Ethiek

Kerkverband

Signalen

 


SIGNALEN 12-11-16

RD 10/11/16
De voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (VGKN) tellen 2235 leden. Dat zijn er 458 minder dan vorig jaar. Deze daling kwam vooral doordat de gemeente in Garderen, met 382 leden, uit het kerkverband stapte. De VGKN ontstonden in mei 2004 uit een aantal gereformeerde kerken dat niet mee wilde in de Protestantse Kerk in Nederland.

Uit een interview met de vooraanstaande ds. W. Smouter (NGK).
„Het is duidelijk dat onze kerken [NGK en GKv] zich in elkaars richting bewegen. Toch lag de gedachte aan hereniging bij ons soms gevoelig." Over het conflict in de jaren '60: Die 'kende een jarenlange aanloop en concentreerde zich rond de vraag of de Vrijmaking van 1944, waaruit de GKV voortkwamen, een daad van God was. Na de Open Brief van 31 oktober 1966, die onder meer bedoeld was als steun in de rug voor een geschorste predikant, sloeg de vlam in de pan.'
Op de Landelijke Vergadering (NGK) dient een voorstel dat predikanten straks over en weer kunnen voorgaan in beide kerken. Er zijn nu nog 'rare belemmeringen in de NGK. Zo moet een GKV-predikant afstand doen van zijn ambt voor hij een beroep kan aannemen naar een NGK-gemeente.() Het tegenover elkaar pal staan voor de waarheid zijn we kwijt. () De secularisatie dringt de kerk binnen en stelt ons heel andere vragen dan waarover het in het verleden ging.' ()
In de jaren zestig werden er in de GKv predikanten geschorst bij een centraal geleide ruzie. Dat komt nu niet meer voor. Maar ik zie dat in ons kleine kerkverband, met 30.000 leden en 90 predikanten, in de afgelopen jaren meer dan 10 procent van de predikanten is losgemaakt of om gewichtige redenen is ontslagen'.
Over homo en ambt: Er is geen breed draagvlak voor samenlevende homo-ambtsdragers. 'Maar het zit me dwars dat homoparen niet overal aan het avondmaal mogen. We zijn allemaal kinderen van God de Vader.' Het hart van de kerk ligt rond doop en avondmaal. Toegang tot de sacramenten is een verantwoordelijkheid van de plaatselijke gemeente.

ND 10/11/16
John Bolt, hoogleraar theologie aan Calvin Theological Seminary Grand Rapids over de verkiezing van Trump tot president USA.
Hij is niet enthousiast over Trump gezien zijn karaktergebreken, 'maar zijn verkiezing is niet het einde van de wereld.' Tegelijk is hij erg blij met de devote christen Mike Pence als vicepresident. 'Als calvinist neem ik mijn burgerplicht serieus, maar ik snap dat het dit keer niet mogelijk was om op een van beide kandidaten een positieve stem uit te brengen. Positief van Trump is: hij zal een conservatieve rechter benoemen in het Hooggerechtshof; zijn relatie met Israël niet vijandig als die van Obama die een deal sloot met Iran; meer banen creëren; hij wil een veilige grens met Mexico; en de huizenhoge verzekeringspremies door Obamacare terugdraaien.’

ND 09/11/16
Hoogleraar G.H. van Kooten (NT, Vroeg christendom, RU Groningen) trekt zich terug uit de raad van advies van Theologia Reformata, het wetenschappelijke tijdschrift van PKN/Gereformeerde Bond. De reden is dat ‘De GB de GTU mogelijk heeft gemaakt en dat is concurrentie voor de Protestantse Theologische Universiteit (PthU). 'De PKN is een brede volkskerk, die in relatie staat tot de cultuur. Dan is het logisch dat je studeert aan een openbare faculteit en de predikantsopleiding aan de PthU volgt.'
Oud-secretaris van PKN/GB J. van der Graaf is het hier niet mee eens en concludeert: 'Ik begrijp Van Kooten wel. Hij voelt zijn eigen positie in Groningen bedreigd worden.’

ND 08/11/16
De regiegroep GTU in zijn eindrapport: De theologische universiteiten in Apeldoorn en Kampen moeten daadwerkelijk en volledig samengaan in een nieuwe Gereformeerde Theologische Universiteit (GTU), die zich vestigt ‘aan de rand of in het buitengebied van Utrecht’. GTU wordt eigendom van een vereniging met 10 GKv leden, 10 CGK leden, NGK en PKN/GB elk 5 leden. Die benoemen samen een raad van toezicht van 5 leden die op hun beurt een tweehoofdig bestuur kiezen.
De landelijke kerkelijke vergaderingen van de GKv, CGK en de NGK moeten hier voor 1 april 2017 akkoord mee gaan. Begroting ongeveer 6 miljoen euro, 26 wetenschappelijke fte en 14 fte ondersteuning.

ND 07/11/16
Op de derde Nationale Synode in Dordrecht sprak o.a. ds. W. van ’t Spijker (CGK) over Johannes 17. Hij ziet drie verbonden: een verbond tussen Jezus en de Vader (met de Geest), tussen Jezus en de leerlingen, tussen christenen onderling. Zijn boodschap: De wereld kan alleen tot het inzicht komen dat God de wereld liefheeft als wij elkaar liefhebben.
De deelnemers zijn 'heel aardig voor elkaar' maar toch komt er één inhoudelijk punt wel twee keer bovendrijven. ‘Je bent één keer gedoopt. Dat is echt en dat blijft staan’, zegt een GKv-er. Maar 'de sfeer is ontspannen, liefdevol en saamhorig'.
'Het is tijd voor vervolgstappen'. In 2018 of 2019 wil de organisatie een verbond van kerken sluiten. Volgens GKv professor B. Kamphuis zijn ‘we’ definitief de vrijblijvendheid voorbij. ‘Drie keer is scheepsrecht. Nu we elkaar weer ontmoeten, willen we elkaar echt niet meer loslaten.’ 'Samen in de naam van Jezus, constateert ook Els van Dijk, directeur van de Evangelische Hogeschool in haar slotwoord'.

ND 06/11/16
In Visie, EO-blad bepleitte een orthodox-joodse rabbijn uit Jeruzalem, Chaim Eisen samenwerking tussen joden en christenen. Maar hij ziet Jezus wel op één lijn staan met andere grote rabbijnen. En iedere 'christen die hoopt een jood ervan te overtuigen dat Jezus de Messias is, ‘is iemand zonder respect’. Er moet rekening gehouden worden met misdaden die tegen Joden zijn gepleegd in WW2.
Maar ds. A. Verbree (GKv) benadrukt dat christenen zich tegenover joden niet schamen moeten voor het evangelie. En hij 'voelt er ook niets voor om, geboren in 1961, hoe dan ook zich schuldig te voelen vanwege de Godgeklaagde gruwelijkheden die de Joden in de Tweede Wereldoorlog zijn aangedaan en daarom tegenover Joden kunstmatig bescheiden te zijn.'

ND 05/11/16
Prof. G. Harinck, hoogleraar aan de TUK en VU in zijn column: Officiële publieke bijeenkomsten aan VU worden geopend met ‘Onze hulp is in naam des Heeren die hemel en aarde gemaakt heeft’, en besloten met ‘de naam des Heeren zij geprezen van nu aan tot in eeuwigheid’. Maar het probleem is dat zijn collega-hoogleraar aan de VU, Jacintha Ellers atheïst is en dit niet wil uitspreken. Ze stelt daarom voor zoiets als over 'een betere wereld en over verantwoordelijkheid' uit te spreken.
Harinck: 'Atheisten zijn zeldzaam en we moeten dus zuinig zijn op Jacintha.' En die christelijk formule uitspreken is een 'oefening' in diversiteit. Die is nodig om te leren aanvaarden 'want diversiteit is moeilijk en schuurt, doet pijn, ditmaal bij Jacintha'.
Oplossing is niet: 'de VU is eigenlijk geen plek voor atheïsten'. Bovendien 'die formules van de VU, ze zijn zo kwaad nog niet'. Denk net als 'Paulus op de Areopagus die aan filosofen uitlegt dat de belijdenis van God als schepper wil zeggen dat Hij het leven geeft aan alle mensen en dat Hij dichtbij is. Het is een inclusieve belijdenis: iedereen doet ertoe en Hij bekommert zich om iedereen.'
En zo dacht Harinck elke keer toen de formules klonken: 'Jacintha hoort er ook bij. Hij bekommert zich om andersdenkende collegae.'

Advertentie: 'Om jong talent een kans te bieden zich te ontplooien, en om onze nieuwsredactie vitaal en lerend te houden, zoekt het ND weer een journalistiek trainee (v/m), redactie buitenland'. Wat voor persoon?: 'Jij wilt het vak leren; je bent nieuwsgierig, onbevooroordeeld, intelligent, gretig, zorgvuldig en taalvaardig, een scherpzinnige waarnemer, een heldere denker, een boeiende verteller, een lenig sparrende team speler, een professionele kritiekgever, kunt incasseren'. Dat alles in christelijke geloofsverbondenheid.
En het ND is: 'Een schaamteloos christelijke krant die geen blad voor de mond neemt,  zuinig op lange traditie van degelijke, betrouwbare kwaliteitsjournalistiek, open, onbevangen, innovatief.'

ND 03/11/16
De Eerste Kamer wil dat het kabinet eenverdieners niet langer onevenredig zwaar belast. De motie van SGP met die strekking kreeg de steun van bijna de gehele oppositie.

De 'Nationale Synode' is een beweging die de dialoog tussen verschillende kerken wil bevorderen. In de stuurgroep zitten o.a. de PKN, de Remonstrantse Broederschap, de GKv, de CGK. Een verbond van deelnemende kerken (in 2018/19) zou moeten leiden tot uitwisseling van predikanten en deelname aan elkaars avondmaalsvieringen. Materiaal is beschikbaar om gemeenteleden uit verschillende kerken met elkaar te laten praten zodat ze vervolgens hun kerkenraad gaan vragen ook mee te doen met het verbond. Volgens De Fijter (PKN/GB) is ‘overal duidelijk geworden dat christenen samen moeten optrekken'. Er moet 'tastbare eenheid' komen. Wel zijn er nog wat probleempjes, bijvoorbeeld de vrijzinnigheid van het remonstrantse kerkgenootschap en is het credo van de NS 'te bleek'. Andries Knevel wil graag ook de RK hierbij, maar dat vindt zelfs De Fijter te vroeg. Hij wil een 'Protestants Katholieke Kerk in Nederland, naast de Rooms-Katholieke Kerk.’

ND 01/11/16
Met een gezamenlijke dans laten de leerlingen van christelijke basisschool De Rank en openbare basisschool De Pols in het Friese Tijnje zien dat ze in 2018 één fusieschool willen gaan vormen.

ND 29/10/16
De Nederlands Gereformeerde Kerken krijgen waarschijnlijk een permanente synode. Op de LV deze maand ligt dat voorstel op tafel.

ND 26/10/16
Domina Margriet Gosker is projectleider van de komende Reformatieherdenking. In de Reformatie gaat het om: 'Jouw eigen geloof doet ertoe, want God heeft jou lief.’ Ze heeft de Vrijmaking meegemaakt. Maar 'dat mensen met hetzelfde geloof niet meer met elkaar praten, klopt niet met het evangelie. Elkaar de maat nemen, elkaar beoordelen en veroordelen, dat wil ik niet.' De grote ontdekking tijdens de Reformatie was dat je genade krijgt van God.' Ze het meest uit naar de activiteit 'vrouwen in het protestantisme. () Zij heeft de kans gekregen om haar roeping te volgen, mede dankzij de Reformatie. De RK is nog lang zo ver niet. Dat komt om wat Luther schreef in Over de vrijheid van een Christenmens: je draagt zelf verantwoordelijkheid tegenover God, dus anderen kunnen niet voor jou bepalen wat je moet doen.' Dat vrouwen nu wel domina kunnen worden heeft 'ook te maken met een andere omgang met bepaalde Bijbelteksten, zoals die teksten waarin staat dat vrouwen moeten zwijgen in de samenkomst.'

ND 22/10/16
Uit een dubbelinterview over genezing met prof. dr. Stefan Paas (TUK/VU) en Evangelisch Werkverband-directeur Hans Maat.
Maat: ‘Ik hou me eenvoudig aan het gebod van Jezus om de zieken te genezen en mensen te bevrijden van demonen’. Paas: ‘Als de arts uitbehandeld is, is de Heilige Geest misschien ook wel uitbehandeld’. Maar hij wil 'met nadruk geen ‘streeptheoloog’ zijn, alsof de bijzondere Geestesgaven als genezing en profetie hooguit voorkwamen als ‘startmotor’ van de vroege kerk.'
Maat doet 'gewoon Jezus na' en legt mensen de handen op en ziet ze genezen: psychosomatische kwalen, ook tumoren. Paas vindt spreekt pas van bovennatuurlijk als hij (naar de roomse Lash) 'een konijn viool ziet spelen'. Wonderen kun je misschien in de toekomst gewoon verklaren.
Hoe moet je omgaan met mensen die niet genezen, ondanks gebeden? Maat: ‘Dat vind ik zelf ook ingewikkeld. In mijn naïviteit denk ik nu nog dat er maar weinigen zijn die krachtig en vol bewogenheid bidden voor zieken. Daar hangt het wel vanaf. Als meer mensen zich die gebedspraktijk toe-eigenen, gebeuren er meer wonderen. Dat is een wetmatigheid.’ Maar Paas: ‘Ik denk het niet. In Brazilië en Afrika wordt ontzettend veel gebeden, maar de mensen gaan gewoon dood.’

ND 20/10/16
Elke NGK dominee mag preken in een GKv kerk, als de vrijgemaakte kerk hem daartoe uitnodigt. Of dat ook voor vrouwelijke dominees geldt, hangt af van het besluit dat de GKv nemen over dat onderwerp, zo luidt een voorstel van de landelijke commissie Deputaten Kerkelijke Eenheid van de vrijgemaakte kerken. De commissie concludeert ook dat ‘in de praktijk van de NGK de binding aan de belijdenis steeds meer eenzelfde plek heeft gekregen als in de GKv’. De deputaten willen ervoor waken dat het gevoel bij de NGK ontstaat dat de GKv 'de macht overneemt’.

ND 18/10/16
In een jongerendienst GKv Hardenberg Baalderveld-Zuid (ds. A. Feijen) kon men via de smartphone reageren op stellingen, die vervolgens met een beamer op een scherm in de kerk werden geprojecteerd. De dominee reageerde daar dan op. Enthousiasme…!

Zeven kerken in Enschede schoven bij elkaar aan aan het Avondmaal: GKv, CGK en NGK.

ND 15/10/16
De CGK (73.000 leden) zijn met elkaar in relatietherapie geweest, volgens hun deputaten Eenheid Gereformeerde Belijders. De toenadering tot andere kerken zat in een ‘impasse’  doordat de CGK met elkaar als egeltjes samenleven. De 185 plaatselijke kerken vertrouwen elkaar slechts selectief. Niet elke dominee mag of wil preken in elke kerk. En daarom is er nu aandacht voor binnenkerkelijke eenheid. Want het gaat maar moeizaam met de CGK, zie de vorming van de GTU waarvoor CGK proberen te balanceren met de PKN/Bonders.
Een dierbare maat van CGK is ‘geestelijke herkenning’. Maar volgens ND-hoofdredacteuur Kuiper moeten CGK dominees die deze maat hooghouden eens met hun catechisanten praten en met onkerkelijke of moslimburen. 'En probeer het hén dan maar eens uit te leggen, met de Bijbel in de hand en in Jezus’ Naam.'

ND 13/10/16          
De Theologische Universiteit in Apeldoorn krijgt twee nieuwe hoogleraren: Arnold Huijgen en Maarten Kater, op resp. de vakgebieden systematische en praktische theologie.

De ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie) maken een wet die stervenshulp biedt aan 'ouderen die vinden dat ze ‘klaar’ zijn met leven'. Het kabinet schuift het grondige advies van de commissie-Schnabel daarmee terzijde. Het kabinet 'ziet echter een groeiende groep mensen die meer regie over het eigen levenseinde wil door bijvoorbeeld verlies van onafhankelijkheid, eenzaamheid door onder meer het verlies van dierbaren, aftakeling en verlies van waardigheid.

Het nieuwe VVD-verkiezingsprogramma stelt dat ‘Iedereen de mogelijkheid moet hebben om zelf te kiezen voor een waardig levenseinde.’ D66 wilde dat altijd al vurig: 'Elke oudere moet de vrijheid hebben om zelf te bepalen hoe en wanneer hij of zij wil sterven.'

ND 12/10/16
De PKN wil bij de afsluitende oecumenische viering van het Reformatiejubileum op 31 oktober volgend jaar samenwerken met zo veel mogelijk verschillende kerken, inclusief  RK en de kleine gereformeerde kerken. Dat moet volgens PKN-synodevoorzitter Karin van den Broeke wel onder de ‘ambtelijke verantwoordelijkheid’ van de PKN.
De Hersteld Hervormde Kerk en de Gereformeerde Gemeenten zullen eigen herdenkingen organiseren.

Ds. W. van der Schee (GKv) is overgestapt naar de PKN. Hij heeft als docent kerkrecht gewerkt aan de TUK en was in 2014 afgevaardigde op de GS van de GKv. Hij kreeg na zijn losmaking geen beroep meer. Van der Schee is de derde vrijgemaakte predikant in korte tijd die naar de PKN gaat.

ND 07/10/16
Er zou een nieuwe, ‘voluit gereformeerde’ partij naast de SGP moeten komen, schrijft In het Spoor – het blad van zeer conservatieve staatkundig-gereformeerden. Reden: de SGP geeft teveel ruimte aan niet-gereformeerde godsdiensten. Eerder aanvaardde het SGP-bestuur dat óók als Nederland weer een christelijke natie wordt, andersgelovigen een gebouw mogen hebben om bijeen te komen. Wel mag de ‘dominantie’ van andere religies aan banden worden gelegd.  Megamoskeeën en gebedsoproepen blijft de SGP afwijzen.

Martijn Horsman (39) vertrekt per 1 januari 2017 als voorganger van Stroom (130 leden) Amsterdam, de inmiddels zelfstandige gemeente en niet (meer) gebonden aan de GKv. Ook het Kleiklooster in de Bijlmer en de PopUpKerk in Amsterdam-West gaan vanaf januari 2017 zelfstandig verder.

ND 04/10/16
Op een bijzondere manier werd Mathijs van Dijk in een dienst van GKv Zwolle-West gedoopt: ondergedompeld in de stadsgracht tegenover het kerkgebouw. Voorganger Jos Douma. In de dienst werden ook vier baby’s gedoopt – niet in de gracht.

ND 03/10/16
Godsdienstsocioloog Chris Janse wijst in De Saambinder, het blad van de Gereformeerde Gemeenten af dat lokale kerkenraden dominees uit andere kerkverbanden uitnodigen. Kerken daarin de vrije hand te geven ‘is volstrekt in strijd met het gereformeerd kerkrecht, een dergelijke praktijk leidt gemakkelijk tot een desintegratie van het kerkverband'. Hij noemt CGK en NGK waarin de verschillen alsmaar groter worden. ’Een kerk is geen uitzendbureau van predikanten, die op aanvraag ingezet kunnen worden’.

ND 01/10/16
Uit interview van Rien van den Berg met Willem Smouter NGK, voorzitter Ledenraad en voorzitter Raad van Toezicht EO.
De EO wil samen met andere christenen 'het verhaal van Jezus' vertellen. Smouter: ‘Dat is ook zo!’ Maar de net aangetreden nieuwe programmamaker, Tom Mikkers, zegt: 'de Bijbel is een mensenboek', en 'het zenboeddhisme is ook erg fijn', en 'het christendom is bepaald niet de enige waarheid'. De vraag is dan: 'Met wie vertel je welk verhaal dan nog?' Smouter: 'Er zijn delen van de kerk waar soms die woorden gekozen worden. Dat staat haaks op de EO missie. Als in een uitzending die toon klinkt, zijn we dus niet bezig met onze missie, maar met onze taak om de kerken te representeren.’ Echter interviewer: 'Maar er staat: met deze mensen gaan we onze missie vervullen.'

Column G. Harinck, hoogleraar aan de VU en de TUK.
Het is al lang geleden dat Harinck in zijn GKv de Tien Geboden heeft horen voorlezen. Wel allerlei alternatieven want 'geboden bekken niet lekker in een tijd waarin het accent in het christelijk geloof ligt op liefde en inclusiviteit'. Harinck is er niet gelukkig mee. Want 'het christendom is in forse mate een godsdienst van herdenken. () Het christelijk geloof is ingebed in de geschiedenis, maar al de vernieuwingspogingen rondom de Tien Geboden gaan daaraan voorbij.' Bij hem zitten de Tien Geboden nog wel in het hoofd, maar bij een jongere generatie niet. De verwijzing naar de band met die tekst wordt rap betekenisloos.'
Net als de discussie over de Nederlandse identiteit zoekt men 'met uitzondering van Kees van der Staaij de identiteit van de kerk in het heden, in homorechten, gelijkheid van man en vrouw, etcetera. Maar los van de geschiedenis – 1581, 1848 of 1917 – wordt zo’n ijkpunt betekenisloos. () Zou de kerk die niet put uit het heden, maar uit een boek dat 2000 jaar en ouder is, niet beter moeten weten?'

ND 30/09/16
Janneke de Leede is psycholoog, coach en trainer. In een gastcolumn zegt ze:
Bij haar thuis staat een devote Maria in de vensterbank. Ze zoekt al jaren in elke RK naar beelden van Maria. Want deze fascinerende vrouw intrigeert haar. Maar in de protestantse traditie is Maria vaak weggemoffeld en naar de achtergrond geschoven, vindt ze. Maria is toch 'de meest gezegende van alle vrouwen, vol van genade'? Dus: 'Ave Maria. Wees gegroet, Maria, vol van genade'. Maria moet dus een prominentere plaats in het protestantse (kerk)leven krijgen. 'Want Maria doet ertoe, als moeder van Jezus. () Zij gaf Hem het leven. () En zij geeft Hem aan ons door. Zij geeft haar Kind, haar Heer, aan mij.'
Als Maria weer haar plek krijgt 'is dat ook een belangrijke stap in de oecumene. Laten we beginnen met het invoeren van een speciale Mariazondag'.

ND 29/09/16
Conclusies uit een het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Afbrokkeling van de grote kerken heeft ‘het toneel vrij gemaakt voor atheïsten en agnosten en een brede baaierd aan spirituele stromingen’. De secularisatie werkt door. 11% zegt het toe te juichen als de kerken verdwijnen.
33% vindt dat de overheid moet zorgen dat in elke plaats ten minste één kerkgebouw openblijft.
40% vindt dat zonder steun van kerken zwakke groepen in de samenleving aan hun lot worden overgelaten.
35% verricht vrijwilligerswerk (Kerkgangers 55 procent).
67% vindt dat religie zich moet beperken tot het privéleven.
75% vindt dat ‘politiek en godsdienst los van elkaar moeten staan’.
Velen zijn bezorgd over de ‘islamisering van Nederland’.

ND 28/09/16
‘Elke abortus is er één te veel’, volgens Ton Coenen nu, directeur van Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit, voorhoede van de beweging vóór legalisatie van abortus. ’Natuurlijk willen ze bij Rutgers de Wet Afbreking Zwangerschap (1984) niet terugdraaien. En het feit dat de opvatting ‘abortus is moord’ nog springlevend is onder tieners (óók onder de niet-religieuzen, bleek uit hun eigen onderzoek), beschouwt het kenniscentrum als een ‘schrijnende situatie’.
Jaarlijks worden in Nederland ruim 30.000 kinderen geaborteerd. Maar hoofdredacteur Sjirk Kuijper vindt dat 'het niets en niemand helpt als mensen zich op de rechterstoel van de Allerhoogste plaatsen, en met juridische vonnisretoriek (‘Moord!’) de eigen rechtzinnigheid uitkramen.' Als ook voorstanders erkennen dat iedere abortus in feite een verlies is 'opent dat perspectieven', denkt hij. Oplossing is: 'zorg, liefde, complete voorlichting en goede hulpverlening'.

ND 26/09/16
Met de verkoop van het ’t Gbouw in Zwolle 'kussen de GKv twintig jaar recente geschiedenis vaarwel'. Het markeert ongeveer 'de overgang van een gesloten ‘ware’ kerk naar een opener gemeenschap: hé Nederlands-gereformeerden, hallo Protestantse Kerk in Nederland', volgens journalist Gerard ter Horst.
Van de organisaties in het Gbouw zijn er van de elf nog zes over. Die verhuizen naar een nieuw en anoniem pand aan de rand van van Zwolle-Oost. Een vingerwijzing?, vraagt hij zich af.

ND 23/09/16
De stichting Geloofsgesprekken wil christenen uit verschillende kerken met elkaar in gesprek brengen over het geloof, zodat ze elkaar herkennen en erkennen als één in Christus. Ze zoeken mensen die in de eigen woonplaats geloofsgesprekken willen leiden. Het gaat niet om theologische discussies maar uitwisseling van wat in je hart en je leven speelt. Ontdekken: 'die ander zoekt dezelfde dingen als ik.’ Dus niet over verschillen tussen christenen en kerken pratn. En omdat het niet gaat om je eigen gemeente alleen zit er 'een extra verrassingselement' in.

SIGNALEN 29-10-16

Kerkbode Noorden25/06/16
Ds. K. Batteau schrijft over de binding in de GKv aan de 3 FvE. Hij zegt daarin o.m.: … "we leven nu in een tijdperk waarin we een terugkeer zien van de vrije, 'niet-dogmatische' persoon in Nederland. Iedereen kiest zijn of haar eigen weg. 'Ik wil zelf kiezen wat ik wil geloven.'"
Batteau merkt ook een reactie op het verleden van de GKv. Symbool voor dat verleden is prof. J. Kamphuis (1921-2011). "Hij speelde een grote rol als een van de leiders van de 'binnenverbanders,' die opkwamen voor het gezag van de belijdenisgeschriften, tegenover de 'buitenverbanders' (de huidige NGK), die los­ser omgingen met deze belijdenisgeschriften. Op dit ogenblik zien we een sterke reactie onder de oudere maar ook de jongere genera­tie in de GKv tegen de manier waarop Kamp­huis theologie beoefende en leiding gaf in de kerken. () Het idee is: de GKv werden te veel een 'dogmatisch' bolwerk, in plaats van een liefde­volle gemeenschap waar Gods genade in Jezus werd gepreekt".
Daarvan getuigt het nieuwe bindingsformulier: "dat heeft niet al­leen een mildere toonzetting, maar de manier waarop de binding van ambtsdragers met de belijdenissen wordt gepresenteerd is ook min­der streng, minder massief en onverbiddelijk van karakter." Ds. Batteau vraagt zich af: "Krijgt de ambtsdrager hier te veel ruimte om afte wijken van wat de belijdenis­sen werkelijk zeggen?".
Batteau wil herontdekking en waardering van het werk van wijlen Kamphuis want hij was "treffend in zijn kritiek en sterk in zijn waardering van de leer van de Schrift. () Wat we op dit ogenblik nodig hebben is niet minder, maar meer dogmatiek in de kerken."

Kees Heek (57) is de nieu­we directeur/bestuurder van de Gereformeerde Scholen Groep (GSG) bestaande uit alle 9 vestigingen in de drie Noordelijke provincies. Heek over de gereformeerde identiteit:
"Leerkrachten moeten het christen­zijn uitstralen, dat moet eraf spatten. De teams moeten veel aandacht voor de leerlingen heb­ben en onze scholen moeten kwaliteit leveren. Daarnaast moeten we inspelen op de verande­ringen in de maatschappij om ons heen. Om dat te bereiken werken bij de GSG overtuigde en betrokken gelovigen die zelf drager zijn van de identiteit, deze belichamen en uitdragen. De leerkrachten stemmen in met onze iden­titeit, leren jongeren hoe ze op grond van de Bijbel kunnen denken en handelen in verschil­lende gebieden van het leven en tonen passie om zelf ook bij te dragen aan de verdere vor­ming van de identiteit van de scholen."
Maar kunnen baptistische docenten hierbij worden betrokken? Heek: "Iedereen die onze grondslag van harte onderschrijft en wil uitdragen is welkom. We zoeken bezielde professionals".

GKv Kerkbode Midden 27/05/16
Ds. H.J. Visser pleit voor een eerder toelaten van kinderen tot het Avondmaal. De dominee kijkt met enige jaloersheid naar de praktijk in roomse kerk waar al op jonge leef­tijd kinderen (7, 8 jaar) hun eerste communie doen.
Jongere kinderen kunnen al wel begrijpen waar het om gaat. "Als ze een periode van onderwijs heb­ben gehad en weten waar het over gaat? Laat ze dan tegen de pubertijd zelf kiezen of ze deel willen nemen of niet. Het kan een belangrijke steun in de rug zijn om ook in de roerige jaren te mogen weten, dat je door het ge­loof deel hebt aan Jezus Christus." Zo krijgen jongeren "het gevoel niet langer als tweede­rangs te worden beschouwd".
GKv Kerkbode Noorden 11/06/16
Classis Stadskanaal 12 mei: De kerk van Winschoten heeft het komend jaar 15 gezamenlijke erediensten met de CGK. Beide kerkenraden hebben uitgesproken verder te willen met het onderlinge contact. In Stadskanaal zullen vanaf deze zomer de middagdiensten altijd gezamenlijke diensten zijn van GKv en CGK. Maar de Oosterkadekerk (CGK) doet daar voorlopig nog niet aan mee.

Ds. C.C. den Hertog (CGK) vertrekt van Surhuisterveen naar GKv/CGK Nijmegen. Wat zijn de voordelen van zo'n combi-kerk?':
"Samenwerking is voor mij veel meer een opdracht, omdat het niet zo zijn mag, dat het lichaam van Christus gescheiden is. Ons land kent een geschiede­nis van vele, vele kerkscheuringen. Sommige nodig, andere iets minder nodig. Voor mij is het de vraag of we ons bestaansrecht tegenover elkaar kunnen blijven ontlenen aan een ge­schiedenis, waarvan we vandaag ook wel zien dat daar veel menselijk en onheilig vuur bij is geweest."
"Het getuigenis tot de wereld om ons heen wordt grondig gehinderd door onze gelijkheb­berigheid. Niet ieder verschil van inzicht is ook direct kerk-scheidend. Sterker zelfs: slechts heel weinig verschillen zouden dat mogen zijn. () Kerkscheidend kun­nen volgens mij slechts die zaken zijn die het hart van het Evangelie raken: de leer van de Drie-eenheid, de leer aangaande Christus en daaruit voortkomend: de rechtvaardiging uit het geloof alleen en het besef dat wij als men­sen radicaal en totaal op Gods ontferming zijn aangewezen. () Hangt er een waas van vermoeidheid over de kerken omdat we het onvoldoende aandurven om te luisteren en te zoeken naar andere kerken?"

GKv Kerkbode Midden 13/05/16
Mr. E. Bos beschouwt de vraag of in de GKv vrouwen nu al tot diaken kunnen worden verkozen. Zijn conclusie: "Het benoemen van zusters tot diaken is thans mogelijk, ook al is dit niet ex­pliciet door de laatste synode uitge­sproken. Er ligt, kerkrechtelijk gezien, dus geen belemmering. () Voor benoeming in de ambten van ouderling of predikant ligt het moeilijker vanwege het door de synode genoemde verschil in verantwoordelijkheden tussen man­nen en vrouwen en de daarmee sa­menhangende onduidelijkheid."
Classis Noord-­Brabant/Limburg 03/03/16 
In Brunssum-Treebeek zijn veel interkerkelijke diaconale projecten, o.a. met asielzoe­kers. "Op deze manier wordt het kerk­zijn in Brunssum gezamenlijk vormge­ven. In samenwerking met de Baptistengemeente en het Le­ger des Hells, de Alphacursus gestart. Hiervoor hebben zich 17 kandidaten aangemeld."
In Maastricht denken GKv en NGK na hoe tot één gemeente samengevoegd te kun­nen worden.
In ja­nuari 2016 is in Eindhoven gezamenlijk Avondmaal gevierd met CGK en NGK.
In 's Hertogen­bosch hebben gemeenteleden bezwaar aangetekend tegen het proces van sa­mensprekingen met de NGK en een bijeenkomst belegd.

GKv Kerkbode 10/06/16
Drie kerken in Dronten, NGK, CGK en GKv Dronten-Zuid gaan intensiever samenwerken. Ds. R. van den Berg (GKv): "Jezus roept ons op om de eenheid te zoeken. Naar zijn stem hebben we geluisterd, en in zijn lief­de hebben we elkaar gevonden."

GKv HAARLEM
Fonteinkerk
zondag 12 juni 2016
09:30 u.: dienst
zondag 19 juni 2016.
09:30 u.: dienst

CGKv IJMUIDEN
Petrakerk
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: drs A. Knevel
17:00 u.: ds G.W: Kroeze

GKv AMSTELVEEN
zondag 12 juni 2016
10:30 u.: dienst
zondag 19 juni2016
10:30 u.: dienst

AMSTERDAM-CENTRUM
zondag 12juni 2016
10:00 u.: dienst
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: dienst

Classis Alkmaar-Haarlem 16 maart 2016: O.a.: "Er is bezwaar tegen het be­sluit van Haarlem om geen middag­diensten meer te houden. Dat be­zwaar zal worden beoordeeld door de deskundigen die de classis heeft aangewezen."

Classis Utrecht 3 maart 2016: GKv Nieuwe­gein wil verder met CGK/­NGK Nieuwegein als kerk van Christus. Deputaten Kerkelijke Eenheid en de classis zijn akkoord. 
Kerk­grenzen tussen de kerken van Utrecht (C, Utrecht-N/W, Utrecht-LR) worden nog gehandhaafd, maar een kerkenraad kan hier­van afwijken indien nodig.

Onderweg 28/05/16
Homoseksualiteit is een centraal thema is op de CRC-synode in Noord-Amerika, die op 8 juni begon. Er zijn veel bezwaren tegen een com­missierapport over de kerkelijke omgang met het homo'huwelijk'. Zestien clas­ses vinden de conclusies van het rapport te genuanceerd en sommige willen de definitie van het huwelijk in de KO aanscherpen. De classis Arizona vraagt 'seksu­eel verkeer alleen binnen het huwelijk van man en vrouw' als confessioneel te erkennen.

Wordt Vervolgd nr 6 juni 2016
In de Disney-film Frozen (2013) trouwde de hoofdrolspeelster, prinses Elsa niet gewoon met een prins. De boodschap van de film luidde dat je jezelf moet accepteren zoals je bent. Disney werkt nu aan een vervolg. Homorechtenorganisaties roepen de film­producent op om Elsa daadwerkelijk uit de kast te laten komen. 'Een kinderfilm met een personage dat zich voelt aangetrokken tot iemand van hetzelfde geslacht, zal je kinderen niet in homo's veran­deren maar hun leren dat liefde talloze gedaantes aanneemt', denk men.

GKv Kerkbode 30/04/16
Ds. J. Kuiper: "Veel plaatselijke kerken hebben tegen­woordig hun eigen belijdenis. Die heet een visiedocument en geeft weer waar de plaatselijke kerk voor staat. Vaak gaat zo'n visie over de omgang met mensen. "Wat moet je ermee als je in je visie zegt dat betrokkenheid op elkaar heel belangrijk is, maar er in de praktijk van het drukke leven van 2016 bijna niets van terechtkomt? Of dat het pastoraat aan de gemeente teruggegeven is, maar de gemeente komt in meerderheid daarvoor niet in beweging? Dan gaan die grote woor­den tegen je werken."
Mensen die hier op 'afknappen' wijst Kuiper op wat volgens hem de kern van kerkzijn is: "de viering van de gemeen­schap met Christus in het avondmaal. Een belijdenis op zich: je voegen in die grote schare van mensen die etend en drinkend uiting geven aan hun ver­trouwen op de Heer van de kerk. Dat bewaart voor cynisme en geeft hoop."

HHK Kerkblad 17/03/16
Dr. P. de Vries recenseert de dissertatie van dr. A. van Langeveld over prof. C. Veenhof: 'In het klimaat van het absolute'. "Naarmate het absolute in de Gereformeerde Kerken Vrij­gemaakt steeds zwaarder werd aangezet, kreeg Veenhof steeds meer bezwaren. () Kritiek op de belij­denis was voor hem geoorloofd, als men maar aan de kern ervan vasthield. Veenhof is uitgegroeid tot de geestelijke vader van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. () Van Langevelds "waardering voor de latere Veenhof is overduidelijk". Volgens De Vries ademt de sfeer in de NGK "nog altijd de geest van Veenhof: trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis met veel ruimte voor verschil in opvatting.
De Vries heeft zijn vragen. Weliswaar heeft de kerkvisie die de vroegere GKv hem "nooit en in geen enkel opzicht kunnen bekoren. () Het exclusivisme dat eruit spreekt, kan ik niet verenigen met de belijdenis dat Christus wereldwijd in eenheid van het ware geloof Zijn kerk vergadert. Kerkelijk exclusivisme verdraagt zich niet met een godsvrucht die niet alleen de kenmerken van de ware kerk (en die openbaren zich in Gods vrijmacht waar Hij dat wil) maar ook van de ware christen benadrukt. Dat Veenhof daar­mee vastliep en dat men inmiddels in de Gereformeerde Ker­ken Vrijgemaakt daarop terugkomt, acht ik winst." Maar, "als buitenstaander [van de NGK] vallen zij bij mij niet op door hun trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis. Dat moet ik in toenemende mate ook van de GKv zeggen." Hij denkt aan: "… de erkenning van het volstrekte gezag van de Schrift in historisch en ook leerstellig en ethisch opzicht, aan de ernst van de eeuwigheid, aan het centraal stellen van wet en Evangelie, zonde en genade in de prediking en aan het feit dat een christen allereerst een pelgrim is op aarde. Een mens die zich alleen rechtvaardig voor God weet op grond van de hem in Christus geschonken en door de Heilige Geest verzegelde vrijspraak in Christus." Bevinding als in het klimaat van de Nadere Reformatie ziet De Vries "maar weinig en in de kerken waarvan hij [Veenhof] de geestelijke vader werd zo goed als in het geheel niet."

Mens en Samenleving: Communicatie 02/06/16
Tijdens de inhuldiging van Koning Willem-Alexander op 30 april 2013, legde Lutz Jacobi in het Fries (de tweede landstaal) de belofte af. De meeste parlementariërs zeiden: "Zo waarlijk helpe mij God almachtig," of "Dat beloof ik." Maar de Friezin zei "Dat ûnthjit ik". Velen dachten dat Jacobi zei: "Dat vertik ik," maar ze zei juist dat ze het beloofde.

Bewaar het Pand 24/03/16
Ds. P. Roos neemt waar dat velen het een belangrijk punt vinden dat waarnemers uit de GKV op de meerdere kerkelijke vergaderingen van de CGK stemrecht krijgen. Het argument: omgekeerd hebben leden van de CGK ook stemrecht op de vergaderingen van de GKV.
Maar de predikant ziet in de GKV allerlei signalen van verwijdering van de Schrift. Hij denkt aan vrouwen op de kansels; de samensmelting met de NGK; het voornemen dat buitenlandse kerken hebben om te breken met de GKv door hun toenemende vrijzinnigheid. Volgens ds. Roos voelen "velen onder ons zich in het nauw gedre­ven door dit punt [stemrecht] op de agenda van classes en Synode. () En eigenlijk weten we het allemaal wel. We zijn zelf verdeeld. Horen we echt bij elkaar? Wat bindt ons aan elkaar? Maar er zijn toch onderlinge afspraken en be­loften? Zijn we met elkaar eerlijk en gaan we eerlijk met elkaar om? Hier kan alleen Gods Geest uitkomst bieden. Eerlijkheid kan zijn dat we allen in de schuld komen voor de Heere. Het kan ook zijn dat we een werkelijke keus doen. Welke kant willen we op? "Linksom ofrechtsom? () Onder ons worden openlijk geen bepaal­de signalen waargenomen om te breken met de leer der Reformatie. () Onderhuids zijn die tekenen er wel, over de hele breedte van onze kerken." En de GKv?: "Deze kerken, tot voor kort wel zuiver Gereformeerd, staan op de tweesprong. Hun lot heeft sowieso te maken met het onze. () We hebben elkaar niets te verwijten. Voor beide geldt: Keert weder, gij afkerige kinderen en Ik zal uw afkeringen genezen (Jer.3).
 


SIGNALEN 15-10-16

De Wekker 30/09/16
Over de CGK gemeente in Emmeloord, de hoofdstad van de Noordoostpolder: Voor hun kerkgebouw werd de eerste steen gelegd door ds. G. Visser op 14 juni 1952. Vanaf deze tijd is er sprake van contacten tussen de GKv en de CGK. Tussen 1963 en 1969 werden de contacten moeilijker. Vanaf 1970 werden de contacten voortgezet met de NGK. In 1972 ondertekenden beide gemeenten de verklaring van eenparig gevoelen. Maar tot volledige eenheid is het niet gekomen.

GKv Kerkbode Noorden 1/10/16
Ds. J. Kuiper heeft gevoelens van onbehagen als het gaat om MV in de kerk. Hij herinnert aan het synodebesluit van Ede dat sprak van verschillende verant­woordelijkheden voor mannen en vrouwen. Maar 'wie die weg opgaat, komt op een pad vol voetangels en klemmen: gaat je ingebakken mannelijk superioriteitsgevoel je parten spelen?' De predikant ontwaart ook 'een bovenschriftuurlijke binding' als een kerkenraad het niet goed vindt dat een predikant zijn standpunt vóór de vrouw in het ambt niet mag ventileren.

Ds. A.H. Driest evalueert het huisbezoek. Hij herinnert aan een uitspraak van prof. E.A. de Boer dat 'onderling pastoraat niet bestaat'. Pastoraat hoort bij de ouderling: 'Toch is dit laatste een gedachte die vandaag niet sterk leeft. Geen wonder dat daarmee de ouderling die regelmatig de wijk ingaat op z'n retour is. Tot schade van de kerk. Het individuele pastoraat van de ouderling laat zich niet vervangen door het opzetten van een kring van gemeenteleden die die zorg overnemen. Dit pastoraat vraagt nu juist om die individuele herderlijke zorg van de ouderling.'

In de kerk van Haren kost het steeds meer moeite om de vacatures voor het ambt vervuld te krijgen, m.n. door de werkdruk van mannen: in veel gezinnen werken beide partners; men­sen willen zich niet voor vier jaar binden; de eisen van de gemeente zijn toegenomen. Daarom heeft men nu pastorale werkers in de gemeente naast ouderlingen en diakenen (MV) die een stuk werk en verantwoording van de ouderling overnemen. Het gaat om zorg en aandacht voor en gebed met en troosten van kerkleden. De ouder­ling houdt contact met de pastorale werkers en gaat, waar nodig, zelf een bezoek afleggen. Conclusie van een ouderling daar: 'De wereld om ons heen verandert, ook in de kerk kan men niet meer de oude vormen van vroeger handhaven.'

OnderWeg 01/10/16
Het blad constateert: De nieuwe kerkorde van de GKv spreekt er niet expliciet over hoe het jaarlijkse huis­bezoek moet worden ingericht. In de praktijk zijn er daarom steeds minder jaar­lijkse huisbezoeken.

Op 31 oktober is het 50 jaar geleden dat de Open Brief aan de Tehuisgemeente verscheen en aanleiding werd tot het ontstaan van de NGK. Maar die breuk is in vergaande mate geheeld en dat wordt op zondag 30 oktober op diverse plaatsen gevierd door gezamenlijke kerkdienst (soms) met Avondmaal vieren: in En­schede, IJsselmuiden, in Haarlem/Heemstede.

NGK Groningen (Tehuis-gemeente) en NGK Utrecht hebben besloten dat homoseksuele gemeenteleden met een relatie 'in liefde en trouw' ambtsdrager kunnen worden.

Peter Wieringa (vroeger GKv, nu landelijk adviseur missionair werk in de NGK) bedenkt een 'praktijkvoorbeeld van kerkverlating'. 'Machteld had een veeleisende moeder. Als ze als kind de tafel had gedekt, legde moeder nog even alle bestek goed recht. Als ze een 7,7 kreeg voor een toets, was de reactie: 'Heb je misschien niet genoeg geleerd?' Volgens Wieringa: 'In de kerk werd dit nog versterkt door het benadrukken dat we 'in zonde ontvangen en geboren zijn en geneigd tot alle kwaad'. We doen nooit iets helemaal goed. Altijd die zonde ..'. Zijn oplossing: begrip voelen en tonen voor Machteld. En: de echte God vindt Machteld geweldig!

GKv kerkbode Midden 30/09/16
Classis Hardenberg 2 juni 2016: …Heemse overweegt haar predikanten bij de avondmaalsdiensten in Clara Feyoena Heem in te zetten die eerder door de PKN werden belegd. In verschillende classis­gemeentes bestaat de mogelijkheid voor gasten van buiten de GKv, om het avondmaal mee te vieren. De classis heeft geen bezwaren tegen het bedienen van het sacrament in dergelijke zorginstellin­gen.

Onderweg 17/09/16
GKv Utrecht-Noord/West (Opstandingskerk) bevestigt als eerste GKv-gemeente enkele vrouwelijke gemeenteleden als ambtsdrager.

GKv Kerkbode Midden 16/09/16
Heerco Walinga probeert de specifieke identiteit van de GKv te achterhalen. Standpunten m.b.t. liturgische vormgeving, evolutie, homoseksualiteit, M/V in de kerk, gasten aan het avondmaal, het bepaalt allemaal niet de identiteit van deze kerk. Wat onderscheidt dan wel? Volgens Walinga: 'Dat we die vraagstukken niet uit de weg gaan () en in de tijd die er is tot de Jongste Dag, na willen denken over die lastige vragen.' Willen leren, dat is het! 'Vraagstukken? Problemen? Ethische kwesties? GKv-ers slaan dan de Bijbel open en stropen de mouwen op.'

Classis Amersfoort 2 juni 2016: … De vergadering stemt van harte in met de toelating van br K. van Bekkum tot predikant. Van Bek­kum ondertekent het bindingsfor­mulier voor predikanten binnen de classis Amersfoort, en is daarmee predikant van Amersfoort-West geworden.

Op voorstel van de kerk van Leusden gaat de classis bezig met een pio­nier voor het werk onder 18- tot 30-jarigen aanstellen.

Classis Amsterdam 2 juni 2016: … De 'mogelijk­heden van verbinding' (ambtelijk en sacramenteel) van GKv met Po­pUpKerk en Kleiklooster worden besproken. Deputaten Gemeentestichtingsprojecten mel­den dat de begeleiding moederkerk A'-dam-C zwaar belast. De fi­nanciering vanuit de kerken is in een afronden­de fase. De projecten hebben wel christelijke presentie opgeleverd in de Bijlmer, in een wijk in Amstelveen en onder kunstenaars, maar geen nieuwe kerken. 'Het feit dat jarenlan­ge financiële ondersteuning uit de GKv niet geleid heeft tot nieuwe christelijke gemeenten die verlangen naar aansluiting bij de GKv zal als een pijnlijke constatering verdragen moe­ten worden'. [zie voor opvattingen die in m.n. de 'PopUpKerk' leven: Veranderd geloof, rubriek Rond de Schrift].

Classis Noord­Brabant/Limburg 12 mei 2016: … Na de zomer zullen GKv en NGK in Maastricht nog wel twee zelfstandige kerken zijn, maar er worden samen pastorale kringen gevormd en de erediensten worden gezamenlijk gehouden.
Iedere zon­dag bezoekt een aantal mensen uit het Midden-Oosten de gemeente. Samen wordt gezocht naar een vorm om gemeente te zijn. In het jeugdwerk wordt meer en meer samengewerkt met de Bap­tistengemeente.

GKv Dronten-Zuid heeft Gerry Bos-Kaptein aange­steld als pastoraal werker. Zij studeert theologie aan de TUK.

OnderWeg 3/09/16
Stroom Amsterdam, vroeger dochterkerk van Ooster­parkkerk (GKv), is een zelfstandige gemeente geworden. In 2012 stuitte verzelf­standiging binnen het GKv-kerkverband op een protest van 43 GKv-predikanten omdat vrouwen leidinggevende posities vervullen bij Stroom en er afstand genomen wordt van de belij­denisgeschriften, onder meer op het punt van de doop. Maar sinds 1 januari jl. is Stroom formeel een zelfstandige gemeente buiten de GKv en op 10 juli is het leiderschapsteam van Stroom door de kerkenraad van GKv Oosterparkkerk ingezegend. Voorganger Martijn Horsman. De mogelijke relatie met de GKv wordt onderzocht.
Er wordt ook gewerkt aan verzelfstandiging van Kleiklooster en Popupkerk per eind 2016.

De GKv synode Meppel krijgt te maken met een bezwaarschrift tegen het oordeel van PS Zuid-Holland uit 2015, dat 'er ruimte is voor de vraag of de Bijbel iets zegt over homoseksuele relaties van liefde en trouw' en dat er reden is om 'terughoudend te zijn in tuchtmaatregelen wanneer over het antwoord op deze vraag (nog) geen duidelijkheid bestaat'. In een beleidsnotitie van KR GKv Rotterdam-Oost wordt erkend dat de Bijbel negatief spreekt over homoseksuele handelingen, maar ook gesignaleerd dat toegewijde kerkleden met een ho­moseksuele relatie zich vaak niet herkennen in de in de Bijbel beschreven praktijk en er in de GKv verdeeld­heid over homoseksualiteit is. Daarom wil men samenlevende homo's als lid aanvaarden en met hen het avondmaal vieren.

OnderWeg 11/06/16
Ds. Evert Jan Hempenius (55) gaat over naar de PKN. Zijn losmaking van Barneveld (2012) leidde niet tot een verbintenis met een nieuwe gemeente. De predikant motiveert zijn stap met: 'In de GKv is onvoldoende draagvlak' voor zijn prediking te ervaren. Hij signaleert dat in zijn contacten met diverse gemeenten het persoonlijke geloof, de invulling van de prediking en de catechese nauwelijks meer ter sprake kwamen. Hij ziet dat als tekenen dat de GKv in een 'diepe geestelijke crisis' verkeren.'

Emeritus hoogleraar dr. B. Kamphuis (TUK): We moeten stoppen met het zingen van ons volkslied in/na kerkdiensten. Dat past niet bij 'de katholiciteit van de kerk'. Zijn voornaamste argument: we zitten met al die vluchtelingen en asylzoekers niet meer samen als Nederlanders in de kerk.  

GKv Kerkbode Noorden 3/9/16
GKv Oosterkerk in Groningen heeft in een drietal jeugddiensten het thema Verbondenheid aan de orde gesteld. In de laatste dienst vroegen jongeren aan gemeenteleden waar zij zich in de kerk aan ergeren. De vorm 'leenden' ze van een populair TV praatprogramma: De Wereld Draait Doorrrrrrrrrrrr. En 'omdat alle standpunten en ergernissen zo allemaal met een knipoog op tafel kwamen, werd iedereen impliciet uitgenodigd zichzelf te relativeren.'

GKv Kerkbode Midden 15/7/16
Drs. P. Houtman maakt een momentopname van het debat Schepping en Evolutie in De Nieuwe Koers. Hij schrijft o.m.: 'DNA-onderzoek wijst uit dat het le­ven geleidelijk is ontstaan en dat alle levensvormen door afstamming aan elkaar verwant zijn, terwijl Genesis 1 spreekt van aparte scheppingsdaden van God, in het bijzonder als het om de mens gaat.' En 'prak­tisch eenstemmig is de mening dat de evolutietheorie als geheel zo solide is dat ze geaccepteerd moet worden. Het creationisme is een natuurweten­schappelijke theorie en volgt als zodanig niet zonder meer uit de Bijbel. Christenwetenschappers verklaren in koor dat evolutie niet in strijd is met het (hun) geloof in God.'

Robert Plomp (PKN/GB) doet in zijn boek Nederlander met de Nederlanders een oproep om geen aanstoot te geven aan de mensen met ideeën die achterhaald zijn op het gebied van homo­seksualiteit, wetenschap en vrouwelijke leiders in de kerk. Vanuit zijn missionaire verlangen wil deze gereformeerde bonder aansluiten bij de cultuur.

GKv Kerkbode Noorden 2/4/16
Ds. A. van der Sloot beschouwt 'kerkelijke verandering in historisch perspectief'. Hij roert o.m. de verhouding tussen FRCA (Australië) en GKv aan en vraagt zich af of Rom. 14 over de zwakken en sterken, wel voldoende in rekening is gebracht. Conclusie: 'Daar zijn we niet sterk in geweest!' Is er wel waardering geweest voor meningen die de jouwe niet zijn? Was het niet meer: 'elkaar weerleggen of bestrijden en elkaar wat in een hoekje zetten dan wel elkaar negeren? Haakte mee als gevolg daarvan zelfs prof. dr. J. Douma niet af?'
De predikant wil dat de GKv meer luistert naar het buitenland en ook naar PKN/GB die zorgen uit over de GKv.

Er is een symposium geweest over 'krimpende kerken' (Praktijkcentrum GKv). Wat krenten uit de pap.
Er moeten geloofsgesprekken worden gevoerd tussen jong en oud. Herbronnen is daarbij heel belangrijk, volgens emeritus hoogleraar dr. M. te Velde: het Woord steeds opnieuw doordenken. En niet bang zijn voor experimenten zoals we dat vroeger waren. En als het niet is geslaagd, is dat dan erg?
Zo experimenteert GKv Enschede-Zuid met twee morgendiensten om de diversiteit binnen de gemeente te behagen.
En je moet 'uit je comfortzone komen' (Praktijkcentrum).
Te Velde wees er verder op dat 'de nadruk op de zelfstandigheid van de plaatselijke kerk een valkuil kan zijn. Is het niet beter naar presbyteriaans kerkmodel het accent op de regio met zijn preekplekken te leggen?
De Roest drong aan niet te snel kleine gemeenten op te heffen. In het NT telden deze ook hooguit 40 leden.

GKv Kerkbode Midden 26/8/16
Classis Harderwijk 12 mei 2016: Ds H. Hoksbergen van Putten is ziek; beterschap is niet op korte termijn te verwachten. Ds. E.J. Hempenius kon­digt aan per 1 juli de GKv te gaan verlaten.

Classis Utrecht 19 mei en 7 juni 2016: … Ds G. Roorda van Zeist-De Bilt stopt met zijn werk als predikant. De classis geeft hem op zijn verzoek preekbevoegdheid, zodat het preekrooster van de kerk van Zeist-De Bilt de komende tijd intact kan blijven.

Over een con­creet voorstel van ds Kruiger en ds Bouma rondom lekenpreken wordt nog geen besluit genomen. Een extra classisvergadering wordt gehouden over de om­gang met elkaars meningen en standpunten.

Onderweg 23/1/16
De vraag van NGK Utrecht is welke wijn er voor het Avondmaal moet worden gebruikt, gezien het feit dat er ook kinderen aangaan. Oplossing: wijn zonder alcohol.

Van 17 tot en met 24 januari 2016 is de Landelijke Week van Gebed gehouden (Raad van Kerken in Nederland). Er wordt steeds vaker samengewerkt wordt met andere kerken. De CGK en de NGK in Eind­hoven bv organiseerden samen­komsten 'met katholieke, protestantse, gereformeerde en evangelische chris­tenen'. Echter NGK Doorn maakte een voorbehoud. Want insteek om samen de Vader, de Zoon en de heilige Geest te eren, 'is binnen de Raad van Kerken niet altijd bespreekbaar'. Maar ook dat werd opgelost: eerst naar eigen NGK dienst en daarna opgeroepen naar de oecumenische dienst te gaan.

Onderweg 9/7/16
De Ankergemeente (CGK/NGK) en de GKv in Nieuwegein hielden in de zomermaanden voor het eerst gezamenlijke kerkdiensten. Op 17 juli vierde men samen het avondmaal. Dat gebeurde op 26 juni ook door de GKv en NGK in Eindhoven.

Ds. E.C. Luth is met toestemming van de classis Groningen door de kerkenraad van de GKv Groningen-Noord-West afge­zet als predikant.

Onderweg 31/10/15
'Als je in Afrika opgroeit, leer je vanzelf om op God te ver­trouwen', zegt Ibrahim Abarshi, senior pastor van de Redee­med Christian Church of God (RCCG) in Amsterdam. God zei 15 jaar geleden tegen hem: "Ga naar Amsterdam." Hij ging, en God zei opnieuw: "Kom hier wonen en plant een kerk." Behalve zijn eigen gemeente begeleidt hij nu acht nieuwe kerk­plantingen. RCCG (30 gemeenten) is één van de snelst groeiende kerken in Nederland. De predikant: 'We zijn dankbaar voor de zendelingen die honderd jaar ge­leden het evangelie naar Afrika brachten, maar we zien dat het evangelie nu nagenoeg verdwenen is in Europa, daarom zenden wij nu kerkplanters vanuit Nigeria naar Europa, om het evangelie terug te brengen en Gods ko­ninkrijk te verkondigen.()
Nederlandse christenen zijn geseculari­seerd in hun denken en daarom krachteloos. Jullie kerkdien­sten zijn monotoon en slaapverwekkend - de gemeenteleden zijn toeschouwers in plaats van actief betrokken aanbidders. Het zijn formele bijeenkomsten waar over God gepraat wordt alsof Hij er niet zelf bij is, of niet in staat om iets te doen. Het zijn geen levensveranderende gemeenschappen.'

Onderweg 19/3/16
GKv Ommen-West introduceert ambtsdrager in opleiding, aio, een soort stagiair.
De in de jaren zestig in Enschede uitgesproken schorsing en afzetting van acht ambtsdragers, waaronder de predikan­ten C. Bakker en O. Mooiweer, zijn opgeheven, meldt GKv Enschede-Noord mede namens de GKv Enschede-­Oost.

Ds. J. Plantinga (69) heeft zich onttrokken aan de NGK uit verontrusting over diverse ontwikkelingen in deze kerk zoals de vrouw in het ambt en de omgang met homoseksualiteit. Zijn bezwaren spitsen zich toe op de pre­diking, waarin zijns inziens Gods oordeel niet of nauwelijks ter sprake komt. Ook wordt de alverzoening getolereerd.

GKv Kerkbode 30/7/16
Het College van Bestuur van de TU Kampen heeft dr. Leon van den Broeke(1966) benoemd tot universitair docent Kerkrecht. Van den Broeke (PKN) doceerde vanaf 2007 Kerkrecht, sinds 2013 Religie, Recht en Samenleving/Kerkrecht aan de Faculteit Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Am­sterdam. Daarnaast is hij sinds 2011 gastdocent aan de Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht, Katholieke Universiteit Leuven, België.

GKv Kerkbode Midden 5/8/16
De classis Hattem (12/5/6) stemt niet in met de broeders die bezwa­ar maakten tegen gezamenlijke middagkerkdiensten met de NGK.

De classis keurt verdere samenwerking tussen de CGK, GKv, NGK in Dronten goed. De verwachting is dat ook GKv Dronten-noord zich op af­zienbare termijn bij het proces zal aansluiten.

Onderweg 6/8/16
Artikel B36.1 KO GKv geeft aan dat de kerken­raad 'als regel' de gemeente twee keer per zondag bijeenroept Kunnen leden die één keer komen ambtsdrager worden?
GKv Zuidlaren besloot: 'Bij de talstelling van ambtsdragers zul­len de criteria die in de Bijbel voorko­men in 1 Timoteüs 3 en Titus 1, gebruikt worden. Iemand die de gewoonte heeft om op zondag eenmaal naar de kerk gegaan, kan op tal worden gezet. Tenzij die eenmalige kerkgang een uiting is van een gebrek aan toewijding en trouw. Het gebrek aan toewijding en trouw is in dat geval zichtbaar in zijn hele functioneren in de gemeente.'

De ledenvergadering van het Steunpunt Kerkenwerk (SKW) van de GKv heeft de statuten ge­wijzigd: CGK en de NGK kunnen zich op voet van gelijkwaardigheid met de GKv bij het Steunpunt aan te sluiten. (SKW adviseert en ondersteunt kerken bij personeelsbeleid, materiële en financiële zaken, ANBI en kerkelijk bestuur.)

De synode van de Reformed Church in the United States (RCUS, 4.000 leden, 50 gemeenten) zal de ban­den met de GKv verbreken, tenzij de GKv-synode volgend jaar bekering laat zien van de huidige koers van 'deforma­tie'. Bezwaren: vrouw in het ambt, homosek­sualiteit, hermeneutische opvattingen aan de TUK, verwerping schepping in 6x24 uur.

GKv Kerkbode 1/4/16
Classis Harderwijk 11 februari 2016: De algemene tendens t.a.v. het toelaten van gasten aan het avondmaal is dat de verantwoorde­lijkheid bij de gasten gelegd wordt. Indien mo­gelijk heeft een kerkenraadslid een persoonlijk gesprek, waarna besloten wordt over toelating. Als een gast in eigen kerk gerechtigd is aan te gaan en instemt met de apostolische geloofsbelijdenis, wordt hij over het algemeen toegelaten tot het avondmaal.

Nader Bekeken 6/6/16
Hoe wil dr. A.J. Plaisier, voormalig scriba PKN de protestantse verdeeldheid aanpakken? Hij taxeert die anders dan de breuk tussen Rome en de Reformatie. Dat is 'de grote breuk. De versplintering daarna slaat werkelijk nergens op. Die is een grof schandaal.' Dus een worden, maar niet zoals in het langdurige Samen-op-Weg. 'We moeten nu andere modellen ge­bruiken. Een koepel van kerken is snel haalbaar. Zo word je bekender met elkaar, kun je naar elkaar toegroeien en presentie vormgeven - van onderaf. Uit zo'n federatie kan voortvloeien dat je op een gegeven moment zegt: "Nu even doorpakken, dan zijn we over vijf jaar institutioneel een".

Onderweg 25/6/16
Hoofdredacteur A.P. de Boer heeft ook zijn gedachten over fusies van de protestanten. Sinds zijn EO-jaren en New Wine conferenties heeft hij open ogen voor hervormde en gereformeerde broeders elders.
'Toch knarst het bij mij als ik NGK'ers en GKv'ers onbekommerd hoor roepen dat we 'natuurlijk' over een paar jaar met zijn allen in de PKN zitten.' Predikantenruil, prima. Maar het probleem is wel de vrijzinnigheid in de PKN.  'Verontruste predikanten die daarheen verkassen, daar snap ik dus echt niks van'.

GKv Kerkbode Midden 24/6/16
Classis Ommen 21 apri/2016: … De classis heeft in overleg met de classis Har­denberg besloten te stoppen met het laten bezorgen van vijf exemplaren van het Nederlands Dagblad in het Röpke Zweersziekenhuis te Harden­berg. Er zijn ook digitale moge­lijkheden van nieuwsvoorziening beschikbaar zijn. En het wordt ook geen taak van de classis geacht...
 


SIGNALEN 01-10-16

ND 18/06/16

De kleine gereformeerde basisschool in Houten was met negentig leerlingen een van de honderd veelal christelijke scholen die op termijn hadden moeten sluiten, als staatssecretaris Sander Dekker zijn in januari gepresenteerde plannen had doorgezet. Maar Dekker heeft zijn plannen gewijzigd. En nu mag deze (te) kleine school blijven bestaan evenals de helft van de 25 gereformeerde basisscholen in West-Nederland die te weinig leerlingen hebben.
Een moeder ziet voor haar kinderen vooral voordelen van kleine scholen: ‘De leerkrachten kennen alle kinderen van de school, de kinderen worden



Aanmelden GRATIS nieuwsbrief

Naam:
E-mail:



printen

mailen

In the footsteps of the synodicals 5

with the Newer Kampen Theology

 

D.J. Bolt 
01-06-13

 

We, the liberated, have become the oil guy, the ecclesiastical testing ground, the prima ballerina in the ecclesiastical world, and are thereby leaving the orthodox mediocrity far behind us. With us it happens!

Thus spoke prof. Harinck. 
But is that still the case? According to the professor, that would have to become evident in the speeches of prof. dr. M te Velde and dr. K van Bekkum, both teachers at Kampen’s liberated university.
Last time we published the story of the first mentioned professor. 

So now the other speech.

 

Van Bekkum’s speech

 

Dr K. van Bekkum addressed the meeting under the title Het leven is stukwerk of het leven is één (Life is piecework, or life is one). We print his speech in full in italics [1] and take the liberty to provide the story from time to time with (non-italic) comment and questions [2].

 

Van Bekkum

 

Ladies and gentlemen,

 

How will the Reformed Churches (liberated) fare in the coming years? I was asked to say something about that this afternoon in response to Gerard Dekker’s book ‘The ongoing revolution’.

 

Now there is no one who knows what lies hidden in the womb of the future. Everything we say is no more than an extrapolation of what we are observing at this moment. While it is especially characteristic of history that it is contingent [determined by the circumstances, djb]. Things always go different than you think.

 

As someone who has got to know and love the Lord within the very churches we’re talking about, I would still like to add a comment.  I believe that the God of the Bible is a God of judgment and destruction, but also of hope and future. It is the Lord Himself who in that fluid situation builds and preserves His church. Whatever happens, He is there, and He will always point out new paths. If need be, undeterred by the end of a reformed church community. If the people of God have endured the end of the tabernacle at Shiloh, of the two temples in Jerusalem, and of the Carthage of Augustine, it surely will also survive the end of the Reformed world.

 

I would think so too! The church of Christ does not belong to us.

But is it also not bordering on indifference to look at the radical changes in our ecclesiastical and spiritual world in that manner? Is it then not a matter of ‘eternal well and woe’? Of heaven and hell? Should it not cut us to the heart that so many break God’s covenant and utterly lose their way? Then we do not shrug it off, so to say. We shall be held responsible and called to account for the position we took in the process of secularisation and apostasy. It’s just not done to deal with it in an offhand manner.

 

Van Bekkum

After these two comments I come to my story. First I consider briefly what I recognise in Dekker’s book, and then what amazes me. In order to honour the most learned author with some contradiction in the second part of my story. I wish to say something about Dekker’s use of sociology, about the interpretation of today’s liberated theology, and finally about the liberated spirituality.

 

Recognition and surprise

Dekker’s book offers a clear presentation of the data and the description of the historical development of the liberated-reformed world. Those who are not strangers in Jerusalem will recognise much: the shift from ecclesiastical seclusion towards openness, the trends in organisational development, and the undeniable feelings of alienation and disorientation of the last two decades. What Dekker’s book adds to these is a nice comparison with the Reformed Churches in the Netherlands.

Most pronounced is the parallel between the history of the two churches in respect of demographic development, professionalisation of the ecclesiastical organisation, participation in wider social relationships, and the abandonment of notions that were originally seen as typically reformed, for example the social position of women. 

As with professor Te Velde, we note that there is no denial of the material evidence brought forward by dr Dekker.

 

Van Bekkum 
Less obvious are the similarities in theology. Dekker is right in that the plurality of opinions is increasing. It is also true that in recent decades liberated theologians have been discussing many themes that figured earlier in synodical-reformed circles: the reference to a creation order in ethics, questions about the historicity of the Bible, the place of christians in the world, faith experience and faith practice. This makes sense, because it is exactly in these areas that theologians of both churches know themselves to be the heirs of tensions or defects in the neo-calvinist theology of Kuyper and Bavinck. However, the answers given by liberated theologians are different from those of their earlier reformed colleagues. It is true that over the past decade ecclesiastical turmoil has arisen about the ideas of some of Kampen’s teachers. But in respect of both content and scope, these are matters of a different category than the discussions in the seventies about reconciliation and the authority of Scripture within the GKN. 

We can agree with dr. van Bekkum that the development in liberal direction has not yet progressed to the point where it was at the end of the selected period in the synodical churches. But the (part- or whole of the) Bible-critical views of dr. Paas, professor De Bruijne, professor Harinck and also dr. van Bekkum himself show at the same time much similarity with those of their earlier reformed colleagues in the GKN. In the previous article we illustrated this with some striking examples involving dr. H.M. Kuitert. It is not for nothing that there is much unrest about these matters in overseas sister churches, which has found expression in an official Letter of Admonition to the next General Synod. There should be no doubt that twenty years ago statements and opinions which are now freely propagated would have led to ecclesiastical procedures.
There is in the churches much (hidden) concern about the developments. But this has been suppressed, carefully removed by the synods from their agenda. One reason why there are (as far as we know) no official objections at this moment is that a certain despondency has overcome ​​many who did not see their objections dealt with or honoured. Another is that the new rules make it impossible for a concerned brother or sister to ‘go the ecclesiastical way’. Of course you may suggest that things aren’t all that bad, but there is much tension and concern that will sooner or later find an outlet. 
Let’s hope therefore that the Letter of Admonition to the next General Synod will lead to [synod] decisions about matters that have troubled brothers and sisters for so long already. So that everyone may know where we’re at.

 

Van Bekkum 
This moderation is however undone by something else. There are also areas where, in my perception, the shifts in the Reformed Churches (liberated) go faster and are more substantial in nature than Dekker suggests. Here I think for example of Sunday observance, or of the realisation that you are not only part of a local church but also of a federation.  

 

We are glad that dr. Van Bekkum is alive to this. It is remarkable that he mentions Sunday observance as an example. This is not the place to go into detail about it, but the problem did begin with the decisions of the 1999 Synod of Leusden, where the fourth commandment was stripped of its aspect of rest. With all its attendant consequences for Sunday observance and church attendance. But even more substantial, the total denial that there is still a fourth commandment for us.

 

Van Bekkum 
My children know to which building in Amersfoort their classmates go to church on Sundays. But it does not mean much to them whether that is a liberated-reformed church, a typical PKN or a Bond Community, a Dutch-reformed church or an evangelical church. It is in their experience not the underlying principle or the sticker on the door that makes the difference, but the atmosphere and how they are addressed.

 

Frankly, I’m perplexed. How is this possible? It is of course not proper to discuss the family situation of br. van Bekkum, but he himself places the vision of his children into the limelight. How is it possible, I wonder, that children of one of the teachers at our university appear to have no notion of the fundamental differences that exist between PKN, NGK, GKv and evangelical churches? Is the doctrine of Scripture no longer taught in the family, the church, in catechism and the Reformed school? Do the children no longer receive insight in church history, so that they know why they are reformed (liberated)? How the Lord has worked in the history of His church? 
And does a reformed church no longer have the right atmosphere, are the ‘covenant children’ not addressed in a way they understand, and that helps them find their way through life following Christ?

If this is really the general picture of our youth and young people, it is not hard to predict that with just one generation to go it will be the end of the liberated churches, and that Van Bekkum’s ‘end of the Reformed world’ will very quickly become reality. 
Or does that not cause Van Bekkum sleepless nights? Is this what he meant already at the beginning of his speech: Whatever happens, He is there, and He will always point out new paths. If need be, undeterred by the end of a reformed church community
Moreover, was that ‘easy finish’ actually not already obvious in Te Velde’s speech?

 

Van Bekkum 
So all in all, I share Dekker’s threefold conclusion: (a) the liberated-reformed Churches are subject to a drastic structural change, (b) these changes run partly in parallel with earlier developments in the Reformed Churches in the Netherlands, and (c) the question arises whether in the long run the resulting loss of identity will not lead to the disappearance of these churches.

 

Thereby again confirming the reliability of Dekker’s research and observations. Nobody can still deny it. There is no denyin git anymore. At the same time whenever you read it and see it confirmed, it stabs your heart.

 

Van Bekkum 
So much for the recognition aspect. Now my surprise. Dekker raises a legitimate question. And he also gives an answer. In fact, he is writing in that direction. The liberated churches will secularise and dissolve. I can follow it and he has a point. The creeping modernisation under the influence of prosperity and television has contributed more to changes in behaviour and secularisation than any theology. 

If I’ve got it right, this is where Bonhoeffer surfaces again. This is Dekker & Harinck speaking. Faith and life are to a (very) large extent determined by ‘the world’ with everything it has to offer. And, says van Bekkum, theology plays but a very modest role. 
Wouldn't it? Isn't it a fact that theology in particular, as it is being expounded in reliable preaching, catechism instruction, pastoral care, and the printed media, is of considerable significance? Perhaps we ought to say this in a ‘more spiritual’ way. If the Word is preached everywhere in accordance with the meaning of the Holy Spirit, then surely that is the most important factor in the lives of God’s children. A power unto salvation! 

So I do not understand this playing down of ‘theology’. Were it not the very theories of a Kuitert, a Baarda, a Den Heyer that caused an unprecedented revolution in the synodical-reformed churches? Perhaps it is useful to illustrate this somewhat more with a few examples. We already mentioned the violation of the fourth commandment by the Synod of Leusden. Aren't the practical consequences everywhere visible in the desecration of the Sunday and in church absenteeism? After the Synod of Amersfoort replaced ‘the commandment ethics’ with the ‘style ethics of the kingdom’ there is practically no restraint left on the number of divorces; and together with the cases of remarriage after divorce, these are increasing hand over fist. 
After the Lord’s Supper was opened up to non-church members and the non-reformed, many lost their confessional understanding about the church; and the ‘border traffic’ with all kinds of (also non-reformed) churches has increased substantially.

The result of all kinds of theological reflections on Genesis 1-11, on the emergence of Israel’s faith in God, on women in office, and on the miracles in the Bible, is that the average churchgoer’s faith in the reliability and authority of Scripture has become a matter of doubt.

Much more could be said. But let it be clear that the influence of theology and theologians should not be downplayed. The eternal question: Is it that God has said ... causes also in our days much sinful damage to Bible explanation and hermeneutics.

 

Van Bekkum 
It’s good to have that in view. But is that the whole story? In the end the tone in Dekker’s book is almost fatalistic. A tone which incidentally can be heard on a much wider front when it comes to secularism. Without its own ‘zuilen’ (confessional-political organisations), the entire orthodox-christian world is going down the drain, says, for example, Andries Knevel. Again and again I am amazed about this embrace of the classical secularisation thesis. Where is in this thesis the culture-historical embedding of the data? Can a theological assessment be missed? 

I don't think so, that's why I turn to my contradiction know.

 

Contradiction

First about the sociology. According to Dekker, the churches are emptying because they are opening up to the wider community. Secularisation is the inevitable price which emancipating christians in an ‘ontzuilde’ (its ‘zuilen’ demolished) society pay for their interest and participation in the culture. This has now also reached the liberated. The ‘yes’ they always said to the world, is starting to backfire on them. That leaves only the pietist-reformed.

This notion has, with respect to the reformed world, for the first time been outlined by theologian J. Hendriks in his thesis ‘De emancipatie van de gereformeerden’ (The emancipation of the Reformed) (- 1970). Hendriks outlines how from 1880 the ‘common people’ set themselves the gaol to emancipate and become the dominant group in Dutch society. The socio-cultural isolation was lifted, and they became influential. But - and here it comes - the ideal of re-christianising society was never achieved. The actual result of trying to achieve the set objectives was that the cohesion of the group weakened and a process of assimilation began. A suspicion which in 1992 was gloriously confirmed in Dekker’s ‘The silent revolution’.

Now there is no denying that this analysis holds water. Since 1850 it is indeed possible to classify the modern ‘verzuilde’ Dutch society in various groups, and to describe these from a sociological perspective. But that is not where it stops. Many christian organisations were not established because of a strategic goal, but from embarrassment. People noticed manifest misery, and decided that something ought to be done about it. Or a schism had such frustrating results that there was no option but to continue in one’s own organisation. It is moreover important to regard content and purpose in mutual context. Kuyper, the strategist par excellence, pictures the reformed indeed as the core of the nation. But at the same time he was deeply convinced that a christian is eventually a stranger in a world dominated by unbelief. That's why his aim is  not just a power grab. Then you miss the underlying motivation. According to Kuyper, the selected structures are always temporary. The point is that despite secularisation a christian must continue to believe that the world is God’s world. Believers in a church community are thus more than a group. They are also pilgrims on their way to a better country.

 

With the latter we wholeheartedly agree.

 

Van Bekkum 
But, Dekker will replicate, that is simply not on for kuyperians. Wanting so badly to be taken seriously, secularisation strikes automatically. That is partly true. The sociological application of the secularisation-thesis analysis works here so well because it is consistent with substantive views of the large groups of kuyperians. Add to that the post-war emphasis on ‘reconstruction’, ‘innovation’ and ‘progress’, and it is understandable why in the second half of the twentieth century the vertical and eschatological dimension of faith was pushed away in many church circles.

 

As I said earlier, something similar threatens the liberated-reformed today. Where the abandonment of the ongoing reformation – which is in fact an alternative reconstruction theology - is experienced as ‘progress’, the windows and doors are opened too easily. ‘For we are not so strict anymore’. 
The question is however: is this what we are experiencing today? For sure. But Dekker is missing a number of factors that qualify, or even contradict that image.

 

There’s quite some yes&no in the last sentences. Let me try to understand what van Bekkum means. 
The secularisation-thesis says that christians who want to win the world for Christ will themselves fall for that world and take on worldly living and thinking. After all, they want ‘to be taken seriously’. In the synodical churches that process of secularisation was all the more reinforced by the apostate thinking of many theologians. On top of that, after the war people had to work hard, which also made it difficult to live a christian life.  
For us liberated, something similar holds today. With their ‘ongoing reformation’ they too wanted to win the world for Christ [3]. But many began to regard that aim as ‘too narrow’ and ‘too strict’. They wanted to be taken seriously, and farewelled it. And as with the synodicals then, they are now (too) easily cutting all kinds of openings to the world. 
Sure, that’s how it is, says van Bekkum. At the same time he will now refine this image, and even contradict it.
Let’s try to follow him in his argumentation.

 

Van Bekkum 
The liberated-reformed have never formed a real power bloc in Dutch society. At this point there is no question of loss, and faith needs no adjustment. Exactly how that works, I do not know. But it seems sociologically important to me.

 

Does van Bekkum mean, in line with what he said before, that a power block leads to and adjustment of the faith? And because the liberated never became as powerful in society as the synodical-reformed, their faith was ‘therefore’ not affected in that way? But then van Bekkum’s question is how that (sociologically) plays out.  
Anyway, this plays no further role in the reasoning of the speaker.

 

Van Bekkum 
Another point is the increased diversity. For Dekker this is the most obvious evidence of disintegration. That is partly true. But to me he measures the development too much by the standards of the earlier rational mass-culture with its social codes. Whereas development can also be defined in a different way. Small, traditional churches adapt relatively easily to the current network-society and experience-culture. This changes the character of the mutual relationships. People become more pragmatic, and the diversity increases. But that does not mean that people feel less connected to each other. Indeed, the mutual differences – for the liberated these are hard to get adjusted to - can also open your eyes to the fact that believers are mainly given to each other in Christ. Together we are strangers in this world. Very special! And starting from there each of us goes back into the full of life.

 

It has become almost a maxim: Different in doctrine, one in the Lord. One hears it all the time, and also notices it again in this speech. While Dekker observes more and more estrangement as regards belief and conduct of life, and from it perceives disintegration, on the rebound those who participate and play a pioneering role in this, interpret it positively: it is especially such ‘small, traditional churches’ with their leaders that are flexible and can easily come along. Exactly: oil guys. 
And still feel connected? Then how come that another professor [4] lectures here and there throughout the country about disconnection and the need to combat it? Even at the congress: Church, between people and walls, a separate workshop was devoted to this subject. My impression (I was there) was definitely not that the attendees regarded it as a nonsense topic. To the contrary. And those who experienced the heyday of the liberated-reformed churches know and feel how the mutual bond is weakening, sometimes has completely disappeared. Many have simply no affinity with ‘liberated’; have found themselves nice contacts like the free baptists and evangelicals. They attend churches and conferences, and visit men’s and women’s days preferably of interdenominational orientation. And that is also being applauded [5]
I agree with van Bekkum, as a (still) liberated-reformed I really have to get used to the fact that we are no longer one in respect of the content of the (reformed) faith.

Frankly, I also don’t want to get used to it. Scripture is clear enough that the unity of God’s children is not just meeting each other in a sweet Jesus - I’m overdoing this for a moment. Jesus Christ is Lord of all believers, and they find their unity in this King and his Word. Or don’t they?

It sounds quite familiar to liberated ears to hear van Bekkum say that together we are strangers in this world.  At the same time it sounds so paradoxical, coming from this teacher of our university. For if anything has happened during recent years, then it is the de-theologising  of [our] alienship on the earth. The singular aspect in all the issues that have played and still are playing, is the eradication of the difference with the world, to not alienate yourself from the world. Whether it concerns Sunday observance, divorce, re-marriage after divorce, pre-marital sex, homosexuality, belief in the miracles of the Bible and a creation of six days, we all want to be accepted and treated as adults by our unbelieving environment. 
Let me just mention one more instance that is intensely topical and for everyone recognisable: women in office. What is a convincing argument for many? That it’s just not on for our churches to have a view on the role of men and women that is different from that of the world. A few quotes:

 

“Personally, I can not follow why the creation order accommodates women in all social positions and not in the church” [6] . 

“In our western culture the chasm between the social functioning of women and the ecclesiastical edict about the difference in position of male and female church members is growing all the time. And yes, as a western woman I do feel this growing tension. I am convinced that we have wanted to partially remove this tension by limiting Paul’s ban on education and authority for women in the pulpit and the church council. But this action has actually made things worse. For Paul and Peter such issues applied especially within a larger social framework.” [7]

 

Not only do we no longer want the alienship, but both ways, we also don’t want the worldly person to feel a stranger in our environment. Just consider all the innovations being dreamt up to make the believer and his gospel acceptable and pleasing to the ‘man of the world’. Complete church services are turned topsy-turvy.

 

In the heyday of the liberated churches believers knew themselves to be real strangers in the world, while at the same time seizing numerous opportunities to provide stature to the authority of Christ as King of this world. Just read the speeches of a brother like P. Jongeling when he was a member of our Parliament [8]. There you will see a living example of what it means to be in but not of the world’. He was not ashamed to explicitly mention God’s law where it concerned all kinds of matters in the lives of citizens. You see it also in the performance of a parliamentarian as Van der Staay (SGP). 
But in our days politics is often furtive, the approach mainly being to argue for ‘the common interest’. Even the basis which for years served as a solid foundation for numerous organisations is no longer safe for revolutionary breakers. Instead of starting out from a constituent basis, we must be led by a perspective, it is said. We must formulate a common goal, and search for people to support it. [9]

 

Yes, into the full of life, says van Bekkum. Pushing on happily, prof. dr. Te Velde adds. But what is ‘the full of life’? The Bonhoeffer / Dekker / Harinck life? What kind of life is that? And what kind of baggage are we taking along?

 

Van Bekkum 
That brings me to the second topic of my contradiction, the interpretation of the current liberated theology. Dekker is extremely brief about. All he signals is that the professionalisation of teaching and research that began in Kampen in the seventies and eighties is continuing vigorously. Practical choices dominate in the composition of the Board of Trustees, the application for subsidies, and the appointment of investigators.

 

It is a pity that Dekker does not look further. Because of that he misses a substantive development that is occurring, and that can easily be illustrated with the help of the themes I mentioned before.

At first sight, the creation ethics of Hans Schaeffer, the political theology of Ad de Bruijne and the study of ‘being in Christ’ by Hans Burger have little to do with each other. But a closer look reveals a connection. All three renew their own neo-Calvinist tradition, albeit in a moving away from the world and towards the church. Whoever wants to uphold marriage on the basis of the creation, or as christian desires to effectively practise politics, must first be aware of being a citizen of the Kingdom of God. And our life is piecework. But in Christ we already are more than conquerors. 
Following the example of Klaas Schilder, the newer Kampen theology is busy creating an open, but clearly reformed variant of the so-called turning towards the church. I know that many critics claim the opposite. But it’s really true. To quote Johan Cruyff: you’ll see it only when you understand it.

 

‘Turning towards the church’? ‘A turning away from the world, towards the church’? What does van Bekkum mean exactly? What is that Newer Kampen Theology? Renewal by theologians, as we learn from the history of the church in recent decades, often means Umdeuting, giving new content to old concepts and terms that is the opposite of its original meaning. What then does it mean when neo-calvinism (also a new interpretation of Calvinism!) is being reworked to a new new Calvinism? Will anything be left of the real Calvinism, which bound itself to God’s Word and confessed that explicitly in the Confessions?

 

A book launch is of course not a conference at which theologies are unfolded. Yet it seems of great importance to me that more clarity is provided as to what this theology really is and wants. Perhaps a brief attempt at description will be helpful. I do that with reference to a discussion in Radix [10] between prof. dr. A L Th. de Bruijne and prof. dr. H G Geertsema [11] on the subject of Church and politics in the light of the kingdom of God. In the context of this article it can only be concise, and present only an outline. In any event, the views of De Bruijne can clarify the intended direction of the Newer Kampen Theology.

 

Political Theology

The core of the political theology advanced by professor De Bruijne is his belief that the Kingdom of God or the kingdom of heaven has a political character. This means that the Kingdom is a description of a real society with structures and institutions in which God reigns as King and the believers are the subjects. Ancient Israel was ‘an Old Testament figure’ of such a society with a land, a people and God as King represented by the Israelite kings.

 

But this kingdom fell into disrepair. Then comes Christ as the new King, who will restore Israel. And not only Israel, but all the nations will submit to Him. Thus there will arise at the second coming a real and new Kingdom, that will replace all the earth’s successive realms. The Kingdom of heaven is thus not a metaphor, not a symbolic definition of God’s present government over this earth, but a real society with all its appropriate features. It is a ‘future reality’. For today there is not yet a land over which Christ reigns. His scattered people do not form an earthly society, and need to be delivered and gathered. That nation has its citizenship in heaven. And the king, Christ, has indeed ascended the throne in heaven, but his kingdom is still hidden on earth. He and His heavenly Jerusalem can be seen only with the eyes of faith. 

De Bruijne believes that his views fit the doctrine of the two aeons [12], of an old and a new ‘era’. The new aeon didn't begin with the first coming of Christ, but starts only at his second coming. The kingdom that is lying ready is approaching, but will not be there before the second coming. 
Christians must in the meantime set their priority on assembling citizens for the future realm, and themselves already begin to live in accordance with the style of the Kingdom. That means a struggle. Not a struggle to realise something of the Kingdom by way of christian action in public and political life, but to hold out against temptations.

 

What does this mean for the church? According to De Bruijne the church is a population-to-be for the future kingdom. One day that community will embrace all peoples, cultures and social relations. Because the church is so all-embracing it does not fit in any structure in the aeon, the era prior to the second coming. The unique community which in Christ’s love transcends all social and political boundaries is already visible in the world. Total loyalty to what is generally accepted in the world will therefore be absent. However, the church must adjust as much as possible to the existing civil societies without causing irritation, for the church still needs them.

 

The use of such power resources as legislation and violence aimed at increasing the influence of the church or the promotion of God’s kingdom, must be rejected. The point is to love your own environment and do good. The church is not allowed to destabilise society, but should rather adapt to its situation. It should not use legislation or other political instruments to impose the good of the Kingdom or obedience to God’s commandments.

 

De Bruijne clearly joins Anabaptist beliefs. He also indicates that. He recognises in their theology four core values:

 

1. Christian striving for political power is rejected. Whatever the gospel calls good may not be imposed on society ​​by political means. That is contrary to the style of peace and non-violence which characterises Christ’s reign. This does not exclude only police and military violence, but also legislation by which christian values ​​are imposed.

2. ‘Kingdom of God’ is not a metaphor, not a symbolic indication of a spiritual kingdom, but a political reality. That’s why earthly political orders and God’s kingdom cannot go together in harmony. For if they could, all earthly politics should be renounced.

3. The church is the ‘society of the future’! It does not form just one of the institutions within contemporary society, but is the beginning of the society that lives in the style of God’s kingdom.

4. The political reality of God’s kingdom is eschatological, that is, it will come down together with the second coming. Today cross-bearing and martyrdom dominate.

 

De Bruijne acknowledges that the reformed rejected all these aspects of the Anabaptist doctrine. Their core objection regards the embedded dualism. That is the contradiction between God’s work of salvation and the created reality. Nature and grace do not go together, according to the Anabaptists. However on the basis of, for example, Romans 13 the reformed believed that political power and force can have their place in the service of God. 
De Bruijne also rejects the Anabaptist dualism. Yet he chooses a position in favour

of the mentioned core values. The Anabaptist option has “preserved some basic Biblical notions better than the reformed”, he writes. He also tries to show this by means of ideas that figured in the Early Church. As happened at that time, the fundamental disharmony between church and public society is experienced again in today’s post-christian era. Anabaptist thinking can help in this regard to regain classic catholic insights.

De Bruijne does not want to know about the Anabaptist ‘hermeneutics of simultaneity’. Anabaptists continue to operate from the circumstances of the New Testament. Jesus could already be followed [obeyed] as if we were not living in a different time. De Bruijne, on the contrary, advocates a contextual hermeneutics that reflects on the public responsibility of church and christians in a situation that was unknown in the New Testament. Thus, new ways can be found that mean a blessing to society and possibly rehabilitate it, transform its culture and renew political institutions.


What is, after all this, left of the calling of the church and christians with respect to public and political responsibility? De Bruijne posits that their task is to make a beginning with the style of the Kingdom, live in the new creation and in that way witness of the coming realm. This does not concern itself directly with social relevance. The Church must speak prophetically about specific themes, resulting in a missionary appeal. And then not with the aim to reform present-day society into a form of the Kingdom. It is however her task to address rulers and authorities creatively on submission to Christ.


The kingdom style of the church can have a blessed and indirect rehabilitating effect on society. The church can employ her insights and unique knowledge about God where society gets stuck. Her motivation is then not the preservation of the earth, or the pursuit of a better world. But she can contribute to citizenship, public norms and foster virtues, care for bonding and meaning. As long as the church does not have to deny herself, she must conform to the existing structures and do good within them.

 

The public mission of the church also relates to the political order. However, her responsibility is limited. After all, the everlasting kingdom is approaching. Christian politicians must not seek to realise universal kingdom standards. They should be modest, more modest than the ambitions of others. They must be attentive to the living conditions of the church and room for the gospel, and reflect God’s generous patience with the unbelieving world. Christian-coloured laws and policies that lead to instability are unwise. 
This attitude also provides more room for compromises. These are acceptable as long as they do not involve ‘active evil’. After all, the world is moving inescapably in the wrong direction.  That process can at best be delayed somewhat.

Christian politics is politics of christians. This is also possible in other parties. Christian factionalism is therefore a practical question and dependent on the circumstances. Factionalism is sometimes useful, but the goals must be limited to the here and now.

 

This concludes the summary of professor De Bruijne’s political theology [13] .

 

This is not the place to go into detail on this part of the Newer Kampen Theology. But it can indeed be obvious that it represents a clear break with important reformed insights about the Kingdom of heaven, our position on earth, and our calling.

Here is a small illustration, taken from daily life. In GKv church bulletin of April 19 this year mrs. S. van der Graaf, a member of the Provinciale Staten (Provincial Government) of Groningen on behalf of the ChristenUnie (Union of Christians) wrote about the Preservation of Small Schools. She ends her article with: 

Together with pupils, parents and teachers, the CU strongly upholds that schools that invest in the building of God’s Kingdom, retain the right to exist and be offered the perspective of a future. This great work can also be done by small schools.  


Building God’s Kingdom. Yes, that’s what we always thought, believed and confessed. But since the theology of De Bruijne that should be a matter of the past. ‘Building God’s Kingdom’ is impossible in this aeon. For does that Kingdom not come down together with Christ’s second coming? De Bruijne has settled accounts (‘renewed’ says van Bekkum) with the ‘reformed vision of the kingdom of God’, and also with the ‘neo-Calvinist sub-tradition of Klaas Schilder’. This has major implications for the attitude and labour of christian politicians. As an aside, why should they still worry so much about all kinds of derailments in modern society, if for this world there are no ‘universal and anti-revolutionary standards’? [14]. Putting it more strongly, don’t irritate them with a ‘pedantic’ reformed finger, De Bruijne suggests.

In my opinion this political theology strongly undermines the party formation that resulted in the establishment of the CU (ChristenUnie) and SGP (Political Reformed Party). If in that situation it is still considered meaningful to do political work, it would probably fit better within the CDA. 

Perhaps it is still worthwhile at this stage to listen to some brothers from that ‘neo-calvinist tradition’. For the doctrine of God’s kingdom is deeply rooted in our faith. Abandoning it has major consequences.

 

Prof. dr. L. Doekes in Coming in glory

“In Him, the Son of God, the kingdom of God has come. He shows his power in healing the sick. Even the demons are subject to Him. When his opponents say: He has that power through His contact with the devil, Christ responds with a sharp warning against blasphemy, and He adds: If I cast out the evil spirits by the finger of God, the kingdom of God has come upon. This is how He is bodily present, visible and audible and tangible, as the living fulfilment of the testimony of ancient prophecy. () This is how the kingdom of God and of Christ has now its place in this world. It also has its history: it forces its way by means of a fierce struggle between the light and the darkness. Children of the kingdom of heaven are cast out into outer darkness, because they have not believed in Christ. But many others are coming from east and west to receive their place with Abraham and Isaac and Jacob in the kingdom of heaven. They came to know and love Jesus Christ as the firstborn from the dead, and the prince of the kings of the earth; and therefore they say: “To Him who loved us and washed us from our sins in His blood - and has made ​​us to be a kingdom and priests to his God and Father - to Him be glory and dominion for ever and ever.” (Rev 1:5-6) (p198)

 

“How can anyone seriously maintain that Christ does not exercise his royal dominion? They do point to the facts, in order to say: Everyone can see that Satan has the power on earth. But then they ignore how the Lamb exercises His given authority in heaven and on earth by opening the seals of the scroll. He releases God’s judgments, and the powers of death and horror rush across this world. The dominion of the Lamb reveals itself also in those plagues. Only the faith in this revelation of God’s Word gives us open eyes for His royal regiment in the world of today.” (p 201)

 

Dr. H. Bouwman in Reformed church polity 1

Christ, too, worked with the preaching of the kingdom. That kingdom is not only a future good, as Schmoller and others have taught, but it is a present-day (Matt 11:12; 12:28; Mark 1: 14, 15; 10: 15) and a future good (Matt 7: 21; 9:27; 26: 19). The kingdom is there as soon as the king is there. In Christ, the kingdom of God has already come to the earth (Matt 12: 28). But while his royal honour still awaits his glorification, and the kingdom of the Father cannot receive its completion other than through the travails of the judgment upon sin, Jesus links the coming of the kingdom of God with the Final Judgment and with the blessedness in the house of the Father (Luke 9: 27; Matt 26:29). The kingdom of God comes with Jesus’ coming in the flesh (Mark 1: 15), it comes through his suffering and death, through his victory over Satan and sin, but it is completed only when Jesus comes to judge, and all authority and power has been subjected to Christ. In that kingdom, as it is being revealed here on earth, wonderful benefits purchased by Christ, are granted and enjoyed; forgiveness of sins, righteousness, life, regeneration, communion with God, joy and comfort amid struggle and suffering, the comfort that God’s people are the Lord’s own and that all things work for good (Matt 18:3; Marc 1:15; John 3: 3). The subjects of that kingdom are those who gladly do the will of the Father, who desire to live in dependence on God, the poor in spirit, who hunger and thirst for righteousness (Matt 5: 3-6; 9: 11, 13; 11:5; 28-30; 21: 31; Luke 18: 14; 19: 10). And those citizens are given the promise of complete redemption, eternal peace and joy under Jesus’ care in the blessed abundance of the coming kingdom of heaven (Mat. 5: 12; 20: 1-7; 24: 45, 46.


So the kingdom of God is not a political but a spiritual dominion. The mode of entrance into the kingdom is spiritual, which requires: regeneration, repentance, hunger and thirst for righteousness, while also the benefits enjoyed in it are spiritual. With Paul, too, the kingdom of God is a dominion which exists already today, and in the future will be gloriously revealed. God has drawn the believers “from the power of darkness and translated them into the kingdom of the Son of His love” (Col 1: 13, Gal.1:14). The goods of the kingdom, justice, peace and the fullness of God’s promises are already now being given to the believers (Rom 14: 17; 1 Cor 4: 20; 6: 9; Gal 5: 21, 22; Eph 5: 5); Christ makes His own already now priests and kings (Rev 1: 6), they have their homeland in heaven, have died with Christ, were buried and rose with Him and placed in heaven (Romans 6: 30; 8: 24, 25; 2 Cor 1: 22; 5: 5; Eph 2: 6) and will sit down one day with Abraham, Isaac and Jacob at the marriage supper of the Lamb.


There is a relationship between the kingdom of God and the church. For the church is an assembly of believers, a spiritual house, built on the foundation of the apostles and prophets (Eph. 2: 19-22; 4: 16). It is an assembly of believers, the communion of saints, to whom the kingdom of God and all its benefits have been promised (Luke 22: 29; Eph 1: 5, 11). The church is the fighting army, by which the Lord lets His kingdom come (Rev 12: 10). Baptism is associated with both. John and Jesus both worked with the preaching of the gospel of the kingdom, and both administered baptism as the sign and seal of the preaching of the kingdom of heaven (Mark 1: 15; Matthew 3: 11; Luke 3: 3; John 1: 26). So there is a connection between the church and God’s realm, both have one Lord and one King, both have the same subjects, yet they may not be equated as the Roman Catholic Church does, which believes the organised church to be the kingdom of God, and subjects all aspects of natural life, knowledge, science, art, thrones, powers or forces to the church. God’s realm is, according to Holy Scripture a kingdom of which God is King. As creator, sustainer and ruler God is king over all that exists. All authority is given by Him. God’s rule is not limited to man and the human heart, but encompasses all things, present and future. But sin destroyed the harmony. The creature must indeed submit to God, because God is the Almighty, but does not do that willingly, and the harmonious course, the normal concord is not found. But with Christ’s coming begins the great process to deprive Satan of his power and break his works (1 John 3: 8), and restore the disrupted harmony. Through His suffering and death.” (p 56)

 

Prof. dr. J. van Genderen and prof. dr. W. H. Velema in 

Concise Reformed Dogmatics

One of the principal reasons for placing the kingdom of God and the church over against each other, is the thought that the gospel of the kingdom which Jesus proclaimed relates only to the future kingdom. However, those who see that the kingdom of God according to the Gospels is already here as the gracious reign of God in Christ, consider that contrast irresponsible. There is even a direct relationship between the kingdom and the church.

It is incorrect to equate the church to the kingdom, as was often done in the past. The kingdom of God embraces much more than the church. However, we may also not say that the church replaces the kingdom, because Jesus who came to bring the kingdom, would have finished up with only the church. That is a denial of the ‘permanent eschatological perspective that surrounds the church on all sides in its expectation and service.” (Ridderbos, 1950, 307).

 

The kingdom of God is the messianic kingdom. The church of Christ is the people of the messiah. The messiah has a people that belongs to Him, and He came to save His people from their sins (Matt 1:21). The messiah also has a church which belongs to Him, and He will build His church (Matt 16:18). He says to His disciples, that it has pleased their Father to give them the kingdom (see Luke 12: 32).  Ridderbos notes in summary that “the church is being herded and driven in various ways by the revelation, by the progress, by the future of the kingdom of God.” (p 617)

 

G. P. L. van der Linde in Inspired connection – studies presented to prof. J. Kamphuis at his 25th jubilee as professor at the TU at Kampen

“The kingdom of heaven is at hand; so near in the person of Christ and His disciples as a prototype of the Church, and from Pentecost in the Church itself, that He could say to the Pharisees: the Kingdom of God is amongst you (in your midst).

“The kingdom, according to prof. Tjaart van der Walt, is in the Person, word and work (so also in the church) of Jesus already present reality ... The future has already started today - already started, but also just a beginning. What is happening now, is a sign of the future - but then a sign in the loaded sense (also) used by the Synoptics with the actual bond between sign and signifying matter: what is happening (the sign) can only be explained from the signifying matter, ...” The Church and the kingdom of heaven can therefore not be equated. The Church is just sign, but as a sign it also already shows something of its realisation; though it still needs to be completed. The Church on earth lays hold on what after the second coming shall be.

The Church is the organized population of the kingdom of heaven in this world and therefore, according to professor L. Floor, “the domain in which Christ dominates, the domain in which Christ exercises all authority  ... This then means that somewhere in the world is a space, a domain, in which the kingdom of Christ is already visible, even in the church ... Christ reigns, He rules heads, hearts, hands.” In that sense the Church is revelation of the Kingdom of heaven in this world. This is, however, at the same time, through the command to be the salt of the earth and a light of the world as well as a city on a mountain, an instrument through which it can remain sign and therefore revelation of the kingdom of heaven. The church has been given the keys of the kingdom of heaven. Christ used his church to gather his church; to call its citizens out of the world and care for them in the world.

The Church is a sign, is different from the kingdom of heaven, thus so typical of this age. This shows how close the kingdom of heaven is and disappears when the kingdom comes – the sign disappears when the signifying matter appears.” (p130)

This concludes some random quotes that can show how our reformed faith concerning the kingdom of heaven is anchored in Scripture. And also how far prof. De Bruijne has distanced himself from it at this point.

His political theology 
 

comes into conflict with the doctrine of the kingdom of heaven as taught in Scripture;

is at odds with the Reformed Confessions, including HC 31, 48; NGB art. 36;

represents a break with the reformed vision on the vocation of christians in the public area;

means the death knell for principled christian factionalism;

makes defenceless against (further) Anabaptist errors;

provides an incentive for a new ‘breakthrough’ in politics.

 

Actually you see in De Bruijne’s theology confirmation of a piece of Dekker’s ‘ongoing revolution’. Also here an important building stone from the Reformed faith is (again) being pried loose. I hope to have an opportunity in the new season to go deeper into this. And into the consequences of this new doctrine for our faith.

 

It is high time to again pick up the thread of dr. van Bekkum’s speech. Van Bekkum put forward that there is a turning towards the church in Kampen.  From the political theology of De Bruijne that appears to be so. But it means at the same time a retreat from the world – although not as rigorous as Anabaptism does – but still obvious, and in so far as this is helpful. For Christ does not rule over this world, does He? 
But I believe that diese Wende (this change) denies Christ’s ruling power over creation, and does an injustice to God’s honour.

 

Van Bekkum 
The practical policy mentioned by Dekker stands in the same light. Kampen doesn’t mean much. But wherever in this secular world opportunities arise to serve not only the churches but also christian (The) Netherlands with good reformed theology, the Executive Board does not fail to grab it.

 

What does that say about the churches? That is indeed the question. Different from the past, Kampen has barely a grip on what is going on. Advice is very welcome, and people like to use our expertise. But the churches prefer to make the final choice themselves. I do think however, that that movement from the world towards the church also occurs outside Kampen.

 

The liberated spirituality is known as being rational, practical and world-oriented, with at the bottom of the believing soul a deep sense of having been chosen: you must serve God in your place. This image is accurate, and reflects the preaching of promise and demand as it has sounded for years. You could say that the evangelicalisation of recent years fills the spiritual and emotional deficit in this outworking of the faith.

 

There we have it again [15]. You get a little weary of this parroting about the deficit in the outworking of our and our fathers’ faith. I believe that this verdict does an injustice to the deep faith of the previous generations. A faith that was not only practised in the inner room, but also embodied in numerous activities. And indeed, a faith that in the preaching of the great riches of God’s promises also knew of God’s demand to live a godly life. A ‘balance’ that in recent years has been completely missing in many sermons. It hurts me that in this manner the works of faith à la Hebrews is being written off by numerous more or less ‘newer Kampen theologians’. Let them first of all just show proof that that new way of working with the Scripture is compatible with the Reformed Confessions and really leads to the upbuilding of a godly and devout life. So far we have frequently seen the opposite [16].

 

Van Bekkum 
This is accompanied by much unbalance. Many people for whom things go either too fast or not radical enough, are leaving the church. But if I see it right, traditional reformed structures are in this respect indeed beginning to slowly function as a cushion. The liturgical mix of traditional and new forms is entering calmer waters. 
And two generations later, the ancient question of the Secession pops up again. During the late forties my great-grandfather asked my then 10 years old father with some regularity: “Have you already got a new heart?” And in our days we hear at the men’s breakfast: “Are you already living after the bolt of grace?”
 

Bolt of grace? What next? you’re inclined to think. But fortunately Rev. J. J. Burger in Nader Bekeken [17] knows the origin of this jargon. Author and speaker A. de Rover devised this one-liner, and peddled it at men’s breakfasts. The term stands for a kind of personal experience or identity crisis which a person needs as an unmistakeable moment of regeneration. Burger is not so happy with it. “In this way, - I fear - the assertion returns that you should have had your Peniel- or Damascus experience in your life.” And is de Rover not somewhat too optimistic about life after the “bolt of grace?” Burger wonders. But his principal objection is that for that grace and its bolt the author points not enough to Jesus Christ as source. In de Rover’s book Jesus is no more than a fellow citizen in God’s kingdom, while in reality He is its Priest-King, isn’t He? That’s why Burger says: “I’d rather live in the sun of grace, than after the bolt of grace. Regardless of how difficult that - Kyrie eleison - often may be.” 
Why is van Bekkum excited about this?

 

Van Bekkum 
The liberated-reformed churches are evidently not only becoming a diminishing, vanishing mini-‘zuil’. They are also a fascinating testing ground for being orthodox- reformed church in today’s network society. A place where traditional churches and classic reformed theology take on the challenge of missionary reflection and initiative. Where a new balance is sought between reason and experience. And where participation in many social relationships pairs up with a renewed awareness of alienship in a world that is passing away.

 

The perspectives van Bekkum paints here fit the Newer Kampen Theology as we noted earlier with De Bruijne. We are now gaining a better understanding of what is growing and flourishing in our liberated “fantastic testing ground.” And of the direction in which it is being operated. We discover the changes in doctrine and life that have to underpin this theologically. In a final article in this series we hope to pay some more attention to this.

 

Van Bekkum 
What does this mean for the future? I do not know. God knows and that is enough to fold the hands and put the hand to the plow. Life is one, but it is not attainable. Our doing is piecework. Therefore, no strategies for the moment, but do what your hand finds to do. Ultimately the ship of the church does still offer a safe arrival.

 

No strategies? But the impression we gained from the Newer Kampen Theology with de Bruijne’s political theology is still a ‘strategy’, isn’t it? Intended, as van Bekkum said earlier, to renew the own neo-calvinist tradition? Which is being worked on in a cooperative relationship by university researchers as Schaeffer, Burger and De Bruijne? A theology that has major consequences for the church, for both ecclesiastical and personal life? 

Certainly, the ship will arrive safely. King Christ is making sure. He reigns from the high heavens over His church. The question is whether Kampen’s change of course will not shipwreck us and lead to the end of a reformed church community, as van Bekkum mentioned at the beginning of his speech.

 

Christ reigns. Not only His church. He rules also over His Kingdom that now is, but later on will come in perfection, when God will have made all His and our enemies ​​a footstool for His feet. Then He will be all in all.

That’s a promise. We’re holding on to it. 

(to be continued)

 

NOTES


[1] With minor textual corrections.

[2] For those who first want to read the speech without being interrupted by our questions and concerns, go to http://www.adckampen.nl/node/63 

[3] We just leave the label ‘alternative reconstruction theology’ for what it is. But ‘fun’ is something else.

[4] Prof. dr. C. J. de Ruijter.

[5] For example, by Nederlands Dagblad chief editor S. Kuiper in a positive comment on the huge Pentecostal conferences, ND 18/05/13.

[6] J. Westert, in De Reformatie 14/12/12

[7] From an interview with dr. M. G. P. Klinker-De Klerck in GKv Kerkbode Noord (Church Bulletin) 22/03/13

[8] 14 years Jongeling in the Lower House of the Dutch Parliament

[9] Prof. dr. K. Veling, former Senator for the GPV (Reformed Political Alliance): “It seems fruitful to me to replace the basis-model of christian organisation with a perspective-model. By that I mean a form of organisation of christian activity that is undertaken with a set goal in mind. () That goal is related to values or interests, through which the attractiveness also has to do with a vision on the world, with perspective.” RD 16/05/13. Veling also played an important role in opening up the GPV for the non-reformed.

[10] Radix 2012 / # 2, 2013 / # 3, 2013 / # 4.

[11] Prof. dr. H. G. Geertsema is an emeritus professor in the chair-Dooyeweerd of the Free University in Amsterdam, as well as in christian philosophy at the state universities of Groningen and Utrecht.

[12] Infinite space of time, or eternity.

[13] Prof. De Bruijne indicated that he borrowed many of his ideas from a model of Oliver O’Donovan. He was promoted on this subject.

[14] Compare the position of the Reformed Political Alliance, for which an important foundation was laid by dr. A. J. Verbrugh in his books: Universal and Anti- revolutionary.

[15] See also dr. HJCCJ Wilschut, in GKv Church Bulletin North of 17/05/13.

[16] Dr. HJCCJ Wilschut, Separation?: “Searching for the real front in all the problems and controversies you will, in my view, come out at the devastating impact of secularisation, through which the GKv risk gradually losing the character of Reformed churches - if this trend would continue.” p 43.

[17] Nader Bekeken 05.05.13.