat de roeping en bevestiging van vrouwen in kerkelijke ambten onbijbels is. In antwoord op dit voorstel heeft de synode drie besluiten genomen. Deze besluiten laten zien dat de CRC moeiten blijven houden door diepe verdeeldheid over de vrouw in het ambt. Hieronder volgen de drie besluiten met hun gronden en mijn antwoorden daarop.

 

Besluit 1:

 

Dat de synode niet instemt met de Voorstellen 3 en 4, die verzoeken om de vorming van een verwante  classis (een classis waarbinnen de gemeenten de overtuiging delen dat de vrouw in het ambt onbijbels is).

 

Gronden:

  1. De vorming van een afzonderlijke classis gebaseerd op en beperkt tot een enkele theologische overtuiging zal een kunstmatige eenvormigheid laten zien die tegen de bijbelse principes en praktijken van eenheid binnen de CRC ingaat (1 Cor. 12:12-31).
  2. Dit is in overeenstemming met het voorheen door de synode genomen besluit om niet toe te stemmen in de “vorming van een classis gebaseerd op theologische overeenstemming” (Acta van de Synode 1996, Artikel 75, C, 4, bl. 561).
  3. De vorming van zo'n classis kan een manier van omgaan zijn met de gewetenszaken en het onbehagen van hen die bezwaar maken tegen de aanwezigheid van vrouwelijke ambtsdragers op classicaal niveau, maar dit geeft geen oplossing voor diezelfde kwesties op synodaal niveau.

Antwoord

De sleutel om dit besluit en zijn gronden te begrijpen is de opvatting van de CRC om de vrouw in het ambt als een zaak “van het geweten” te beschouwen. De CRC weigert de vrouw in het ambt als een ''óf .. óf” kwestie te beschouwen – óf de Bijbel verbiedt de vrouw in het ambt óf niet. Veeleer handhaaft de CRC de vrouw in het ambt als een “zowel .. als” kwestie – de Schrift kan zowel tegen als ten gunste van de vrouw in het ambt worden uitgelegd. De CRC weigert daarom de mening toe te laten dat oppositie tegen de vrouw in het ambt gegrond is op een juiste interpretatie van de Schrift. De tegenstand tegen de vrouw in het ambt kan niet eisen dat de kwestie een zaak is van trouw aan de Bijbel. Beide zijden zijn trouw aan de Schrift. Beide zijden moeten kunnen accepteren dat de andere zijde aan een juiste interpretatie van de Schrift vasthoudt. Als een tegenstander van de vrouw in het ambt niet het andere gezichtspunt kan aanvaarden, kan zijn bezwaar niet gebaseerd zijn op de Schrift, maar is het slechts een zaak van een overgevoelig geweten.

 

De CRC houdt vast aan het idee dat mensen die tegenover elkaar staan in deze zaak in staat moeten zijn harmonieus met elkaar binnen dezelfde gemeente, classis of hetzelfde kerkverband samen te leven. Betekent dat dan dat degenen die vóór de vrouw in het ambt zijn moeten zwijgen en met vreugde een situatie behoren te accepteren waarin hun gemeente geen vrouwen in de ambten toestaan, dat zij moeten zwijgen en met blijdschap accepteren dat vrouwelijke afgevaardigden niet ter classis of synode worden toegelaten? Neen, het betekent dat degenen die tegen de vrouw in het ambt zijn moeten zwijgen en met vreugde lid moeten blijven wanneer hun gemeente vrouwelijke ambtsdragers aanstelt, en moeten zwijgen en blij zijn wanneer vrouwelijke afgevaardigden ter classis en synode verschijnen. Zelfs indien men ervan overtuigd is dat het tegen de Schrift ingaat, zo wordt de orthodoxen gezegd, moet men geen probleem hebben als het een vrouw is die u de collectezak voorhoudt, u het sacrament van het Heilig Avondmaal bedient of op de preekstoel staat.

 

Deze manier van denken vormt de basis van de weigering van de CRC om een classis te vormen die bestaat uit kerken die tegen de vrouw in het ambt zijn. Die kerken behoren geen enkel probleem te hebben met het zich verheugen in eenheid met kerken die wel de vrouw in het ambt hebben.

 

Het is opmerkelijk dat de CRC in dit besluit toegeeft dat zij niet van mening is dat eenheid ook eenvormigheid van “theologische overtuiging” vereist. Dit betekent toegeven dat de CRC van mening is dat eenheid genoten kan worden zonder overeenstemming over de waarheid. Er bestaat een verschil tussen eenheid en eenvormigheid. Absolute eenvormigheid betekent overeenstemming in alle dingen. Absolute eenvormigheid is niet nodig voor eenheid. Eenheid vereist bijvoorbeeld niet dezelfde etniciteit, hetzelfde geslacht, enz. Maar op één gebied is eenvormigheid wel nodig – dat is op het gebied van de waarheid. Natuurlijk is het waar dat er vrijheid is om de Schrift op verschillende manieren uit te leggen, nl. daar waar de betekenis ons niet helder is (hoewel onze interpretatie altijd in overeenstemming met onze Gereformeerde Belijdenissen moet zijn). Maar daar waar de leer van de Schrift duidelijk is, moet er eenvormigheid van overtuiging zijn. En de duidelijk schriftuurlijke veroordeling van de vrouw in het ambt betekent dat er alleen eenheid is, wanneer er eenvormigheid van overtuiging bestaat dat de vrouw in het ambt niet bijbels is.

 

De bewering van de CRC dat eenheid mogelijk is wanneer er geen overeenstemming is over de zaak van de vrouw in het ambt is, klopt niet. De gemeenten die eensgezindheid van overtuiging willen binnen de classis over het onbijbelse van de vrouw in het ambt, hebben gelijk.

 

Bij grond 3. hierboven laat de CRC synode echter een ernstige en genante denkfout zien bij de overweging aangaande de twee gemeenten die om de vorming van een nieuwe classis hebben verzocht. De synode liet een heel scherp inzicht zien met de opmerking: “De vorming van zo'n classis kan een manier van omgaan zijn met gewetenszaken en het onbehagen van hen die bezwaar maken tegen de aanwezigheid van vrouwelijke ambtsdragers op classicaal niveau, maar dat dit geen oplossing biedt voor diezelfde kwesties op synodaal niveau.” Deze grond beargumenteert terecht dat de vorming van een “verwante classis” niets zal veranderen aan het feit dat deze gemeenten zullen moeten leven binnen een kerkverband dat niet dezelfde theologische overtuigingen heeft. Zodoende laat de snode duidelijk de bijziendheid in denken zien van degenen die tegen de vrouw in het ambt zijn en toch in de CRC blijven. Jarenlang hebben zij gepleit voor theologische overeenstemming (lees eenheid) binnen hun eigen gemeenten met betrekking tot de vrouw in het ambt – misschien kunnen we hen “verwante gemeenten” noemen. Nu willen zij theologische overeenstemming over deze kwestie in de classis – een “verwante classis”. Zij staan op het punt zich los te maken van een classis waar zij deze verwantschap niet hebben! Maar hoe zit het met een “verwant kerkverband”? Kennelijk zijn ze niet zo bezorgd over eenheid binnen het kerkverband. Van een kerkverband dat de onbijbelse praktijk van de vrouw in het ambt bevordert, waarin zij geen eenheid met zo veel gemeenten en classes hebben, willen zij zich niet losmaken! Het besluit van de CRC houdt in, terecht, dat iedere gemeente die bereid is onderdeel te zijn van een kerkverband dat de vrouw in het ambt toestaat, ook bereid moet zijn onderdeel te zijn van een classis die de vrouw in het ambt toestaat. Inderdaad behoren deze gemeenten zelfs bereid te zijn tot het aanvaarden van vrouwelijke ambtsdragers in hun eigen kerk.

 

De overweging van de synode bij grond 3. is juist. De enige manier om aan de zondige praktijk van de vrouw in het ambt te ontkomen is om afscheid te nemen van het CRC-kerkverband. En ieder die bereid is binnen de CRC te blijven (en daardoor de vrouw in het ambt op het niveau van het kerkverband accepteert) moet de kwestie loslaten en de vrouw in het ambt overal aanvaarden, ook in zijn eigen gemeente. Er is geen plaats voor eenheid of vrede in de CRC voor degenen die tegen de vrouw in het ambt zijn.

 

Besluit 2

 

Dat de synode aan de Trinity CRC in Sparta, Michigan, en aan de Tweede CRC in Kalamazoo, Michigan, de mogelijkheid geeft om zich aan te sluiten bij de classis die het meest naastgelegen is en die tevens bereid is hen te ontvangen en waarbij zij bereid zijn zich aan te sluiten.

 

Gronden:

  1. Nadat de Synode 2010 niet meeging met het voorstel om de overgang naar de Classis Minnkota toe te staan, hebben deze kerken zich uitputtend beijverd om geografisch dichterbij gelegen mogelijkheden te onderzoeken. Zij zijn tegemoet gekomen aan de zorg van de Synode 2010 om te zoeken naar een dichterbij gelegen classis.
  2. Gelet op de inspanningen van deze twee kerken, de wens van hun classes om hen behulpzaam te zijn om verder te komen en de wens van deze kerken om een eind te maken aan de pijn en spanning binnen hun classes, geeft dit besluit uitkomst binnen deze realiteit.
  3. Dit is in lijn met voorgaande synodebesluiten, die de overgang van kerken naar een andere classis toestaan (zie Acta van de Synode 1995, 2000, 2006, 2007).

Antwoord

Met dit besluit geeft de synode toe dat er “pijn en spanning” binnen de classes bestaat vanwege het gebrek aan overeenstemming over de kwestie van de vrouw in het ambt. Er is geen eenheid en vrede tussen de gemeenten die zich hierin tegenover elkaar zien staan. Toch weigert de synode te erkennen dat het noodzakelijk is in deze kwestie een beslissende uitspraak te doen. Derhalve neemt de synode een pragmatisch besluit. Aangezien deze twee recalcitrante gemeenten het moeilijk vinden om te functioneren binnen een classis waar de vrouw in het ambt is geaccepteerd, laat de synode hen aansluiten bij andere classes, zelfs als zij geen toestemming geeft tot het vormen van een nieuwe classis.

 

De klaarblijkelijke ironie is dat hoewel de CRC de vorming van een zogenaamde “verwante classis” niet toestaat, dergelijke classes al wel bestaan binnen de CRC. Nog meer ironie ziet men, wanneer men overweegt dat het de synode 1995 was die de vorming van “verwante classes” heeft aangemoedigd. Die synode heeft iedere classis het recht gegeven om het woord mannelijk “inactief” te maken, zoals we dat woord tegenkomen in het artikel in de kerkorde dat over de kwalificaties van ambtsdragers handelt. Dat besluit heeft elke classis binnen de CRC tot een “verwante classis” gemaakt. Nadat iedere classis het besluit had genomen om het woord mannelijk te laten vallen óf er aan vast te houden, bestond de CRC uit wat wij zouden noemen A- en B-classes. De gemeenten binnen de A-classes (verwant) zijn het er over eens dat de vrouw niet in het ambt mag worden aangesteld. De gemeenten binnen de B-classes (verwant) zijn eensgezind in het toestaan en in de praktijk toelaten van de vrouw in het ambt. Na het op deze manier scheppen van een situatie met daarin A- en B-classes, hebben de CRC besloten dat zij de vorming van een nieuwe A-classis niet toestaan, maar zij zullen wel twee gemeenten in B-classes zij het met tegenzin toestaan zich aan te sluiten bij A-classes.

 

Het toegeven door de synode van het bestaan van A- en B-classes in de CRC is het bewijs dat er diepe verdeeldheid binnen de CRC bestaat over de kwestie van de vrouw in het ambt. Hun besluit om kerken toe te staan zich terug te trekken uit hun classes en zich aan te sluiten bij een andere classis is alleen maar een aanmoediging om die verdeeldheid voort te laten bestaan.

 

Besluit 3

 

Dat de synode het volgende meedeelt aan de Trinity CRC, Sparta; de Tweede CRC, Kalamazoo; en aan hun respectievelijke classes:

  1. Wij prijzen deze twee kerken voor hun trouwe volharding in deze zaken en voor hun wens binnen de CRC te blijven.
  2. Wij moedigen deze kerken aan wegen te zoeken om binnen hun huidige classes door te gaan.
  3. Wij moedigen deze kerken en classes aan een traject van verzoening, heling en zegening in te gaan.
  4. Wij moedigen deze kerken ook aan wegen te zoeken om verder samen te werken met plaatselijke CRC kerken om het evangelie van Jezus Christus in hun regio's te verspreiden en voor te leven.

Antwoord

Dit besluit is een zinloze poging van de synode om de eenheid te handhaven, ondanks scherpe verdeeldheid over de zaak van de vrouw in het ambt. Tegelijkertijd geeft het er blijk van dat de synode niet werkelijk geïnteresseerd is in het verdedigen en bevorderen van de eenheid. Dit besluit bevat een splijtzwam voor de twee gemeenten die zich van hun classes willen losmaken. Als de synode eenheid wilde, zou zij de beide gemeenten hun zonden voorhouden en hen tot bekering oproepen. Maar in plaats van hen hun zonden voor te houden, draagt de synode de gemeenten op om binnen het kerkverband te blijven. Deze aanbeveling om binnen het kerkverband te blijven wordt zelfs opgelegd ondanks het feit dat de synode de twee gemeenten beschouwt als de oorzaak van een situatie waarin “verzoening, heling en zegening” op classicaal niveau nodig is.

 

Door de gemeenten aan te bevelen binnen  het kerkverband te blijven, zelfs hoewel zij verdeeldheid op classicaal niveau veroorzaken, bevordert het synodebesluit eenheid slechts in naam. Een 'eenheid slechts in naam' bestaat wanneer gemeenten diep verdeeld zijn, maar besluiten om hoe dan ook toch binnen één kerkverband te blijven. Dat houdt in dat 'eenheid slechts in naam' in werkelijkheid een scheuring is.  De synode 2013 is in het spoor van de Synode 1995 gegaan die 'eenheid slechts in naam' bevorderde, maar alleen dan wanneer het de classes toestond om met elkaar van mening te verschillen over de kwestie van de vrouw in het ambt.

 

Het is zonde van de kant van de CRC synode om eenheid te bevorderen los van de theologische overtuiging dat alleen mannen als ambtsdragers mogen worden aangesteld. Het is ook zonde om binnen de CRC te blijven van de kant van hen die overtuigd zijn van het onbijbelse van de vrouw in het ambt. Het is goed dat zij weten dat eenheid voor hen onmogelijk is in een gemeente of classis die de vrouw in het ambt toestaat. Maar wanneer zij in de CRC blijven ondanks hun theologische verwerping van het standpunt van hun kerkverband dat de vrouw in het ambt toegestaan is, dan tonen zij zich bereid om een schijneenheid of 'eenheid slechts in naam' te accepteren. Het gevolg daarvan zal voortdurende spanning en disharmonie zijn binnen de CRC.

 

Bronnen:

 

De Acta van de 2013 CRC Synode
Samenvatting van de Acta can de CRC
Rapport door John van Dyk in Christian Renewal (juli21/augustus 21, 2013) 18-19. 

 



Nederlands Dagblad 20/11/13


In christelijk Amerika is een discussie losgebarsten over de zichtbaarheid van vrouwelijke leiders. ‘God werkt door christelijke vrouwen en we zien het niet.’ Honderd sprekers kwamen vorige week aan het woord tijdens The Nines een tweedaagse conferentie waar christelijke leiders spreken via een videoverbinding, maar daarvan waren slechts vier vrouw. Dat heeft voor veel onrust gezorgd in christelijk Amerika. Volgens de christelijke schrijfster Halee Gray Scott mist de kerk veel wanneer ze vrouwen en minderheden uitsluit want  ‘God werkt door christelijke vrouwen en we zien het niet.’ Als de talenten vrouwen niet worden gebruikt is er iets mis met goed rentmeesterschap. Het is de reden waarom wereldwijd getalenteerde en begaafde vrouwen de plaatselijke kerk de rug toekeren.
 


 
Nederlands Dagblad 27/11/13


Paus Franciscus wil de Rooms-Katholieke Kerk vernieuwen. Hij heeft heb liever een kerk die op straat schaafwonden en pijn heeft opgelopen en vuil is geworden, dan eentje die zich vastklampt aan haar eigen zekerheden, zo sprak hij in een apostolische exhortatie. Maar hij wijst abortus af en  het ambt blijft voor vrouwen gesloten.
 



www.dewaarheidsvriend.nl/blog


Dr. A.H. van Veluw, voorzitter van de PKN/Confessionele Vereniging, voelt niets voor de klassiek gereformeerde visie op vrouw en ambt. Hij vindt dat de PKN/Gereformeerde Bond met de brochure zijn identiteit zoekt in ‘kerkpolitiek getinte bijzaken', waarmee hij bedoelt: geen vrouw in het ambt en geen gezangen.

Het blad noemt zijn argumenten nogal "muf", er is een ander gesprek nodig en niet zoiets "venijnigs" als wat Van Veluw naar voren brengt. In elk geval is duidelijk geworden dat hij geen bezwaren heeft tegen vrouwelijke ambtsdragers.
Van Veluw legt de scheppingsorde in Genesis 2 zo uit dat daar volledige gelijkheid tussen man en vrouw wordt omschreven, zonder verschil in positie, een uitleg die verrassend overeen komt met de gelijkheidsgedachte van onze huidige cultuur. Zijn "magere uitleg" leidt er toe dat elke uiting in de Schrift die de positie van de vrouw als anders dan van de man beschrijft tot cultuur van die tijd wordt verklaard. Zo verklaart hij ook de zgn. zwijgteksten (1 Kor.34-35 en 1 Tim.2:9-15): Paulus zou vermanen om niet in tegenspraak met de heersende moraal van die tijd te  leven.
Van Veluw meent op basis van 1 Timotheüs 3:11 dat er al wel vrouwelijke ambtdragers in Paulus dagen voorkwamen.

Dr. P.F. Bouter protestants/hervormde predikant te Bodegraven en hoofdbestuurslid van de Gereformeerde Bond is niet erg gelukkig met met de opstelling van de Confessionele Vereniging: "de scheppingsorde van Genesis 2 wordt te mager gemaakt, de cultuur van die dagen te veel benadrukt, het onderscheid tussen man en vrouw zoals dat in het Nieuwe Testament voorkomt te veel tot cultuur van toen verklaard. Met als uitkomst dat de Bijbel ineens wel heel dicht bij onze eigen cultuur uitkomt. Dat kan ook niet anders als we het voor ons gevoel vreemde en tegendraadse in de Bijbel tot oude cultuur verklaren."

 

***

Zo is er dus binnen de protestantse kerk een fikse strijd onder de broeders. Heel herkenbaar. Je ziet dezelfde argumenten over tafel rollen. Niets nieuws meer onder de kerkzon. En het duidelijk: ook daar is de rust is niet te vinden.